Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Bối cảnh và đường lối Đổi mới (Lịch sử Lớp 12)

Đổi mới ở Việt Nam xuất phát từ yêu cầu cơ bản là sự sống còn của sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội.
• A chỉ là một biểu hiện khó khăn.
• B là yêu cầu lâu dài, không phải nguyên nhân trực tiếp mở đầu Đổi mới.
• D không chuẩn vì Việt Nam khi đó khủng hoảng chủ yếu là kinh tế – xã hội.

a) Đúng. Đoạn tư liệu nêu quan điểm của Đảng về kết hợp tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội, đây là một định hướng rất quan trọng để thúc đẩy phát triển đất nước trong thời kì Đổi mới.
b) Đúng. Tư liệu khẳng định tăng trưởng kinh tế là điều kiện và tiền đề vật chất để thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội. Vì vậy nhận định này phù hợp.
c) Sai. Tư liệu không nói thành công của Đổi mới là do các thành phần kinh tế giữ vai trò quyết định. Thành công là kết quả của đường lối đúng đắn, quản lí của Nhà nước, sự tham gia của toàn xã hội. Cách nói "quyết định" ở đây là không chuẩn.
d) Đúng. Nhận định này phù hợp với thực tế chung của Việt Nam thời kì Đổi mới: từ một nước rất nghèo, Việt Nam vươn lên nhóm nước có thu nhập trung bình thấp trong khoảng một thế hệ.
a) Đúng. Đoạn tư liệu nêu quan điểm của Đảng về kết hợp tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội, đây là một định hướng rất quan trọng để thúc đẩy phát triển đất nước trong thời kì Đổi mới.
b) Đúng. Tư liệu khẳng định tăng trưởng kinh tế là điều kiện và tiền đề vật chất để thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội. Vì vậy nhận định này phù hợp.
c) Sai. Tư liệu không nói thành công của Đổi mới là do các thành phần kinh tế giữ vai trò quyết định.
- Thành công là kết quả của đường lối đúng đắn, quản lí của Nhà nước, sự tham gia của toàn xã hội.
- Cách nói "quyết định" ở đây là không chuẩn.
d) Đúng. Nhận định này phù hợp với thực tế chung của Việt Nam thời kì Đổi mới: từ một nước rất nghèo, Việt Nam vươn lên nhóm nước có thu nhập trung bình thấp trong khoảng một thế hệ.

Câu 13 (NB):
Phương pháp:
Xem lại nội dung Công cuộc đổi mới của Việt Nam từ năm 1986 đến nay.
Cách giải:
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng Cộng sản Việt Nam (1991) đã bổ sung, phát triển đường lối đổi mới đất nước.

Câu 9 (NB):
Phương pháp:
Xem lại nội dung Công cuộc đổi mới ở Việt Nam từ năm 1986 đến nay.
Cách giải:
Một trong những nội dung cơ bản của đường lối đổi mới của Đảng Cộng sản Việt Nam giai đoạn 1986 – 1996 thay đổi cơ chế quản lý kinh tế từ tập trung bao cấp sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Câu 37: Đáp án A
Đáp án A không phản ánh đúng quan điểm đổi mới đất nước của Đảng Cộng sản Việt Nam. Vì trọng tâm của đường lối đổi mới là kinh tế.
Quan điểm đổi mới đất nước của Đảng Cộng sản Việt Nam:
+Đổi mới đất nước đi lên CNXH không phải thay đổi mục tiêu của CNXH mà làm cho mục tiêu ấy được thực hiện có hiệu quả bằng những quan điểm đúng đắn về CNXH, những hình thức, bước đi và biện pháp phù hợp.
+Đổi mới phải đồng bộ, toàn diện, từ kinh tế và chính trị đến tổ chức, tư tưởng, văn hóa. Đổi mới kinh tế phải gắn liền với đổi mới chính trị, nhưng trọng tâm là đổi mới kinh tế.

