Độ đa dạng di truyền của một quần thể có thể được xác định bằng tính đa hình của các gen. Trong quần thể có nhiều hơn một alen của một gen thì quần thể được coi là đa hình về gen đó. Nếu chỉ có alen của gen đó thì quần thể là không đa hình. Xét một quần thể loài A sống trên một hòn đảo cách bờ 100 km. Sự di cư của loài A đến đảo đã xảy ra vào thời điểm khoảng 40 000 năm trước. Trong một nghiên ngẫu ta xác định tỉ lệ đực cái, tỉ lệ các thể cái đang nuôi con và xác định tính đa hình của 15 gen khác nhau. Kết quả được thể hiện ở bảng dưới đây.
Quần thể Đảo Đất liền Tỉ lệ đực: cái 1:3,5 1:2,5 Phần trăm cá thể cái đang nuôi con 55 90 Tỉ lệ gen đa hình. 1: 15 10: 15
(1) Khoảng cách là nguyên nhân trực tiếp gây nên tính đa hình của các gen.
(2) Quần thể trên đất liền dễ bị tuyệt chủng hơn nếu môi trường bị biến động mạnh do biến đổi khí hậu.
(3) Tỉ lệ kiểu gen đa hình và kích thước quần thể cũng ảnh hưởng đến phần trăm cá thể cái đang nuôi con quần thể trên đảo và trên đất liền.
(4) Tỉ lệ cá thể đực cái khác nhau ở 2 khu vực là một trong những nguyên nhân dẫn tới sự khác biệt giữa tỉ lệ cái đang nuôi con ở hai quần thể trên đảo và trên đất liền.
Độ đa dạng di truyền của một quần thể có thể được xác định bằng tính đa hình của các gen. Trong quần thể có nhiều hơn một alen của một gen thì quần thể được coi là đa hình về gen đó. Nếu chỉ có alen của gen đó thì quần thể là không đa hình. Xét một quần thể loài A sống trên một hòn đảo cách bờ 100 km. Sự di cư của loài A đến đảo đã xảy ra vào thời điểm khoảng 40 000 năm trước. Trong một nghiên ngẫu ta xác định tỉ lệ đực cái, tỉ lệ các thể cái đang nuôi con và xác định tính đa hình của 15 gen khác nhau. Kết quả được thể hiện ở bảng dưới đây.
(1) Khoảng cách là nguyên nhân trực tiếp gây nên tính đa hình của các gen.
(2) Quần thể trên đất liền dễ bị tuyệt chủng hơn nếu môi trường bị biến động mạnh do biến đổi khí hậu.
(3) Tỉ lệ kiểu gen đa hình và kích thước quần thể cũng ảnh hưởng đến phần trăm cá thể cái đang nuôi con quần thể trên đảo và trên đất liền.
(4) Tỉ lệ cá thể đực cái khác nhau ở 2 khu vực là một trong những nguyên nhân dẫn tới sự khác biệt giữa tỉ lệ cái đang nuôi con ở hai quần thể trên đảo và trên đất liền.
| Quần thể | Đảo | Đất liền |
|---|---|---|
| Tỉ lệ đực: cái | 1:3,5 | 1:2,5 |
| Phần trăm cá thể cái đang nuôi con | 55 | 90 |
| Tỉ lệ gen đa hình. | 1: 15 | 10: 15 |
(1) Khoảng cách là nguyên nhân trực tiếp gây nên tính đa hình của các gen.
(2) Quần thể trên đất liền dễ bị tuyệt chủng hơn nếu môi trường bị biến động mạnh do biến đổi khí hậu.
(3) Tỉ lệ kiểu gen đa hình và kích thước quần thể cũng ảnh hưởng đến phần trăm cá thể cái đang nuôi con quần thể trên đảo và trên đất liền.
(4) Tỉ lệ cá thể đực cái khác nhau ở 2 khu vực là một trong những nguyên nhân dẫn tới sự khác biệt giữa tỉ lệ cái đang nuôi con ở hai quần thể trên đảo và trên đất liền.
Chọn một phương án bên dưới để kiểm tra đáp án ngay:
Đáp án chính thức: B
Hướng dẫn giải chi tiết
Đáp án B
(1) Sai. Khoảng cách không phải là nguyên nhân trực tiếp. Nguyên nhân trực tiếp là các nhân tố tiến hoá, còn khoảng cách góp phần duy trì sự khác biệt về tần số alen, tần số kiểu gen do các nhân tố tiến hoá tạo ra.
(2) Sai. Quần thể trên đảo dễ bị tuyệt chủng hơn vì quần thể trên đảo có độ đa dạng di truyền thấp hơn → khả năng thích ứng với sự thay đổi môi trường sống là kém hơn.
(3) Đúng. Tỷ lệ kiểu gen đa hình ở đảo thấp hơn ở đất liền → ở đảo có độ đa dạng di truyền kém hơn → tỷ lệ các cá thể con được thụ tinh thành công thấp hơn → phần trăm cá thể cái đang nuôi con là ít hơn. Trên đảo có kích thước nhỏ hơn → nguồn sống hạn hẹp hơn → sự cạnh tranh giành nguồn sống khốc liệt hơn → các con cái nuôi con có sức cạnh tranh thấp bị loại bỏ → phần trăm cá thể đang nuôi con thấp hơn.
(4) Đúng. Do tỷ lệ đực : cái - ở quần thể đảo có tỷ lệ đực cái thấp hơn ở đất liền → cá thể đực khó gặp cá thể cái để giao phối hơn → tỷ lệ cá thể cái đang nuôi con thấp.
(1) Sai. Khoảng cách không phải là nguyên nhân trực tiếp. Nguyên nhân trực tiếp là các nhân tố tiến hoá, còn khoảng cách góp phần duy trì sự khác biệt về tần số alen, tần số kiểu gen do các nhân tố tiến hoá tạo ra.
(2) Sai. Quần thể trên đảo dễ bị tuyệt chủng hơn vì quần thể trên đảo có độ đa dạng di truyền thấp hơn → khả năng thích ứng với sự thay đổi môi trường sống là kém hơn.
(3) Đúng. Tỷ lệ kiểu gen đa hình ở đảo thấp hơn ở đất liền → ở đảo có độ đa dạng di truyền kém hơn → tỷ lệ các cá thể con được thụ tinh thành công thấp hơn → phần trăm cá thể cái đang nuôi con là ít hơn. Trên đảo có kích thước nhỏ hơn → nguồn sống hạn hẹp hơn → sự cạnh tranh giành nguồn sống khốc liệt hơn → các con cái nuôi con có sức cạnh tranh thấp bị loại bỏ → phần trăm cá thể đang nuôi con thấp hơn.
(4) Đúng. Do tỷ lệ đực : cái - ở quần thể đảo có tỷ lệ đực cái thấp hơn ở đất liền → cá thể đực khó gặp cá thể cái để giao phối hơn → tỷ lệ cá thể cái đang nuôi con thấp.