Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Nguyên nhân thắng lợi và bài học kháng chiến 1945–1975 (Lịch sử Lớp 12)

SGK 12, trang 197 - Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước thắng lợi thể hiện đường lối chính trị, quân sự độc lập, đúng đắn sáng tạo, tiến hành đồng thời cách mạng XHCN ở miền Bắc và cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam, Với phương pháp đấu tranh linh hoạt kết hợp đấu tranh quân sự - chính trị - ngoại giao.

(AI giải đề cho tôi)
Từ khi Đảng ra đời (1930), nhân dân ta giành thắng lợi từng bước trong sự nghiệp giải phóng dân tộc qua các mốc: Cách mạng tháng Tám năm 1945 (giành chính quyền, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa), Hiệp định Giơnevơ về Đông Dương năm 1954 (chấm dứt kháng chiến chống Pháp, miền Bắc hoàn toàn giải phóng), Hiệp định Pari về Việt Nam năm 1973 (Mỹ rút quân, chấm dứt chiến tranh xâm lược, tạo tiền đề cho đại thắng mùa Xuân 1975). Đây là các mốc 'thắng lợi từng bước' trước khi thống nhất đất nước, nên đáp án B đúng. Phương án A, D nêu Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975 là thắng lợi cuối cùng (giải phóng hoàn toàn dân tộc), không phải mốc 'từng bước'; phương án C thiếu Cách mạng tháng Tám 1945. Kết quả này trùng với đáp án nguồn (38-B).

Phương pháp: Phân tích, nhận xét, đánh giá.
Cách giải:
-Chiến dịch Điện Biên Phủ (1954) chống thực dân Pháp xâm lược
-Chiến dịch Hồ Chí Minh ( 1975) chống đế quốc Mỹ xâm lược
-> Chọn D

Phương pháp: phân tích, so sánh. Cách giải: Phân tích và so sánh 2 chiến dịch để tìm ra điểm giống nhau là sự kết hợp chiến trường chính và vùng sau lưng địch. Chọn đáp án: A

(AI giải đề cho tôi)
Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1954–1975) giành thắng lợi nhờ sự ủng hộ, giúp đỡ to lớn của Trung Quốc, Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa (viện trợ vật chất, vũ khí, chuyên gia...). Các phương án về nhân dân/quân đội Đông Nam Á không phản ánh đúng thực tế lịch sử. Đáp án khớp với bảng đáp án chính thức của đề (Câu 19: B).

(AI giải đề cho tôi)
a) Đúng: Hồ Chí Minh khẳng định "Cuộc kháng chiến rất lâu dài và gian khổ", thực tế kháng chiến chống Pháp kéo dài 1946-1954, mang tính trường kỳ. b) Sai: Trong kháng chiến chống Pháp, Mỹ đứng sau giúp đỡ thực dân Pháp (chính sách can thiệp, viện trợ cho Pháp), không giúp đỡ nhân dân Việt Nam. c) Đúng: Bài học lớn nhất từ thắng lợi 1945-1954 là xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, phát huy sức mạnh toàn dân tộc trong chiến tranh nhân dân. d) Đúng: Cả hai cuộc kháng chiến 1945-1954 và 1954-1975, nhân dân Việt Nam thắng lợi nhờ kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, sức mạnh chính trị - tinh thần, đường lối kháng chiến đúng đắn, vượt qua chênh lệch về quân sự và kinh tế so với kẻ thù.
a) (AI giải đề cho tôi)
Đúng, cuộc kháng chiến 1946-1954 mang tính trường kỳ, lâu dài và gian khổ như Bác đã dự báo.
b) (AI giải đề cho tôi)
Sai, Mỹ giúp đỡ thực dân Pháp chứ không giúp đỡ nhân dân Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp.
c) (AI giải đề cho tôi)
Đúng, đoàn kết toàn dân, phát huy sức mạnh nhân dân là bài học kinh nghiệm cơ bản từ thắng lợi 1945-1954.
d) (AI giải đề cho tôi)
Đúng, thắng lợi của hai cuộc kháng chiến đến từ nhiều nhân tố (đường lối, sức mạnh toàn dân, sức mạnh thời đại) thắng sức mạnh quân sự và kinh tế của kẻ thù.

