Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Đặc trưng tổng hợp khí hậu nhiệt đới ẩm Việt Nam (Địa lý Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Bảng ĐÁP ÁN ở trang 38 nằm ngay trước phần mở đầu Đề 28, nên đó là đáp án của đề thi trước đó, không phải của Đề 28. Đáp án chính thức của Đề 28 nằm ở trang 42 (sau phần HẾT của đề): '41. C; 42. C; 43. B; 44. C; ...' — câu 44 là C. Giải độc lập: Biển Đông tiếp giáp phía Đông đất nước, tác động mạnh nhất và toàn diện nhất đến khí hậu: làm khí hậu mang tính hải dương, điều hòa, độ ẩm cao, lượng mưa lớn (nhất là gió mùa hạ từ Biển Đông), giảm biên độ nhiệt, tạo bão và nhân tố thời tiết thất thường. Ảnh hưởng đến sinh vật, khoáng sản, địa hình không sâu sắc và phổ biến bằng. Kết quả C khớp với đáp án nguồn trang 42.

(AI giải đề cho tôi)
Khí hậu đại nhiệt đới gió mùa ở nước ta biểu hiện chủ yếu vào mùa hạ: nóng (nhiệt độ cao, nhiều nơi trên 25°C), độ ẩm thay đổi tùy nơi từ khô (Bắc Trung Bộ đầu mùa hạ, Tây Nguyên) đến ẩm ướt (đồng bằng Bắc Bộ, Nam Bộ). Các phương án B, D mô tả khí hậu mát mẻ không có tháng nào trên 25°C — đó là biểu hiện của khí hậu cận nhiệt đới/ôn đới ở vùng núi cao, không phải đại nhiệt đới gió mùa. Phương án C sai vì tính chất ôn đới chỉ xuất hiện khi có không khí lạnh tràn về mùa đông. Đáp án khớp với đáp án nguồn (Câu 28: A).

(AI giải đề cho tôi)
Biểu hiện tính chất nhiệt đới của khí hậu nước ta là tổng bức xạ lớn, cân bằng bức xạ dương quanh năm. A chỉ nêu nguyên nhân chung; B sai vì Mặt Trời đứng cao trên đường chân trời là biểu hiện của xích đạo; C chỉ đúng ở vùng giữa xích đạo và chí tuyến (một phần lãnh thổ), không phải biểu hiện tổng quát. Đáp án: D.

(AI giải đề cho tôi)
Tính chất nhiệt đới của khí hậu Việt Nam (nhiệt độ cao, cân bằng nhiệt dương quanh năm, nền nhiệt cao) được quy định chủ yếu bởi vị trí địa lí: nước ta nằm trong vùng nội chí tuyến (giữa $8^{\circ }$B–$23^{\circ }$B), tiếp nhận nhiều bức xạ Mặt Trời. Gió mùa, Biển Đông, hướng núi chỉ làm biến đổi tính chất nhiệt đới chứ không quy định nó. Vậy đáp án D.

(AI giải đề cho tôi)
Đặc điểm thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa của Việt Nam được quy định bởi vị trí địa lí (nằm trong vùng nội chí tuyến, gần chí tuyến Bắc) và hình dạng lãnh thổ (hẹp, kéo dài, ảnh hưởng của gió mùa và biển). Đây là yếu tố nền tảng tạo nên tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa. Các phương án khác chỉ là yếu tố góp phần, không phải yếu tố quy định chính.