Một yếu tố khách quan tác động đến đường lối Đổi mới năm 1986 là cuộc cách mạng khoa học – công nghệ phát triển mạnh mẽ, làm thay đổi đời sống kinh tế - xã hội thế giới. Các sự kiện như Chiến tranh lạnh kết thúc, Liên Xô - Đông Âu sụp đổ xảy ra sau năm 1986.

a) S — Việc chuyển từ quản lí bằng mệnh lệnh hành chính sang quản lí bằng pháp luật, chính sách là một đổi mới quan trọng, tạo động lực phát triển kinh tế. Tuy nhiên, nói đã giúp Việt Nam “thực hiện thành công các mục tiêu của chủ nghĩa xã hội” là quá tuyệt đối và không đúng với nội dung tư liệu.
b) Đ — Tư liệu khẳng định rõ nền kinh tế ở nước ta là nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, vận hành theo cơ chế thị trường, có sự quản lí của Nhà nước dưới sự lãnh đạo của Đảng.
c) Đ — Kinh tế thị trường hiện đại ở Việt Nam không phải là thị trường tự do tuyệt đối mà có sự điều tiết vĩ mô của Nhà nước để khắc phục những hạn chế, khuyết tật của cơ chế thị trường.
d) S — Ngay giai đoạn đầu Đổi mới, Đảng chủ trương phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lí của Nhà nước. Khái niệm “kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” được xác lập rõ hơn ở các giai đoạn sau, không phải được chủ trương hoàn chỉnh ngay từ đầu thời kì Đổi mới.
Kết luận Câu 4: SDDS
a) Việc chuyển từ quản lí bằng mệnh lệnh hành chính sang quản lí bằng pháp luật, chính sách là một đổi mới quan trọng, tạo động lực phát triển kinh tế. Tuy nhiên, nói đã giúp Việt Nam “thực hiện thành công các mục tiêu của chủ nghĩa xã hội” là quá tuyệt đối và không đúng với nội dung tư liệu.
b) Tư liệu khẳng định rõ nền kinh tế ở nước ta là nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, vận hành theo cơ chế thị trường, có sự quản lí của Nhà nước dưới sự lãnh đạo của Đảng.
c) Kinh tế thị trường hiện đại ở Việt Nam không phải là thị trường tự do tuyệt đối mà có sự điều tiết vĩ mô của Nhà nước để khắc phục những hạn chế, khuyết tật của cơ chế thị trường.
d) Ngay giai đoạn đầu Đổi mới, Đảng chủ trương phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lí của Nhà nước. Khái niệm “kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” được xác lập rõ hơn ở các giai đoạn sau, không phải được chủ trương hoàn chỉnh ngay từ đầu thời kì Đổi mới.

Đường lối Đổi mới từ năm 1986 xuất phát từ thực tiễn đất nước, đồng thời phù hợp xu thế phát triển của thế giới. Đổi mới không phải thay đổi định hướng chính trị, mà kiên định mục tiêu xã hội chủ nghĩa.

Phương pháp giải: sgk Lịch sử 12 trang 209. Giải chi tiết: Trong đường lối đổi mới đất nước (từ tháng 12-1986), về chính trị, Đảng Cộng sản Việt Nam chủ trương xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, đảm bảo quyền lợi thuộc về nhân dân.

(AI giải đề cho tôi)
Đại hội VI (tháng 12-1986) khởi xướng công cuộc đổi mới toàn diện: đổi mới tư duy, đặc biệt là tư duy kinh tế, trước hết là kinh tế; đồng thời kiên định mục tiêu chủ nghĩa xã hội, kiên định các nguyên tắc của chủ nghĩa Mác - Lênin. Các phương án A, C, D sai vì đổi mới là toàn diện (kinh tế, chính trị, văn hóa, tư tưởng, tổ chức), không 'chỉ' tập trung vào một lĩnh vực nào. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (câu 29 = B).

