Cho đoạn tư liệu sau đây:
“Trải qua hơn 40 năm, “Trật tự hai cực Ianta” đã từng bước bị xói mòn: thắng lợi của cách mạng Trung Quốc năm 1949 đã tạo ra một “đột phá” đối với trật tự này là đập tan âm mưu của Mĩ không chế Trung Quốc và Liên Xô buộc phải từ bỏ những đặc quyền ở vùng Đông Bắc Trung Quốc, [...]; thắng lợi của phong trào giải phóng dân tộc làm thay đổi căn bản bộ mặt của khu vực Á – Phi – Mĩ latinh mà theo “khuôn khổ Ianta” thuộc ảnh hưởng truyền thống của Mĩ và các nước phương Tây; sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế của Nhật Bản, Tây Âu dẫn đến việc hai trung tâm kinh tế - tài chính là Tây Âu và Nhật Bản cạnh tranh với Mĩ (trước đây Mĩ là trung tâm kinh tế, tài chính duy nhất của cả thế giới) v.v... ”.
(Nguyễn Anh Thái (Chủ biên), Lịch sử thế giới hiện đại, NXB Giáo dục Việt Nam, Hà Nội, 2021, tr.417).
Cho đoạn tư liệu sau đây:
“Trải qua hơn 40 năm, “Trật tự hai cực Ianta” đã từng bước bị xói mòn: thắng lợi của cách mạng Trung Quốc năm 1949 đã tạo ra một “đột phá” đối với trật tự này là đập tan âm mưu của Mĩ không chế Trung Quốc và Liên Xô buộc phải từ bỏ những đặc quyền ở vùng Đông Bắc Trung Quốc, [...]; thắng lợi của phong trào giải phóng dân tộc làm thay đổi căn bản bộ mặt của khu vực Á – Phi – Mĩ latinh mà theo “khuôn khổ Ianta” thuộc ảnh hưởng truyền thống của Mĩ và các nước phương Tây; sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế của Nhật Bản, Tây Âu dẫn đến việc hai trung tâm kinh tế - tài chính là Tây Âu và Nhật Bản cạnh tranh với Mĩ (trước đây Mĩ là trung tâm kinh tế, tài chính duy nhất của cả thế giới) v.v... ”.
(Nguyễn Anh Thái (Chủ biên), Lịch sử thế giới hiện đại, NXB Giáo dục Việt Nam, Hà Nội, 2021, tr.417).
“Trải qua hơn 40 năm, “Trật tự hai cực Ianta” đã từng bước bị xói mòn: thắng lợi của cách mạng Trung Quốc năm 1949 đã tạo ra một “đột phá” đối với trật tự này là đập tan âm mưu của Mĩ không chế Trung Quốc và Liên Xô buộc phải từ bỏ những đặc quyền ở vùng Đông Bắc Trung Quốc, [...]; thắng lợi của phong trào giải phóng dân tộc làm thay đổi căn bản bộ mặt của khu vực Á – Phi – Mĩ latinh mà theo “khuôn khổ Ianta” thuộc ảnh hưởng truyền thống của Mĩ và các nước phương Tây; sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế của Nhật Bản, Tây Âu dẫn đến việc hai trung tâm kinh tế - tài chính là Tây Âu và Nhật Bản cạnh tranh với Mĩ (trước đây Mĩ là trung tâm kinh tế, tài chính duy nhất của cả thế giới) v.v... ”.
(Nguyễn Anh Thái (Chủ biên), Lịch sử thế giới hiện đại, NXB Giáo dục Việt Nam, Hà Nội, 2021, tr.417).
Các mệnh đề Đúng / Sai:
a)
Thắng lợi của cách mạng Trung Quốc năm 1949 thể hiện sự suy yếu và sụp đổ của hệ thống tư bản chủ nghĩa sau Chiến tranh lạnh.
b)
Sự lớn mạnh của các quốc gia không phân biệt thể chế chính trị góp phần dẫn đến sự xói mòn và sụp đổ của Trật tự hai cực I-an-ta.
c)
Sự hình thành và tồn tại của trật tự thế giới trong Chiến tranh lạnh cho thấy sự phân tuyến triệt để giữa hai hệ thống xã hội đối lập.
d)
Thắng lợi của phong trào giải phóng dân tộc và sự phát triển của Nhật Bản, Tây Âu góp phần hình thành trật tự thế giới mới sau Chiến tranh lạnh.