a) Đúng. Với khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, nước ta có lượng mưa dồi dào, ánh sáng mặt trời nhiều, và nguồn nước phong phú, giúp cho việc phát triển sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là việc tăng vụ và năng suất cây trồng. Các điều kiện khí hậu thuận lợi này giúp nông dân có thể trồng nhiều loại cây và thu hoạch nhiều vụ trong năm.
b) Sai. Nước ta nằm trong vùng nội chí tuyến nhưng thiên nhiên có sự phân hóa nên không phải khắp mọi nơi trên lãnh thổ đều có nhiệt độ trung bình năm trên 20°C. VD: Vùng núi cao ở phía Bắc và Tây Bắc của nước ta có thể có nhiệt độ trung bình năm thấp hơn 20°C, đặc biệt là các khu vực như Sapa, Mẫu Sơn. Các vùng này có khí hậu ôn đới, với mùa đông lạnh và nhiệt độ có thể xuống dưới 0°C.
c) Đúng. Tính chất nhiệt đới của khí hậu Việt Nam biểu hiện ở một số yếu tố chủ yếu, trong đó có tổng số giờ nắng trong năm và nhiệt độ trung bình năm cao. Trên cả nước, tổng số giờ nắng trong năm phổ biến từ 1400 đến 3000 giờ. Ngoài các vùng núi cao và trung bình, nhiệt độ không khí trung bình năm của cả nước thường lớn hơn 21°C.
d) Sai vì tính chất nhiệt đới của khí hậu nước ta được quy định bởi vị trí địa lí nằm trong vùng nội chí tuyến. Nước ta nằm trong vùng nội chí tuyến nên có góc nhập xạ lớn, nhận được lượng bức xạ Mặt Trời lớn và ở mọi nơi trong năm đều có 2 lần Mặt Trời lên thiên đỉnh. Tiếp giáp với Biển Đông không phải là nguyên nhân.
a) Đúng. Với khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, nước ta có lượng mưa dồi dào, ánh sáng mặt trời nhiều, và nguồn nước phong phú, giúp cho việc phát triển sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là việc tăng vụ và năng suất cây trồng. Các điều kiện khí hậu thuận lợi này giúp nông dân có thể trồng nhiều loại cây và thu hoạch nhiều vụ trong năm.
b) Sai. Nước ta nằm trong vùng nội chí tuyến nhưng thiên nhiên có sự phân hóa nên không phải khắp mọi nơi trên lãnh thổ đều có nhiệt độ trung bình năm trên 20°C. VD: Vùng núi cao ở phía Bắc và Tây Bắc của nước ta có thể có nhiệt độ trung bình năm thấp hơn 20°C, đặc biệt là các khu vực như Sapa, Mẫu Sơn. Các vùng này có khí hậu ôn đới, với mùa đông lạnh và nhiệt độ có thể xuống dưới 0°C.
c) Đúng. Tính chất nhiệt đới của khí hậu Việt Nam biểu hiện ở một số yếu tố chủ yếu, trong đó có tổng số giờ nắng trong năm và nhiệt độ trung bình năm cao. Trên cả nước, tổng số giờ nắng trong năm phổ biến từ 1400 đến 3000 giờ. Ngoài các vùng núi cao và trung bình, nhiệt độ không khí trung bình năm của cả nước thường lớn hơn 21°C.
d) Sai vì tính chất nhiệt đới của khí hậu nước ta được quy định bởi vị trí địa lí nằm trong vùng nội chí tuyến. Nước ta nằm trong vùng nội chí tuyến nên có góc nhập xạ lớn, nhận được lượng bức xạ Mặt Trời lớn và ở mọi nơi trong năm đều có 2 lần Mặt Trời lên thiên đỉnh. Tiếp giáp với Biển Đông không phải là nguyên nhân.

Câu 2 (VD): Phương pháp:
Dựa vào đoạn thông tin và nội dung biểu hiện của thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa.
Cách giải:
a) Đúng. Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa được biểu hiện qua lượng nhiệt, ẩm, ánh sáng, nguồn nước dồi dào và đất đai màu mỡ, tạo điều kiện để nước ta phát triển nền nông nghiệp nhiệt đới.
b) Đúng. Nước ta mang tính chất khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, với lượng mưa lớn tập trung theo mùa, kết hợp với địa hình dốc, nền nhiệt ẩm cao, làm tăng khả năng xói mòn và rửa trôi, đặc biệt ở vùng đồi núi nước ta.
c) Sai. Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa ở nước ta tạo điều kiện cho rừng phát triển phong phú. Tuy nhiên, ở phần lãnh thổ phía Nam có mùa khô rất sâu sắc, nên các khu vực ở Nam Trung Bộ và vùng Đông Nam Bộ có nguy cơ cháy rừng lớn.
d) Sai. Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa không phải là nguyên nhân chính khiến thiên nhiên nước ta có sự phân hóa đa dạng. Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ, địa hình đã làm cho thiên nhiên nước ta có sự phân hóa đa dạng, khác nhau giữa miền Bắc và miền Nam, giữa miền núi và đồng bằng,…
Đáp án: Đ, Đ, S, S
a) a) Đúng. Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa được biểu hiện qua lượng nhiệt, ẩm, ánh sáng, nguồn nước dồi dào và đất đai màu mỡ, tạo điều kiện để nước ta phát triển nền nông nghiệp nhiệt đới.
b) b) Đúng. Nước ta mang tính chất khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, với lượng mưa lớn tập trung theo mùa, kết hợp với địa hình dốc, nền nhiệt ẩm cao, làm tăng khả năng xói mòn và rửa trôi, đặc biệt ở vùng đồi núi nước ta.
c) c) Sai. Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa ở nước ta tạo điều kiện cho rừng phát triển phong phú. Tuy nhiên, ở phần lãnh thổ phía Nam có mùa khô rất sâu sắc, nên các khu vực ở Nam Trung Bộ và vùng Đông Nam Bộ có nguy cơ cháy rừng lớn.
d) d) Sai. Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa không phải là nguyên nhân chính khiến thiên nhiên nước ta có sự phân hóa đa dạng. Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ, địa hình đã làm cho thiên nhiên nước ta có sự phân hóa đa dạng, khác nhau giữa miền Bắc và miền Nam, giữa miền núi và đồng bằng,…