(AI giải đề cho tôi)
Cuối năm 1986, khi Việt Nam khởi xướng công cuộc đổi mới (Đại hội VI, tháng 12-1986), tình hình quốc tế đang có xu thế toàn cầu hóa xuất hiện và phát triển mạnh; đây là bối cảnh mà Đại hội VI nhận định. Các phương án khác chưa đúng thời điểm: xu hướng hòa hoãn Đông-Tây chỉ rõ nét từ giữa những năm 1980 trở đi (đỉnh cao cuối thập niên 1980 - đầu 1990), Chiến tranh lạnh chấm dứt năm 1991, còn các nước ASEAN trở thành 'con rồng' kinh tế là quá trình sau này. Đáp án khớp với đáp án nguồn (câu 33 = A).

Chọn C.
Giai đoạn 1996 - 2006, Việt Nam đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế. Đây là nhiệm vụ trung tâm của công cuộc Đổi mới trong giai đoạn này.
A, B là những nhiệm vụ quan trọng nhưng không phải nhiệm vụ trung tâm.
D phù hợp hơn với giai đoạn đầu Đổi mới, nhất là sau năm 1986.

a) Đúng. Đoạn tư liệu nêu rõ đổi mới cơ chế quản lí kinh tế nhằm tạo động lực thúc đẩy sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế. Đây là yêu cầu quan trọng để đưa đất nước phát triển trên con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội.
b) Sai. Đảng chủ trương xóa bỏ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp vì cơ chế này kìm hãm sản xuất, làm giảm động lực của các đơn vị kinh tế và người lao động. Nói cơ chế này “đi ngược lại với quy luật phát triển kinh tế khách quan của nhân loại” là diễn đạt quá rộng và không đúng bản chất đoạn tư liệu.
c) Sai. Đảng nhận ra hạn chế của cơ chế cũ và thay đổi cơ chế, biện pháp quản lí kinh tế, nhưng không thay đổi mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội. Đổi mới là đổi mới phương thức, không phải từ bỏ mục tiêu xã hội chủ nghĩa.
d) Sai. Đoạn tư liệu chủ yếu nói về đổi mới cơ chế quản lí kinh tế. Không thể căn cứ vào đoạn này để kết luận đầy đủ rằng tư liệu thể hiện toàn bộ quan điểm đổi mới toàn diện và đồng bộ của Đảng từ năm 1986.
a) Đúng. Đoạn tư liệu nêu rõ đổi mới cơ chế quản lí kinh tế nhằm tạo động lực thúc đẩy sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế. Đây là yêu cầu quan trọng để đưa đất nước phát triển trên con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội.
b) Sai. Đảng chủ trương xóa bỏ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp vì cơ chế này kìm hãm sản xuất, làm giảm động lực của các đơn vị kinh tế và người lao động. Nói cơ chế này “đi ngược lại với quy luật phát triển kinh tế khách quan của nhân loại” là diễn đạt quá rộng và không đúng bản chất đoạn tư liệu.
c) Sai. Đảng nhận ra hạn chế của cơ chế cũ và thay đổi cơ chế, biện pháp quản lí kinh tế, nhưng không thay đổi mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội. Đổi mới là đổi mới phương thức, không phải từ bỏ mục tiêu xã hội chủ nghĩa.
d) Sai. Đoạn tư liệu chủ yếu nói về đổi mới cơ chế quản lí kinh tế. Không thể căn cứ vào đoạn này để kết luận đầy đủ rằng tư liệu thể hiện toàn bộ quan điểm đổi mới toàn diện và đồng bộ của Đảng từ năm 1986.

Chọn A. Trong đường lối Đổi mới năm 1986, về chính trị, Đảng chủ trương xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, phát huy quyền làm chủ của nhân dân. → Đáp án A.

