Một nhóm học sinh dự định làm thí nghiệm để xác định nhiệt dung riêng của một chất bằng bộ dụng cụ: Cân điện tử; Nhiệt lượng kế (NLK) có kèm theo nhiệt kế và sợi đốt; Nguồn điện điều chỉnh được công suất có kèm theo oát kế; Đồng hồ bấm giờ. Các học sinh đó thống nhất với nhau rằng: Nếu tiến hành đun hai lượng chất khác nhau, với công suất cấp nhiệt và thời gian đun khác nhau, thì số liệu thu được đủ để làm giảm ảnh hưởng của sự trao đổi nhiệt với các phần bên trong của nhiệt lượng kế đến độ chính xác của kết quả đo nhiệt dung riêng.

Thí nghiệm đã được tiến hành qua hai giai đoạn và được tóm tắt như sau:

Giai đoạn 1: Đun lượng chất có khối lượng $m_1$ với công suất $P_1$ trong thời gian $t_1$, thì đo được độ tăng nhiệt độ trong thời gian đun là $\Delta T_1$.

Giai đoạn 2: Đun lượng chất có khối lượng $m_2$ với công suất $P_2$ trong thời gian $t_2$ thì đo được độ tăng nhiệt độ trong thời gian đun là $\Delta T_2$.

Ở cả hai giai đoạn, coi nhiệt lượng do các phần bên trong NLK hấp thụ tỉ lệ với độ tăng nhiệt độ của chất; nhiệt lượng từ trong NLK truyền ra ngoài môi trường là không đáng kể, và bỏ qua các ảnh hưởng khác.