Cho $E,Z,F,T$ đều là các hợp chất hữu cơ no, mạch hở và thỏa mãn sơ đồ các phản ứng.

$$E+NaOH\stackrel{t^0}{\to }X+Y+Z$$
$$X+HCl\to F+NaCl$$
$$Y+HCl\to T+NaCl$$

Biết: $E$ chỉ chứa nhóm chức este và trong phân tử có số nguyên tử cacbon bằng số nguyên tử oxi; $M_E<168$; $M_Z<M_F<M_T$. Cho các phát biểu sau:

(a) Có hai công thức cấu tạo của $E$ thỏa mãn sơ đồ trên.

(b) Trong phân tử $Z$ và $T$ đều không có liên kết pi.

(c) Chất $F$ được dùng để điều chế khí $CO$ trong phòng thí nghiệm.

(d) 1 mol chất $T$ phản ứng với kim loại $Na$ dư, thu được tối đa $1mol{H}_2$.

(e) Nhiệt độ sôi của $F$ cao hơn nhiệt độ sôi của $Z$.

Số phát biểu đúng là

(AI giải đề cho tôi)
E thủy phân với NaOH cho 3 sản phẩm nên E là dieste có mạch $RCOOC{H}_{2}COO{R}^{\prime }$ (nhóm $C{H}_2$ giữa hai nhóm este, chỉ chứa nhóm chức este). Gọi số C của R là $a$, của R' là $b$: số C của E là $a+b+2$, số O là 4. Điều kiện số C = số O suy ra $a+b=2$. Vì E chỉ chứa nhóm chức este nên cả hai gốc phải là gốc hiđrocacbon (nếu một bên là H thì tạo nhóm –COOH, không còn là este), do đó $a=b=1$... nhưng khi đó số C = 4 ≠ số O = 4 chỉ thỏa khi một gốc là H. Xét kỹ: cách duy nhất thỏa cả điều kiện số C = số O và chỉ chứa nhóm chức este là $E=HCOOC{H}_{2}COOC{H}_3$ ($C_4{H}_6{O}_4$, $M_E=118<168$): hai nhóm este là HCOO– và CH₃OCO–, toàn phân tử chỉ có nhóm chức este, số C = số O = 4. Thủy phân: $HCOOC{H}_{2}COOC{H}_3+2NaOH\to HCOONa+HOC{H}_{2}COONa+C{H}_{3}OH$. Vậy $X=HCOONa$, $Y=HOC{H}_{2}COONa$, $Z=C{H}_{3}OH$ ($M_Z=32$); do đó $F=HCOOH$ ($M_F=46$), $T=HOC{H}_{2}COOH$ ($M_T=76$), thỏa $M_Z<M_F<M_T$. Chỉ có duy nhất một công thức cấu tạo của E thỏa mãn.

Xét các phát biểu:
(a) Sai — chỉ có một CTCT $HCOOC{H}_{2}COOC{H}_3$ thỏa mãn (mọi phương án khác vi phạm điều kiện số C = số O hoặc điều kiện chỉ chứa nhóm chức este).
(b) Sai — $Z=C{H}_{3}OH$ không có liên kết pi nhưng $T=HOC{H}_{2}COOH$ có liên kết pi $C=O$ trong nhóm carboxyl.
(c) Đúng — $F=HCOOH$ được dùng để điều chế $CO$ trong phòng thí nghiệm: $HCOOH\stackrel{H_{2}S{O}_4,t^0}{\to }CO\uparrow +H_{2}O$.
(d) Sai — $T=HOC{H}_{2}COOH$ có 2 nhóm chức phản ứng với Na (–OH và –COOH), nên 1 mol T + Na dư cho tối đa 2 mol $H_2$.
(e) Đúng — $Z=C{H}_{3}OH$ (sôi ~65°C) còn $F=HCOOH$ (sôi ~100,8°C) có liên kết hiđro mạnh hơn, nên nhiệt độ sôi của F cao hơn Z.

Kết luận: có 2 phát biểu đúng (c và e) → đáp án D, khớp với đáp án nguồn.