Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Mưa và nhân tố gây mưa ở Việt Nam (Địa lý Lớp 12)

Biển Đông làm biến tính các khối khí qua biển, mang lại cho nước ta lượng mưa và độ ẩm lớn (sgk Địa lí 12 trang 36)

Nguyên nhân gây mưa vào mùa hạ cho cả hai miền Nam Bắc và mưa vào tháng 9 cho Trung bộ là hoạt động của gió mùa tây nam và dải hội tụ nhiệt đới (sgk Địa lí 12 trang 42)

(AI giải đề cho tôi)
Sườn Đông Trường Sơn (dải ven biển Trung Bộ, từ Hoành Sơn đến mũi Đài Lương) quay mặt ra Biển Đông. Vào thu đông, vùng này không chịu tác động của gió mùa Đông Bắc (bị dãy Bạch Mã và địa hình chặn) nhưng vẫn có mưa do: đón gió từ biển thổi vào (gió mùa Đông Bắc đi qua biển nóng ẩm, tăng độ ẩm khi tràn vào ven biển Trung Bộ), hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới (thu là mùa bão hoạt động mạnh ở Biển Đông), và đới hội tụ nhiệt đới. Đây là nguyên nhân gây mưa lớn vào thu đông ở sườn Đông Trường Sơn. Các phương án khác sai: khối khí nhiệt đới ẩm Bắc Ấn Độ Dương và gió mùa Tây Nam chỉ hoạt động vào mùa hạ (A, C sai); gió Tín phong bán cầu Bắc không phải nguyên nhân chính gây mưa thu đông ở đây (D sai). Đáp án khớp với đáp án nguồn là B.

(AI giải đề cho tôi)
Mùa mưa ở Trung Bộ (từ tháng IX, X đến tháng XII) được tạo nên chủ yếu bởi: gió mùa Tây Nam kết hợp địa hình Trường Sơn Nam gây mưa ở duyên hải Nam Trung Bộ, dải hội tụ nhiệt đới, gió mùa Đông Bắc (cuối mùa mưa) và bão, áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông. Các phương án A, B, C đều chứa nhân tố không phù hợp (tín phong bán cầu Bắc, gió Tây khô nóng gây nên mùa khô ở Bắc Trung Bộ). Vậy đáp án là D, trùng với đáp án nguồn (Câu 20: D).

(AI giải đề cho tôi)
Theo Atlat Địa lí Việt Nam trang 9 (biểu đồ lượng mưa các trạm), tháng X là tháng mưa lớn nhất ở trạm Đà Nẵng (do mưa mùa thu đông ở Bắc Trung Bộ - Trung Trung Bộ, lượng mưa tháng X khoảng trên 600 mm), cao hơn nhiều so với Hà Nội, Thanh Hóa (mưa đã giảm sau mùa hè) và Cần Thơ (mùa mưa đang kết thúc). Đáp án khớp với đáp án nguồn: A.

Đáp án: D.
Hạn hán do mưa ít, mùa khô kéo dài.

Phương pháp:
SGK Địa lí 12, Thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa.
Cách giải:
Nam Bộ nước ta có mưa nhiều vào mùa hạ chủ yếu do tác động của gió mùa Tây Nam, dải hội tụ nhiệt đới, gió tây nam từ Bắc Ấn Độ Dương đến.
A sai vì gió phơn Tây Nam ảnh hưởng đến Bắc Trung Bộ, Tây Bắc và gây hiện tượng khô, nóng. C sai vì thiếu gió mùa Tây Nam thổi vào nửa cuối mùa hạ.
D sai vì thiếu gió tây nam từ Bắc Ấn Độ Dương đến thổi vào nửa đầu mùa hạ. Hơn nữa, Nam Bộ rất ít chịu tác động của áp thấp nhiệt đới và bão nên đây không phải là 2 nguyên nhân chính gây mưa ở Nam Bộ.
Chọn B.

(AI giải đề cho tôi)
Theo Atlat trang 9, Đà Lạt nằm trên cao nguyên (độ cao ~1500 m) ở phía tây, nơi địa hình cao chắn gió tây nam ẩm, gây mưa lớn; Nha Trang nằm ven biển, khu vực ít mưa hơn. Vĩ độ hai nơi gần nhau nên A sai; bốc hơi và hiệu ứng phơn không phải nguyên nhân chính. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (Câu 9: B).

