Phả hệ dưới đây mô tả hai bệnh di truyền phân li độc lập với nhau, mỗi bệnh do một gen quy định. Biết không xảy ra đột biến ở tất cả mọi người trong phả hệ.
[Hình cần kiểm tra lại: p3_f1]
Theo lí thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?
I. Có thể xác định được kiểu gen của 8 người.
II. Xác suất để cặp vợ chồng 15-16 sinh con trai đầu lòng bị cả hai bệnh là 1/36.
III. Xác suất để cặp vợ chồng 15-16 sinh con đầu lòng chỉ bị một bệnh là 5/18.
IV. Xác suất để cặp vợ chồng 15-16 sinh con đầu lòng là gái và không bị bệnh là 25/72.

(AI giải đề cho tôi)
Xác định tính chất hai bệnh: Bệnh 1 (sọc dọc): 6 (nữ) bị bệnh nhưng cha mẹ 1, 2 không bị → bệnh 1 do gen lặn trên NST thường (A/a). Bệnh 2 (lưới): 17 bị nhưng cha mẹ 9, 10 không bị; hơn nữa 8 (nữ) bị bệnh 2 nhưng con trai 15 của 8 không bị → bệnh 2 không phải lặn liên kết X, do gen lặn trên NST thường (B/b). Hai bệnh phân li độc lập.

Kiểu gen xác định được: 6 bị cả hai bệnh → aabb; suy ra 1, 2 đều AaBb. 17 bị cả hai → aabb; suy ra 9, 10 đều AaBb. 8 chỉ bị bệnh 2 → bb; 7 chỉ bị bệnh 1 → aa. Các con 13, 14, 15 của 7 (aa) × 8 (bb) đều không bị bệnh nào → mỗi người nhận a từ 7 và A từ 8, nhận b từ 8 và B từ 7 → đều AaBb (xác định được). Vậy ít nhất 9 người xác định được kiểu gen (1, 2, 6, 9, 10, 13, 14, 15, 17), nên phát biểu I (8 người) sai; ngoài ra 7 (về locus B) và 8 (về locus A) không xác định hoàn toàn.

Cặp 15–16: 15 = AaBb. 16 là con không bị bệnh của AaBb × AaBb nên P(AA)=1/3, P(Aa)=2/3; P(BB)=1/3, P(Bb)=2/3.
- Xác suất con bị cả hai bệnh: P(aa) = 1/2 × 2/3 × 1/2 = 1/6; P(bb) = 1/2 × 2/3 × 1/2 = 1/6 → P(cả hai) = 1/36; con trai đầu lòng: 1/2 × 1/36 = 1/72 ≠ 1/36 → II sai.
- Chỉ bị một bệnh: P(aa, B_) + P(A_, bb) = (1/6)(5/6) + (5/6)(1/6) = 10/36 = 5/18 → III đúng.
- Gái và không bị bệnh: 1/2 × P(A_B_) = 1/2 × (5/6)(5/6) = 25/72 → IV đúng.

Vậy có 2 phát biểu đúng (III, IV) → đáp án C, khớp với đáp án nguồn.