Quan sát biểu đồ ta thấy:
- Hà Nội có 3 tháng nhiệt độ dưới 20${}^0$C (tháng 12, 1, 2) => A đúng
- Nhiệt độ cao nhất vào tháng 6 => nhận xét nhiệt độ cao nhất vào tháng 5 là sai => B sai
- Chế độ mưa phân mùa rõ rệt (mưa tập trung từ tháng 5 – 10) => C đúng
- Lượng mưa lớn nhất vào tháng 8 => D đúng

Ảnh hưởng của Biển Đông đối với khí hậu nước ta:
- Là nguồn dự trữ ẩm dồi dào. => A đúng
- Mang lại lượng mưa lớn cho nước ta. => C đúng
- Biển Đông ảnh hưởng sâu sắc đến lãnh thổ nước ta, làm giảm tính chất lục địa cho vùng phía tây đất liền => D đúng
=> loại A, C, D
- Biển Đông tăng độ ẩm cho các khối khí qua biển, làm giảm tính chất lạnh khô của gió mùa Đông Bắc. => nhận định biển Đông làm tăng độ lạnh gió mùa Đông Bắc là sai

Phương pháp: SGK Địa lí 12, Thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa.
Cách giải: Nước ta có số giờ nắng lớn là do nằm trong vùng nội chí tuyến.
Chọn C.

(AI giải đề cho tôi)
Tây Bắc và Tây Nguyên đều nằm trong nội địa, nhưng Tây Bắc nằm ở vĩ độ cao hơn (gần chí tuyến Bắc, xa xích đạo hơn), thời gian Mặt Trời lên thiên đỉnh ngắn hơn, và chịu tác động của gió (phơn Tây Nam qua các thung lũng, gió mùa) khác với Tây Nguyên. Chính sự khác biệt về thời gian Mặt Trời lên thiên đỉnh, chế độ gió và vị trí cách xa vùng xích đạo khiến khí hậu Tây Bắc khác Tây Nguyên. Đáp án khớp với đáp án nguồn (Câu 80: C).

(AI giải đề cho tôi)
Tính chất nhiệt đới của khí hậu Việt Nam (nhiệt độ cao, nền nhiệt ổn định, cân bằng ẩm dương) được quy định bởi vị trí địa lý nằm trong vùng nội chí tuyến (giữa xích đạo và chí tuyến Bắc), khiến góc nhập xạ lớn quanh năm. Các yếu tố khác như địa hình nhiều đồi núi, địa hình thấp dần ra biển hay hoạt động của gió phơn Tây Nam chỉ tạo nên sự phân hóa, biến động cục bộ của khí hậu, không quyết định tính chất nhiệt đới cơ bản. Đáp án: A.

Ảnh hưởng lớn nhất của biển Đông đến thiên nhiên nước ta là yếu tố khí hậu. Biển Đông là kho dự trữ nhiệt ẩm dồi dào, làm biến tính các khối khí qua biển, mang lại cho nước ta lượng mưa và độ ẩm lớn; đồng thời làm giảm tính khắc nghiệt của thời tiết lạnh khô trong mùa đông và làm dịu bớt thời tiết nóng bức trong mùa hạ. Nhờ có biển Đông, khí hậu nước ta mang đặc tính của khí hậu hải dương, điều hòa hơn, khác hẳn với thiên nhiên các nước cùng vĩ độ ở Tây Nam Á và Bắc Phi