Tổng lượng mưa năm 2024 tại Huế cao hơn Cà Mau là:
3686,9 - 2398,9 = 1288,0 (mm).
Làm tròn đến hàng đơn vị, ta được 1288 mm.
Đáp án: 1288 mm.

Đồng bằng ven biển miền Trung mưa nhiều vào thu đông chủ yếu do tác động của gió theo hướng đông bắc và tây nam, dải hội tụ, bão và áp thấp nhiệt đới.

(AI giải đề cho tôi)
Mùa hạ, miền Bắc và miền Nam nhận mưa chủ yếu do gió mùa Tây Nam kết hợp hoạt động của dải hội tụ nhiệt đới (ITCZ) di chuyển lên phía Bắc. Vào tháng IX, khi ITCZ đi qua Trung Bộ cũng gây mưa lớn cho vùng này. Gió Đông Bắc và frông chỉ hoạt động về mùa đông ở miền Bắc, nên các phương án A, B, C sai. Đáp án: D.

(AI giải đề cho tôi)
Theo Atlat Địa lí Việt Nam trang 9, chế độ mưa nước ta: tổng lượng mưa năm lớn (phần lớn trên 1.500 mm), phân bố không đều giữa các nơi và các mùa, mưa tập trung vào mùa mưa (mùa hạ ở miền Bắc, mùa thu – đông ở miền Trung do gió mùa đông Bắc gặp dãy Trường Sơn). Miền Trung có lượng mưa lớn. Do đó phát biểu 'Mưa đều nhau quanh năm' là không đúng.

(AI giải đề cho tôi)
Duyên hải Nam Trung Bộ có mùa mưa muộn (khoảng tháng 9–12) do chịu ảnh hưởng của gió mùa Tây Nam bị dãy Trường Sơn chặn, còn Nam Bộ có mùa mưa từ tháng 5–10 (sớm hơn). Vậy điểm khác biệt là mùa mưa ở Nam Trung Bộ chậm hơn → B. A sai vì Nam Trung Bộ vẫn chịu phơn Tây Nam (phơn tây nam ở duyên hải Trung Bộ); C sai vì mùa mưa Nam Trung Bộ muộn hơn; D sai vì cả hai vùng đều thuộc khí hậu cận xích đạo. Đáp án khớp với đáp án nguồn (Câu 77: B).

(AI giải đề cho tôi)
Theo Atlat Địa lí Việt Nam trang Khí hậu, vào tháng X (mùa mưa thu đông ở Bắc Trung Bộ – Trung Trung Bộ), trạm Đà Nẵng có lượng mưa rất lớn (khoảng trên 600 mm) do hoạt động của dải hội tụ nhiệt đới và gió mùa đông bắc, cao hơn Cà Mau, Đà Lạt và Nha Trang (các trạm này tháng X lượng mưa thấp hơn). Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn: 61-C.

(AI giải đề cho tôi)
a) Sai: Thời tiết khô nóng ở sườn Đông Trường Sơn (Duyên hải miền Trung) vào mùa hạ do hiệu ứng phơn (gió Tây khô nóng đi qua dãy Trường Sơn, hạ nhiệt ẩm khi xuống sườn Đông), không phải do dải hội tụ nhiệt đới. b) Đúng: Đông Trường Sơn đón gió mùa Đông Bắc, dải hội tụ nhiệt đới và bão bị bức chặn địa hình nên mùa mưa lệch về thu đông. c) Đúng: Khi Đông Trường Sơn (Duyên hải miền Trung) vào mùa mưa thu đông thì Tây Nguyên là mùa khô, và ngược lại — hai vùng đối lập về thời gian mùa mưa/khô. d) Đúng: Đầu mùa hạ, gió Tây Nam từ Bắc Ấn Độ Dương tràn sang gây mưa lớn cho Tây Nguyên. Kết quả khớp đáp án nguồn: a) Sai, b) Đúng, c) Đúng, d) Đúng.
a) (AI giải đề cho tôi)
Khô nóng ở sườn Đông Trường Sơn do hiệu ứng phơn của gió Tây vượt dãy núi, không phải do dải hội tụ nhiệt đới.
b) (AI giải đề cho tôi)
Bức chặn địa hình của Trường Sơn đối với gió mùa Đông Bắc, dải hội tụ nhiệt đới và bão khiến mùa mưa Đông Trường Sơn lệch về thu đông.
c) (AI giải đề cho tôi)
Tây Nguyên mưa mùa hạ – khô thu đông, ngược với Duyên hải miền Trung (mưa thu đông) nên có sự đối lập về mùa mưa và mùa khô.
d) (AI giải đề cho tôi)
Đầu mùa hạ, gió Tây Nam từ Bắc Ấn Độ Dương mang ẩm gây mưa lớn cho Tây Nguyên.

