(6,0 điểm)
1. Trong công viên có một hồ nước, đáy của hồ nằm trong mặt phẳng và các mép trong của thành hồ giao với tạo thành một tam giác . Trong mặt phẳng , chọn hệ trục tọa độ và tìm được , và . Người ta muốn cải tạo hồ nước bằng cách xây một đài phun nước có đáy là hình tròn nằm trong sao cho hình tròn này tiếp xúc với các cạnh của tam giác . Hãy xác định tọa độ tâm hình tròn của đáy đài phun nước.
2. Trong không gian tọa độ , cho mặt phẳng , mặt cầu và đường thẳng . Cho điểm thay đổi trên mặt cầu và điểm thay đổi trên mặt phẳng sao cho đường thẳng song song với đường thẳng và đoạn nhỏ nhất. Tìm tọa độ điểm .
3. Cho hình chóp có đáy là hình thang vuông tại và . Biết vuông góc với đáy, , , góc tạo bởi mặt phẳng và đáy bằng . Gọi là hình chiếu vuông góc của lên . Tính khoảng cách từ điểm đến mặt phẳng .

Đáp án chính thức: Tự luận
Hướng dẫn giải chi tiết
1.
Bổ đề về tâm tỉ cự của tâm đường tròn nội tiếp

Hình từ đề gốc

Cho tam giác có độ dài các cạnh đối diện các đỉnh lần lượt là . Gọi là tâm đường tròn nội tiếp tam giác. Khi đó ta có:

Chứng minh:
Gọi là chân đường phân giác trong góc
Theo tính chất đường phân giác:

Trong tam giác , là đường phân giác trong góc , ta có:

Thay biểu thức vào ta được:

Áp dụng giải quyết bài toán
Tâm hình tròn đài phun nước tiếp xúc với ba cạnh tam giác chính là tâm đường tròn nội tiếp của tam giác
Tính độ dài các cạnh của tam giác :



Tọa độ tâm thỏa mãn:


Vậy tọa độ tâm đài phun nước là

2.

Hình từ đề gốc

Mặt cầu có tâm và bán kính
Gọi là hình chiếu của trên mặt phẳng theo phương , suy ra nên đường thẳng có vectơ chỉ phương
Phương trình đường thẳng
Vì nên
Suy ra tọa độ
Gọi là mặt phẳng chứa hai đường thẳng song song và
Mặt phẳng cắt theo giao tuyến là đường thẳng đi qua hai điểm và
Trong , kéo dài cắt tại , do và nên chính là giao điểm của và mặt phẳng , rõ ràng , , thẳng hàng theo thứ tự đó
Vì nên để đoạn ngắn nhất, phải nằm giữa và (nằm ở bán cầu gần mặt phẳng hơn), khi đó
Áp dụng định lý Thales trong có :

Vì độ dài không đổi, để đạt giá trị nhỏ nhất thì biểu thức phải lớn nhất, tương đương với đoạn đạt giá trị nhỏ nhất
Điều này xảy ra khi và chỉ khi là hình chiếu vuông góc của lên mặt phẳng
Đường thẳng đi qua vuông góc với có vectơ chỉ phương , phương trình
Tọa độ điểm thỏa mãn:
Suy ra
Khoảng cách , do nằm giữa và nên
Ta có , suy ra
Tọa độ điểm
Để tìm , ta tiếp tục dùng định lý Thales:
Với , suy ra
Tọa độ điểm
Vậy tọa độ các điểm cần tìm là và

3.

Hình từ đề gốc

Xét hình thang vuông , ta có
Gọi là trung điểm của , suy ra và là hình vuông
Do đó , xét có đường trung tuyến
Vậy vuông tại
Suy ra
Vì nên
Từ đó ta có , suy ra góc giữa hai mặt phẳng và chính là góc giữa và , tức là
Xét tam giác vuông , ta có
Xét tam giác vuông , ta có
Vì nên , suy ra tỉ lệ
Kéo dài cắt tại
Ta có và nên theo định lý Thales, là trung điểm của
Suy ra
Mặt khác, do đường thẳng cắt mặt phẳng tại nên
Thay tỉ số vào ta được
Trong mặt phẳng , kẻ tại
Vì nên , kết hợp với suy ra
Do đó khoảng cách từ đến chính là độ dài đoạn
Áp dụng hệ thức lượng trong tam giác vuông , ta có:

Cuối cùng, khoảng cách từ đến là:
Câu hỏi này trích từ đề thi chính thức:

Đề Thi Học Sinh Giỏi Cấp Tỉnh Toán 2025-2026 Sở GD&ĐT Gia Lai

5 câu hỏi•Thời gian 180 phút•Chấm điểm & giải thích chi tiết
Làm trọn bộ đề thi này

Các câu hỏi khác trong đề (5 câu)

Xem toàn bộ đề →
(6,0 điểm) 1. Trong công viên có một hồ nước, đáy của hồ nằm trong m... - Đáp Án & Lời Giải | dethichuan.com