Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Nhiệt độ và chế độ nhiệt Việt Nam (Địa lý Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Theo bảng số liệu khí hậu ở Atlat Địa lí Việt Nam trang 9, nhiệt độ trung bình năm: Hà Nội khoảng 23,6°C, Huế khoảng 25,1°C, TP. Hồ Chí Minh khoảng 27,1°C, Hà Tiên khoảng 27,4°C. So sánh cho thấy Hà Nội có nhiệt độ trung bình năm thấp nhất do nằm ở vĩ độ cao nhất trong bốn địa điểm và chịu ảnh hưởng của khí hậu miền Bắc có mùa đông lạnh.

(AI giải đề cho tôi)
Vào mùa đông, phần lãnh thổ phía Bắc chịu tác động của gió mùa đông bắc (khối không khí lạnh phương Bắc). Sự phân hóa nhiệt độ giữa các vùng (đồng bằng lạnh, vùng núi thấp hơn, khu vực được che chắn ấm hơn) chủ yếu do: gió đông bắc mang không khí lạnh tràn xuống, độ cao và hướng địa hình (núi cao như Hoàng Liên Sơn chặn gió, tạo hiệu ứng phơn), và lãnh thổ trải dài trên nhiều vĩ độ nên chênh lệch bức xạ Mặt Trời. Các đáp án khác nhắc đến đới hội tụ nhiệt đới (liên quan mùa hè) hoặc frông lạnh không phải nguyên nhân chính của phân hóa nhiệt mùa đông. Đáp án: C.

(AI giải đề cho tôi)
Miền Bắc và Đông Bắc Bắc Bộ có nhiệt độ trung bình năm thấp hơn Miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ vì: nằm ở vĩ độ cao hơn (xa xích đạo), chịu tác động của gió mùa Đông Bắc lạnh vào mùa đông, và có địa hình núi cao (độ cao địa hình) làm giảm nhiệt độ. Các yếu tố ở đáp án B đều đúng; các đáp án khác nêu gió mùa Đông Nam, Tây Nam, Tín phong... không phải nguyên nhân làm giảm nhiệt độ miền Bắc.

(AI giải đề cho tôi)
Miền Bắc và Đông Bắc Bắc Bộ có biên độ nhiệt năm lớn (khoảng 16–17°C) do: nằm xa xích đạo, gần chí tuyến nên góc chiếu mặt trời thay đổi lớn theo mùa; thời gian mặt trời lên thiên đỉnh chỉ 1–2 lần/năm; chịu tác động mạnh của gió mùa (gió mùa đông Bắc lạnh khô làm mùa đông lạnh, gió mùa hạ nóng ẩm làm mùa hè nóng). Loại B, C vì gió mùa hạ/Tây Nam không phải nguyên nhân chính của biên độ lớn; loại D vì Tín phong bán cầu bắc không phải yếu tố chính. Đáp án A khớp với đáp án nguồn (gạch chân A).

Căn cứ vào Atlat Địa lí Việt Nam trang 9, biểu đồ khí hậu nào dưới đây có nhiệt độ trung bình các tháng luôn dưới 20°C là Sa Pa

Càng vào Nam nhiệt độ trung bình năm càng tăng do càng vào nam càng gần xích đạo, lượng bức xạ mặt trời nhận được càng lớn. Bên cạnh đó, ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc giảm dần (hầu như bị chặn lại ở dãy Bạch Mã) nên càng vào Nam nhiệt độ trung bình năm càng tăng.

(AI giải đề cho tôi)
Miền Bắc và Đông Bắc Bắc Bộ nằm gần vùng ngoại chí tuyến Bắc nên có mùa đông lạnh (nhiệt độ dưới chỉ tiêu nhiệt đới $20°C$) kéo dài nhiều tháng, do vị trí gần chí tuyến, chịu tác động của gió mùa Đông Bắc, và chỉ có Mặt Trời lên thiên đỉnh một lần (thời gian Mặt Trời lên thiên đỉnh khác với miền Nam). Miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ gần xích đạo, hai lần Mặt Trời lên thiên đỉnh nên nhiệt độ cao quanh năm, không có tháng dưới chỉ tiêu nhiệt đới. Đáp án A khớp: vị trí gần vùng ngoại chí tuyến, gió theo hướng đông bắc (gió mùa Đông Bắc làm lạnh mùa đông), thời gian Mặt Trời lên thiên đỉnh (một lần ở miền Bắc). Các phương án B, C, D đều chứa yếu tố sai (gần xích đạo, gió mùa Tây Nam, Tín phong...). Khớp đáp án nguồn 36A.

(AI giải đề cho tôi)
Việt Nam nằm trong vùng nội chí tuyến (giữa $8^{\circ }$B và $23^{\circ }$27'B), nên nhận được lượng bức xạ Mặt Trời lớn quanh năm, làm nhiệt độ trung bình năm cao (trung bình $22-27^{\circ }$C). Mưa tập trung theo mùa là do chế độ gió mùa, không phải do vị trí nội chí tuyến; khoáng sản và quần đảo xa bờ không liên quan đến vị trí nội chí tuyến.