(AI giải đề cho tôi)
Thừa Thiên Huế có lượng mưa lớn nhất cả nước (trên 3000 mm/năm) do kết hợp nhiều nhân tố: gió mùa Đông Bắc mang ẩm từ Biển Đông vào cuối mùa thu - đầu mùa đông, gặp dãy Bạch Mã chặn lại gây mưa lớn; hoạt động của bão, áp thấp nhiệt đới, dải hội tụ nhiệt đới và frông; địa hình dốc hướng ra biển và ảnh hưởng của biển. Đây là sự tổng hợp của nhiều nguyên nhân (gió mùa, bão, địa hình, biển, dải hội tụ nhiệt đới, frông), không phải chỉ một hay hai hệ thống gió riêng lẻ như các phương án A, B, D. Đáp án khớp với bảng đáp án của đề (Câu 31: C).

(AI giải đề cho tôi)
Vào mùa hạ, nước ta (trừ Trung Bộ) chịu ảnh hưởng của khối khí xích đạo tạo ra gió mùa Tây Nam và dải hội tụ nhiệt đới (ITCZ) hoạt động mạnh, gây mưa lớn. Gió mùa Đông Bắc hoạt động mùa đông, Tín phong không phải nguyên nhân chính gây mưa mùa hạ. Đáp án A khớp với bảng đáp án của đề (câu 39: A).

Xác định tháng hạn theo điều kiện lượng mưa nhỏ hơn nhiệt độ: $P<T$.
Đối chiếu bảng số liệu:
- Tháng 2: $16,8<26,0$ → hạn.
- Tháng 3: $2,9<27,2$ → hạn.
- Tháng 4: $0,0<29,3$ → hạn.
- Tháng 6: $26,9<29,8$ → hạn.
Có 4 tháng hạn.
Đáp án: 4.

Phương pháp: Dựa vào biểu hiện của thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa (phần gió mùa).
Cách giải: Gió mùa Tây Nam, dải hội tụ nhiệt đới, gió đông bắc và bão là các nguyên nhân chủ yếu tạo nên mùa mưa ở đồng bằng ven biển Trung Bộ nước ta. Trong đó gió mùa Tây Nam từ áp cao cận chí tuyến nam bán cầu kết hợp với dải hội tụ nhiệt đới và bão gây mưa lớn cho cả nước ta vào nửa sau mùa hạ. Gió hướng đông bắc (Tín phong bán cầu bắc) gây mưa vào thu đông cho Duyên hải miền Trung.
A, B, C sai vì gió tây nam, gió Tây gây hiệu ứng phơn, làm thời tiết vào nửa đầu mùa hạ ở ven biển Trung Bộ khô, nóng.
Chọn D.

(AI giải đề cho tôi)
Bắc Trung Bộ có mùa mưa vào mùa thu - đông (do gió mùa đông bắc và dải hội tụ nhiệt đới). Duyên Hải Nam Trung Bộ chịu tác động của gió tây khô nóng mùa hạ, mưa lớn vào mùa thu (tháng 9-12) do dải hội tụ nhiệt đới tiến xuống và bão, nên mùa mưa muộn hơn, kéo dài vào thu - đông. Vậy điểm khác biệt về khí hậu là mưa vào thu - đông, đáp án D, khớp với đáp án nguồn (Câu 64: D).