Một quần thể thực vật tự thụ phấn, alen A quy định hoa đỏ trội hoàn toàn so với alen a quy định hoa trắng. Thế hệ xuất phát (P), số cây hoa trắng chiếm 15\%. Ở F₃, số cây hoa trắng chiếm 50\%. Biết quần thể không chịu tác động của các nhân tố tiến hóa khác. Theo lí thuyết, phát biểu nào sau đây sai?

Phương pháp: Bước 1: Tìm tỉ lệ kiểu gen ở P dựa vào tỉ lệ hoa trắng ở F${}_3$. Quần thể tự thụ phấn có cấu trúc di truyền: xAA:yAa:zaa sau n thế hệ tự thụ phấn có cấu trúc di truyền $$x+\frac{y\left(1-1/2^n\right)}{2}AA:\frac{y}{2^n}Aa:z+\frac{y\left(1-1/2^n\right)}{2}aa$$ Bước 2: Tính tần số alen ở P. Tần số alen $p_A=x+\frac{y}{2}\to q_a=1-p_A$. Bước 3: Xét các phát biểu. Quần thể cân bằng di truyền có cấu trúc p²AA + 2pqAa + q²aa = 1. Cách giải: Gọi cấu trúc di truyền của quần thể ở P là: xAA:yAa:zaa. Tỉ lệ hoa trắng ở P: 15\%. Tự thụ phấn 3 thế hệ, tại F${}_3$: Tần số KG $aa=z+\frac{y\left(1-1/2^3\right)}{2}aa=0,15+\frac{y\left(1-1/2^3\right)}{2}=0,5\to y=0,8;x=0,05$. Cấu trúc di truyền ở P là 0,05AA: 0,8Aa : 0,15aa → tần số alen. Xét các phát biểu: A đúng. B đúng. C đúng, vì qua mỗi thế hệ tỉ lệ đồng hợp tử trội và đồng hợp tử lặn tăng vị: $y\left(\frac{1-1/2}{2}\right)$. D sai, sau 2 thế hệ tự thụ, tỉ lệ cây hoa trắng là: $0,15+\frac{0,8\left(1-1/2^2\right)}{2}=0,45=\frac{9}{20}\to$ tỉ lệ kiểu hình ở F${}_2$: 11 hoa đỏ: 9 hoa trắng. Chọn D.