Phương pháp: Dựa vào công thức:
Biên độ nhiệt = Nhiệt độ tháng cao nhất – Nhiệt độ tháng thấp nhất
Cách giải:
Biên độ nhiệt năm 2023 của Hà Nội là: 31,5 – 18,2 = 13,3°C

(AI giải đề cho tôi)
Vùng núi Tây Bắc có nền nhiệt độ thấp chủ yếu do địa hình cao (độ cao địa hình lớn làm nhiệt độ giảm theo độ cao) kết hợp với tác động của gió mùa Đông Bắc mùa lạnh tràn xuống. Các phương án khác không đúng: gió mùa Đông Nam và gió tây khô nóng không phải nguyên nhân làm nền nhiệt thấp; 'dãy Hoàng Liên Sơn chặn gió, xa biển' không giải thích trực tiếp nền nhiệt thấp. Đáp án khớp với đáp án nguồn: A.

Chọn D. Việt Nam nằm trong vùng nội chí tuyến Bắc bán cầu nên nhận được lượng bức xạ Mặt Trời lớn, góc nhập xạ cao, số giờ nắng nhiều.

Biên độ nhiệt năm được tính bằng:
$biendonhiet=nhietdocaonhat-nhietdothapnhat$
Từ bảng số liệu:
• Nhiệt độ cao nhất: $30,9{}^{\circ }C$
• Nhiệt độ thấp nhất: $18,4{}^{\circ }C$
Vậy: $30,9-18,4=12,5{}^{\circ }C$
Kết quả là: $12,5{}^{\circ }C$

(AI giải đề cho tôi)
Theo Atlat Địa lí Việt Nam trang Khí hậu, biên độ nhiệt năm: Lũng Cú và Huế đều lớn (vùng Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ có mùa đông lạnh), Móng Cái khoảng $14-15^{\circ }$C, còn Cà Mau (Nam Bộ, khí hậu xích đạo, nhiệt các tháng trong năm gần đều nhau) có biên độ nhiệt năm thấp nhất, chỉ khoảng $3-4^{\circ }$C. Đáp án khớp với bảng đáp án của đề (câu 11: D).

(AI giải đề cho tôi)
Nước ta nằm trong vùng nội chí tuyến (giữa $8^{\circ }$B–$23^{\circ }$B) nên nhận lượng bức xạ Mặt Trời lớn quanh năm, dẫn đến nhiệt độ trung bình năm cao (trung bình năm trên $20^{\circ }$C, tổng nhiệt độ năm cao). Mùa mưa lượng mưa lớn do chế độ gió mùa, khoáng sản do cấu tạo địa chất, sự phân hóa tự nhiên do vị trí và địa hình — không phải do nội chí tuyến. Đáp án khớp với đáp án nguồn: C.

Câu 4: Đáp án C
Căn cứ vào Atlat Địa lí Việt Nam trang 9 ta thấy miền Bắc có biên độ nhiệt năm cao (khoảng 9 - 10${}^0$C), trong khi miền Nam nhiệt độ cao quanh năm và biên độ nhiệt năm nhỏ (chỉ khoảng 2 – 3${}^0$C).
=> Nhận xét không đúng về chế độ nhiệt ở nước ta là: biên độ nhiệt ở miền Nam cao hơn miền Bắc.

(AI giải đề cho tôi) Nước ta nằm ở bán cầu Bắc, kéo dài theo chiều Bắc - Nam. Càng vào Nam, vị trí càng gần Xích đạo hơn nên biên độ nhiệt năm giảm. Miền Bắc có mùa đông lạnh nên biên độ nhiệt năm lớn hơn miền Nam. Vì vậy, biên độ nhiệt độ năm giảm dần từ bắc xuống nam.

Câu 18. Chọn C

Tính chất nhiệt đới của khí hậu nước ta thể hiện rõ nhất qua nền nhiệt cao.

Biểu hiện tiêu biểu là nhiệt độ trung bình năm trên 20°C, trừ một số vùng núi cao.

Nhiệt độ trung bình năm được tính bằng trung bình cộng nhiệt độ 12 tháng. Tổng nhiệt độ 12 tháng: 16,6 + 19,5 + 22,1 + 28,1 + 25,1 + 26,1 + 25,9 + 25,3 + 24,8 + 22,4 + 18,6 + 16,1 = 270,6°C. Nhiệt độ trung bình năm: 270,6 : 12 = 22,55°C. Các tháng có nhiệt độ thấp hơn 22,55°C là: Tháng 1: 16,6°C; Tháng 2: 19,5°C; Tháng 3: 22,1°C; Tháng 10: 22,4°C; Tháng 11: 18,6°C; Tháng 12: 16,1°C. Có tất cả 6 tháng.

(AI giải đề cho tôi)
Tính chất nhiệt đới của khí hậu Việt Nam (nhiệt độ cao, cân bằng ẩm nghiêng về mùa nóng...) do nước ta nằm trong vùng nội chí tuyến (giữa xích đạo và chí tuyến Bắc), quyết định góc nhập xạ lớn, lượng bức xạ mặt trời lớn quanh năm. Biển Đông và hoàn lưu gió mùa tạo tính chất hải dương và gió mùa, không phải tính nhiệt đới. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn: 13.C.

(AI giải đề cho tôi)
Việt Nam nằm hoàn toàn trong vùng nội chí tuyến (giữa xích đạo và vĩ tuyến 23°27' Bắc) nên chịu tác động mạnh của bức xạ Mặt Trời, nền nhiệt độ cao, lượng bức xạ và số giờ nắng lớn, nhiều ánh nắng. Các phương án B (biển, quần đảo), D (đồi núi) liên quan đến vị trí địa lý/địa hình chứ không phải hệ quả của việc nằm trong vùng nhiệt đới; phương án C sai vì nước ta không có mùa đông lạnh nhiều tuyết rơi (chỉ có nơi như Sa Pa hiếm khi có băng tuyết).