Đáp án chính thức: a:S,b:Đ,c:Đ,d:Đ
Hướng dẫn giải chi tiết
(AI giải đề cho tôi)
Câu 1 (Phần II) - Đánh giá từng ý dựa trên tư liệu về sự xói mòn của Trật tự hai cực I-an-ta:
a) Sai. Thắng lợi của cách mạng Trung Quốc năm 1949 diễn ra trong thời kỳ Chiến tranh lạnh (trước khi Chiến tranh lạnh kết thúc năm 1991), nên không thể là biểu hiện của sự suy yếu hệ thống tư bản chủ nghĩa SAU Chiến tranh lạnh. Theo tư liệu, đây là một 'đột phá' đối với Trật tự I-an-ta, đập tan âm mưu của Mĩ khống chế Trung Quốc, buộc Liên Xô từ bỏ đặc quyền ở Đông Bắc Trung Quốc.
b) Đúng. Sự lớn mạnh của các quốc gia không phân biệt thể chế chính trị (Trung Quốc - XHCN; Nhật Bản, Tây Âu - TBCN) góp phần làm xói mòn Trật tự hai cực I-an-ta, vì các trung tâm kinh tế - tài chính mới cạnh tranh với Mĩ, phá vỡ vị thế trung tâm duy nhất của Mĩ.
c) Đúng. Trật tự thế giới trong Chiến tranh lạnh (Trật tự I-an-ta) được hình thành trên cơ sở phân chia phạm vi ảnh hưởng giữa hai cường quốc Mĩ và Liên Xô, thể hiện sự phân tuyến triệt để giữa hai hệ thống xã hội đối lập: XHCN và TBCN.
d) Đúng. Thắng lợi của phong trào giải phóng dân tộc làm thay đổi căn bản bộ mặt khu vực Á - Phi - Mĩ Latinh; sự phát triển mạnh mẽ của Nhật Bản, Tây Âu tạo ra các trung tâm lực lượng mới. Đây là những nhân tố góp phần hình thành trật tự thế giới đa cực sau Chiến tranh lạnh.
a) (AI giải đề cho tôi)
Sai vì cách mạng Trung Quốc 1949 diễn ra trong Chiến tranh lạnh, không phải sau Chiến tranh lạnh; theo tư liệu đây là 'đột phá' đối với Trật tự I-an-ta.
b) Đúng vì, sự phát triển của Trung Quốc, Nhật Bản, Tây Âu, … góp phần làm xói mòn Trật tự I-an-ta.
c) Đúng vì, Trật tự 2 cực I-an-ta bị chi phối triệt để bởi hệ thống XHCN và TBCN.
d) Đúng vì, đây là những nhân tố mới góp phần hình thành Trật tự đa cực.
Câu 1 (Phần II) - Đánh giá từng ý dựa trên tư liệu về sự xói mòn của Trật tự hai cực I-an-ta:
a) Sai. Thắng lợi của cách mạng Trung Quốc năm 1949 diễn ra trong thời kỳ Chiến tranh lạnh (trước khi Chiến tranh lạnh kết thúc năm 1991), nên không thể là biểu hiện của sự suy yếu hệ thống tư bản chủ nghĩa SAU Chiến tranh lạnh. Theo tư liệu, đây là một 'đột phá' đối với Trật tự I-an-ta, đập tan âm mưu của Mĩ khống chế Trung Quốc, buộc Liên Xô từ bỏ đặc quyền ở Đông Bắc Trung Quốc.
b) Đúng. Sự lớn mạnh của các quốc gia không phân biệt thể chế chính trị (Trung Quốc - XHCN; Nhật Bản, Tây Âu - TBCN) góp phần làm xói mòn Trật tự hai cực I-an-ta, vì các trung tâm kinh tế - tài chính mới cạnh tranh với Mĩ, phá vỡ vị thế trung tâm duy nhất của Mĩ.
c) Đúng. Trật tự thế giới trong Chiến tranh lạnh (Trật tự I-an-ta) được hình thành trên cơ sở phân chia phạm vi ảnh hưởng giữa hai cường quốc Mĩ và Liên Xô, thể hiện sự phân tuyến triệt để giữa hai hệ thống xã hội đối lập: XHCN và TBCN.
d) Đúng. Thắng lợi của phong trào giải phóng dân tộc làm thay đổi căn bản bộ mặt khu vực Á - Phi - Mĩ Latinh; sự phát triển mạnh mẽ của Nhật Bản, Tây Âu tạo ra các trung tâm lực lượng mới. Đây là những nhân tố góp phần hình thành trật tự thế giới đa cực sau Chiến tranh lạnh.
a) (AI giải đề cho tôi)
Sai vì cách mạng Trung Quốc 1949 diễn ra trong Chiến tranh lạnh, không phải sau Chiến tranh lạnh; theo tư liệu đây là 'đột phá' đối với Trật tự I-an-ta.
b) Đúng vì, sự phát triển của Trung Quốc, Nhật Bản, Tây Âu, … góp phần làm xói mòn Trật tự I-an-ta.
c) Đúng vì, Trật tự 2 cực I-an-ta bị chi phối triệt để bởi hệ thống XHCN và TBCN.
d) Đúng vì, đây là những nhân tố mới góp phần hình thành Trật tự đa cực.