Chọn D.
Đổi mới tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị ở Việt Nam hiện nay được tiến hành theo nguyên tắc tập trung dân chủ, đồng thời hướng tới nâng cao hiệu quả quản lí nhà nước.
→ Đáp án D.

Chọn C.
Đường lối Đổi mới năm 1986 xác định lấy phát triển kinh tế làm trọng tâm, đồng thời mở rộng quan hệ đối ngoại theo hướng đa phương hóa, đa dạng hóa, phù hợp với xu thế hợp tác, phát triển của thế giới.
→ Đáp án C.

Đáp án: A. Sản xuất lương thực thực phẩm.
Giải thích:
Trong giai đoạn đầu Đổi mới, Việt Nam tập trung giải quyết những nhu cầu thiết yếu, trong đó sản xuất lương thực, thực phẩm là vấn đề trọng tâm.
Nhờ đó, nước ta từng bước thoát khỏi tình trạng thiếu lương thực.

Đáp án: A. Giải phóng sức sản xuất và phát huy vai trò làm chủ của nhân dân.
Giải thích:
Nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần tạo điều kiện phát huy mọi nguồn lực xã hội, khắc phục cơ chế bao cấp, thúc đẩy sản xuất phát triển.
Mục tiêu là giải phóng sức sản xuất, nâng cao đời sống nhân dân và phát huy quyền làm chủ của nhân dân.

a) Đúng. Tư liệu nêu rõ nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là nền kinh tế thị trường hiện đại, hội nhập quốc tế, vận hành theo các quy luật của kinh tế thị trường; điều đó phù hợp với thực tiễn Việt Nam và xu thế phát triển chung của thế giới.
b) Đúng. Tư liệu khẳng định nền kinh tế này có sự quản lí của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo; mục tiêu cuối cùng là "dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh".
c) Đúng. Việt Nam xây dựng kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa để phát huy ưu thế của kinh tế thị trường, đồng thời bảo đảm mục tiêu xã hội chủ nghĩa; đây là sự lựa chọn phù hợp với điều kiện thực tiễn Việt Nam và yêu cầu phát triển đất nước.
d) Sai. Công cuộc Đổi mới là quá trình lâu dài, tiếp tục được bổ sung, hoàn thiện; việc xây dựng kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa cho thấy Đổi mới đạt nhiều thành tựu quan trọng, nhưng không có nghĩa là công cuộc Đổi mới đã “hoàn thành thắng lợi” hoàn toàn.
a) Đáp án: Đúng.
Giải thích:
Tư liệu nêu rõ nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là nền kinh tế thị trường hiện đại, hội nhập quốc tế, vận hành theo các quy luật của kinh tế thị trường.
Điều đó phù hợp với thực tiễn Việt Nam và xu thế phát triển chung của thế giới.
b) Đáp án: Đúng.
Giải thích:
Tư liệu khẳng định nền kinh tế này có sự quản lí của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo.
Mục tiêu cuối cùng là "dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh".
c) Đáp án: Đúng.
Giải thích:
Việt Nam xây dựng kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa để phát huy ưu thế của kinh tế thị trường, đồng thời bảo đảm mục tiêu xã hội chủ nghĩa.
Đây là sự lựa chọn phù hợp với điều kiện thực tiễn Việt Nam và yêu cầu phát triển đất nước.
d) Đáp án: Sai.
Giải thích:
Công cuộc Đổi mới là quá trình lâu dài, tiếp tục được bổ sung, hoàn thiện.
Việc xây dựng kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa cho thấy Đổi mới đạt nhiều thành tựu quan trọng, nhưng không có nghĩa là công cuộc Đổi mới đã “hoàn thành thắng lợi” hoàn toàn.

(AI giải đề cho tôi)
Giai đoạn 1986-2000, sau Đổi mới (Đại hội VI, 1986), Việt Nam thực hiện công cuộc đổi mới, phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Các phương án A, B, C thuộc các giai đoạn trước (1945-1954, 1954-1975). Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn: 8-D.