Câu 5 (7 điểm). Cho tam giác nhọn nội tiếp đường tròn . Gọi , lần lượt là các điểm đối xứng của qua , . Gọi là trung điểm của đoạn thẳng . Trên đường thẳng lần lượt lấy các điểm và sao cho tam giác cân tại và tam giác cân tại . Gọi là giao điểm của hai đường thẳng và .
a) Chứng minh thuộc đường tròn .
b) Gọi là giao điểm của hai đường thẳng và . Gọi là giao điểm của hai đường thẳng và . Gọi là giao điểm của hai đường thẳng và . Các đường thẳng , lần lượt cắt tại các điểm , . Chứng minh bốn đường tròn ngoại tiếp của các tam giác , , và cùng đi qua một điểm chung thứ hai khác .

Đáp án chính thức: Tự luận
Hướng dẫn giải chi tiết
a) Xét hình vẽ sau đây:

Hình từ đề gốc

Gọi là tâm phép vị tự quay biến thành .
Khi đó . Suy ra, (do là trung điểm của các đoạn thẳng ). Suy ra và .
Ta suy ra tứ giác là tứ giác nội tiếp và điều hòa.
Theo tính chất của tứ giác điều hòa, là đường đối trung của , hay . Mà và , nên . Ta suy ra thuộc . Tương tự, ta cũng chứng minh được thuộc . Do đó, .
Vậy thuộc đường tròn .

b) Trước hết, ta có bổ đề sau đây.
Bổ đề. Cho 2 đường tròn và cắt nhau tại hai điểm phân biệt , . Giả sử hai điểm không thuộc hai đường tròn và thỏa mãn . Khi đó, bốn điểm , , , cùng thuộc một đường tròn.
Chứng minh bổ đề. Xét hình vẽ sau:

Hình từ đề gốc

Gọi lần lượt là giao điểm của với và ; lần lượt là giao điểm của với và . Suy ra , do cùng đối song với trong tứ giác . Từ , ta suy ra ; mà và song song nên song song (định lý Thales). Vậy đối song hay cùng thuộc một đường tròn. Bổ đề được chứng minh.

Trở lại bài toán, gọi và lần lượt là các đường tròn ngoại tiếp . Khi đó,

Gọi là giao điểm thứ hai khác của và . Áp dụng Bổ đề cho hai đường tròn và (cắt nhau tại ) và hai điểm , ta quy về chứng minh . (*)
Vì và lần lượt là trung trực của và , ta suy ra là tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác và là đường kính của . Ta có

Mặt khác, (do là tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác ). Do đó, và ta suy ra tứ giác nội tiếp. Vì nên là điểm giữa cung . Suy ra, là phân giác góc nên đúng, tức là đường tròn cũng đi qua giao điểm của và .
Cho cắt ở . Cho cắt lại lần lượt ở . Để chứng minh đi qua , cũng theo Bổ đề, ta quy về chứng minh rằng

Gọi là giao điểm hai tiếp tuyến ở của và lần lượt cắt ở . Cho cắt lại ở và kẻ tiếp tuyến của ở cắt nhau ở .

[Hình cần kiểm tra lại: p9_f1]

Cho cắt ở . Rõ ràng , , , , cùng thuộc đường tròn đường kính . Ta có , kéo theo tứ giác nội tiếp. Vì thế nên . Hơn nữa là phân giác trong của tam giác nên . Vì nên ta có .
Vì , đẳng giác trong nên và . Tam giác có đường cao tại các đỉnh , cắt nhau ở nên . Suy ra , , thẳng hàng. Dễ thấy là đường trung bình của nên là trung điểm của đoạn . Mặt khác cũng là trung điểm của đoạn nên . Từ đó .
Vì nên điều hòa, kéo theo , , thẳng hàng. Do đó (góc chắn đường kính) và (cùng vuông góc ).
Cho cắt ở thì . Cần chứng minh

Áp dụng định lý Pascal cho bộ ta được , , thẳng hàng. Lúc này, theo định lý Thales thì , ta quy về chứng minh

Kết quả cuối đúng nên đi qua . Vì thế bốn đường tròn đã cho có cùng điểm chung thứ hai là khác .
Câu hỏi này trích từ đề thi chính thức:

Đề Thi Học Sinh Giỏi Quốc Gia Toán 2025-2026 - Ngày Thi Thứ Hai 26/12/2025 - Đề Số 2

3 câu hỏi•Thời gian 180 phút•Chấm điểm & giải thích chi tiết
Làm trọn bộ đề thi này

Các câu hỏi khác trong đề (3 câu)

Xem toàn bộ đề →
Câu 5 (7 điểm). Cho tam giác nhọn ABC (AB < AC) nội tiếp đường tròn... - Đáp Án & Lời Giải | dethichuan.com