Một quần thể sóc sống trong một khu rừng, một dòng sông lớn chảy qua khu rừng chia cắt quần thể này thành hai quần thể (A, B) và làm cho các cá thể giữa hai quần thể ít có cơ hội gặp nhau hơn. Theo thời gian, quá trình tiến hóa xảy ra ở hai quần thể này. Những phát biểu nào sau đây về quá trình tiến hóa của hai quần thể này là đúng?
I. Dòng sông là trở ngại địa lí chia cắt quần thể gốc thành hai quần thể cách li với nhau.
II. Đột biến không phải là nguyên nhân duy nhất tạo ra sự khác biệt vốn gen giữa hai quần thể dẫn đến cách li sinh sản và hình thành nên loài mới.
III. Theo thời gian, tốc độ tiến hóa của quần thể (B) nhanh hơn quần thể (A).
IV. Nếu dòng sông bị cạn, các cá thể của hai quần thể gặp nhau và giao phối với nhau sinh ra con hữu thụ thì quần thể (A) và quần thể (B) thuộc hai loài khác nhau.

(AI giải đề cho tôi)
Phân tích từng phát biểu: (I) Đúng — dòng sông lớn là trở ngại địa lí (cách li địa lí) chia cắt quần thể sóc gốc thành hai quần thể A và B, hạn chế trao đổi gen giữa chúng. (II) Đúng — ngoài đột biến, các yếu tố như chọn lọc tự nhiên, di - drift ngẫu nhiên (dao động di truyền), dòng gen bị hạn chế... đều góp phần tạo sự khác biệt vốn gen giữa hai quần thể, nên đột biến không phải nguyên nhân duy nhất. (III) Sai — đề không cho thông tin về kích thước, điều kiện chọn lọc hay mức độ khác biệt môi trường của hai quần thể, nên không thể kết luận tốc độ tiến hóa của quần thể B nhanh hơn A. (IV) Sai — nếu các cá thể hai quần thể giao phối với nhau sinh ra con hữu thụ (đời sau vẫn sống và sinh sản được) thì chứng tỏ hai quần thể chưa có cách li sinh sản, tức vẫn thuộc cùng một loài. Vậy chỉ I và II đúng, đáp án A (khớp với đáp án nguồn ở trang 19).