Hỗn hợp X gồm triglixerit Y và axit béo Z. Cho 0,08 mol X phản ứng hoàn toàn với lượng vừa đủ dung dịch NaOH, thu được sản phẩm hữu cơ gồm glixerol và một muối duy nhất. Đốt cháy hoàn toàn lượng muối trên thì cần vừa đủ 4,14 mol O${}_2$, thu được Na${}_2$CO${}_3$; 2,79 mol CO${}_2$ và 2,79 mol H${}_2$O. Phần trăm khối lượng của Y trong X là

Đốt cháy muối cho số mol CO₂ bằng số mol H₂O => axit tạo muối phải no.
Gọi số mol Na₂CO₃ là x (mol). Phương trình đốt cháy (dạng tổng quát):
$$\{\begin{array}{l}HCOONa:2x\\ C{H}_2:y\end{array}+O_2\to xN{a}_{2}C{O}_3+2,79C{O}_2+2,79H_{2}O$$
với lượng O₂ cần dùng là 4,14 mol.
- Bảo toàn oxi: số mol O trong sản phẩm = 3x + 2.(2,79) + 2,79 = 8,37 + 3x; số mol O trong muối và O₂ = 2.(2x + y) + 2.(4,14). Kết hợp bảo toàn C và H => x = 0,09 (mol Na₂CO₃), tức lượng muối là 0,18 mol.
- Bảo toàn H => y = 2,7 (mol) => 2,7 : (0,09 × 2) = 15 => Muối là C₁₅H₃₁COONa (axit C₁₅H₃₁COOH, no).
Kiểm tra: đốt 0,18 mol C₁₅H₃₁COONa: CO₂ = 0,18 × 16 − 0,09 = 2,79 mol; H₂O = 0,18 × 31/2 = 2,79 mol; O₂ = (2.(2,79) + 2,79 + 3.(0,09) − 2.(0,18))/2 = 4,14 mol ✓.
Gọi số mol chất béo (Y) và axit béo (Z) lần lượt là a, b (mol):
$$\{\begin{array}{l}a+b=0,08\\ 3a+b=0,18\end{array}\Rightarrow \{\begin{array}{l}a=0,05\\ b=0,03\end{array}$$
Y là (C₁₅H₃₁COO)₃C₃H₅ (M = 806), Z là C₁₅H₃₁COOH (M = 256).
=> \%m_{Y\,(X)} = (0,05 × 806) : (0,05 × 806 + 0,03 × 256) = 84\%.