Câu 81 (VD): Trong 1 quần thể, gen 1 có 3 alen, gen 2 có 5 alen. Cả 2 gen thuộc nhiễm sắc thể X, không có alen trên Y. Gen 3 có 4 alen thuộc nhiễm sắc thể Y, không có alen trên X. Số loại giao tử và số kiểu gen nhiều nhất có thể có là:

Phương pháp giải: Áp dụng công thức tính số kiểu gen tối đa trong quần thể (n là số alen). Nếu gen nằm trên vùng không tương đồng NST giới tính X: + giới XX: $\frac{n(n+1)}{2}$ kiểu gen hay $C_n^2+n$; + giới XY: n kiểu gen. Nếu gen nằm trên vùng không tương đồng của NST X và Y: + giới XX: 1; + giới XY: n. Nếu có nhiều gen trên 1 NST coi như 1 gen có số alen bằng tích số alen của các gen đó. Giải chi tiết: Gen 1, gen 2 cùng nằm trên NST X không có alen tương ứng trên Y, ta coi như 1 gen có 3×5=15 alen. Số kiểu gen tối đa ở giới XX: $C_{15}^2+15=120$. Số loại giao tử tối đa (giới XX chỉ tạo giao tử X): 3×5 = 15. Ở giới XY số kiểu gen tối đa là: 15 ×4 = 60. Số loại giao tử tối đa: + Giao tử X: 15 (giống với giới XX); + Giao tử Y: 4. Vậy: + Số kiểu gen tối đa trong quần thể là: 120 + 60 = 180; + Số kiểu giao tử tối đa là: 15 + 4 = 19.