(AI giải đề cho tôi)
Kiểm tra từng phương án về đặc điểm khí hậu Việt Nam. A sai vì mưa cả nước không đều (phân hóa theo mùa, vùng, có nơi mưa ít như vùng duyên phía Nam Trung Bộ). C sai vì nhiệt độ không phải luôn lớn hơn 20°C (vùng núi cao như Sa Pa có tháng dưới 20°C, mùa đông miền Bắc lạnh). D sai vì cân bằng bức xạ của nước ta là dương (không âm) và Tín phong chỉ ảnh hưởng về mùa đông, không thổi quanh năm. B đúng: nước ta nằm trong nội chí tuyến nên nhiệt độ trung bình năm cao, chế độ ẩm dồi dào nên cân bằng ẩm luôn dương, đồng thời khí hậu chịu tác động của gió mùa, địa hình nên phân hóa đa dạng. Kết quả trùng với đáp án nguồn (25B).

(AI giải đề cho tôi)
Thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa ở nước ta có các đặc điểm tiêu biểu: hệ thống sông ngòi nhỏ, ngắn, dốc, nhiều nước nhưng thay đổi theo mùa; quá trình feralit hóa mạnh tạo nên diện tích đất feralit (đỏ vàng) rộng lớn; thảm thực vật là rừng nhiệt đới ẩm gió mùa với nhiều kiểu loại (rừng rậm thường xanh, rừng nửa rụng lá, rừng thưa...). Do đó đáp án C đúng. Loại A vì sông không đầy nước quanh năm (mùa cạn nước thấp); loại B vì rừng nguyên sinh không còn phổ biến (bị tàn phá, thay bằng rừng thứ sinh); loại D vì đất phù sa chỉ chiếm khoảng 1/4 diện tích lãnh thổ, không phải phần lớn.

(AI giải đề cho tôi)
Các nhân tố tạo nên sự phân hóa đa dạng của khí hậu Việt Nam gồm: vị trí địa lí (nội chí tuyến, nhiệt đới gió mùa), hình dạng lãnh thổ hẹp và kéo dài theo hướng Bắc - Nam, địa hình đồi núi chiếm phần lớn diện tích, và chế độ gió mùa. Các đáp án khác thiếu gió mùa hoặc thêm bề mặt đệm/dòng biển không phải nhóm nhân tố chính theo SGK. Đáp án trùng với bảng đáp án nguồn (Câu 56: D).

(AI giải đề cho tôi)
Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa có các biểu hiện: nền nhiệt độ cao (nhiệt độ trung bình năm cao), lượng mưa và độ ẩm lớn, và hoạt động của gió mùa (gió mùa đông bắc và gió mùa tây nam). Do đó A, B, D đều là biểu hiện đúng. Ngược lại, nhiệt độ và lượng mưa thấp là đặc điểm của khí hậu ôn đới/lạnh, không phải nhiệt đới ẩm gió mùa. Đáp án khớp với đáp án nguồn (Câu 43: C).

(AI giải đề cho tôi)
Miền Bắc nước ta (phía bắc vĩ tuyến 16°B) có khí hậu cận nhiệt đới ẩm: mùa hạ nóng ẩm, mùa đông lạnh, có 2 mùa chuyển tiếp xuân, thu. Phía nam vĩ tuyến 16°B (Tây Nguyên, Nam Bộ) khí hậu nhiệt đới với 2 mùa mưa – khô, không có mùa đông lạnh. Đáp án khớp với đáp án nguồn (Câu 9: C).

Phương pháp: Dựa vào sự phân hoá đa dạng của tự nhiên Việt Nam và vị trí địa lí, phạm vi lãnh thổ Việt Nam.
Cách giải: Gạch chân từ khóa “lãnh thổ trải dài”, “trên nhiều vĩ độ nên khí hậu” có thể khẳng định được từ vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ Việt Nam trải dài từ vĩ độ 23°23’B đến vĩ độ 8°34’B (từ gần chí tuyến Bắc đến gần xích đạo) nên từ đó suy ra khí hậu nước ta có sự phân hoá đa dạng.
Chọn C.

Câu 1: Đáp án B
Quan sát biểu đồ ta thấy:
- Hà Nội có 3 tháng nhiệt độ dưới 20${}^0$C (tháng 12, 1, 2) => A đúng
- Nhiệt độ cao nhất vào tháng 6 => nhận xét nhiệt độ cao nhất vào tháng 5 là sai => B sai
- Chế độ mưa phân mùa rõ rệt (mưa tập trung từ tháng 5 – 10) => C đúng
- Lượng mưa lớn nhất vào tháng 8 => D đúng