Chọn đáp án: C
Phương pháp : phân tích.
Cuộc kháng chiến cứu nước của nhân dân ta trải qua 30 năm đầy gian khó và hy sinh đã giành toàn thắng, mở ra một kỷ nguyên mới trong lịch sử dân tộc ta, một kỷ nguyên thực hiện khát vọng "Không có gì quý hơn độc lập, tự do" như mong muốn của Bác Hồ. Đây là đỉnh cao chói lọi nhất trong lịch sử hàng ngàn năm chống giặc ngoại xâm, bảo vệ nền độc lập và tự chủ nhân dân ta, dân tộc ta. Đại thắng mùa xuân năm 1975 là thắng lợi của sự lãnh đạo tài tình của Đảng, là thắng lợi của sức mạnh ý chí đồi non lấp biển của dân tộc ta trong thời đại Hồ Chí Minh. Đánh giá cuộc kháng chiến, đại hội lần thứ IV của Đảng ghi nhận: "Năm tháng sẽ trôi qua, nhưng thắng lợi của nhân dân ta trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước mãi mãi được ghi vào lịch sử dân tộc ta như một trong những trang chói lợi nhất, một biểu hiện sáng ngời về sự toàn thắng của chủ nghĩa anh hùng Cách mạng và trí tuệ con người, và đi vào lịch sử thế giới như một chiến công vĩ đại của thế kỷ 20, một sự kiện có tầm quan trọng quốc tế to lớn và tính thời đại sâu sắc".

(AI giải đề cho tôi)
Trong bối cảnh Chiến tranh lạnh, thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1954–1975) đã phá vỡ phòng tuyến quan trọng của chủ nghĩa đế quốc ở Đông Nam Á, làm suy yếu hệ thống các căn cứ quân sự và liên minh của Mỹ trong khu vực, cổ vũ phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới. Phương án B chỉ nêu ý nghĩa đối với Việt Nam (thống nhất đất nước) chứ không phản ánh vai trò quốc tế trong bối cảnh Chiến tranh lạnh; A và D không đúng vì thắng lợi này không đẩy nhanh hoà hoãn các nước lớn và Việt Nam không chống ảnh hưởng của cả hai phe.

Câu 18 (TH):
Phương pháp:
- Xem lại kiến thức về cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
- Từ khóa quan trọng: 1954 - 1975, phản ánh đúng, thắng lợi.
- Phân tích tính đúng sai của các đáp án và đưa ra kết luận.
Cách giải:
A đúng vì Kết thúc thắng lợi cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân trên phạm vi cả nước. Đây là một trong những chiến công vĩ đại nhất trong lịch sử dân tộc Việt Nam, đánh dấu sự kết thúc của 30 năm chiến tranh giành độc lập, tự do. Thắng lợi này đã hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân trên cả nước, thống nhất đất nước và mở ra một kỷ nguyên mới cho dân tộc Việt Nam.
B loại vì Làm sụp đổ hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực dân cũ trên phạm vi toàn cầu: Mặc dù thắng lợi của Việt Nam có tác động lớn đến phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới, nhưng không làm sụp đổ hoàn toàn hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực dân cũ.
C loại vì Tác động to lớn đến thế giới, làm sụp đổ hoàn toàn chiến lược toàn cầu của Mỹ: Chiến thắng của Việt Nam có tác động lớn đến chiến lược toàn cầu của Mỹ, nhưng không làm sụp đổ hoàn toàn.
D loại vì Góp phần mở rộng không gian địa lí của hệ thống chủ nghĩa xã hội trên thế giới: Trong giai đoạn này, hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa trên thế giới đang suy yếu, nên việc Việt Nam thắng lợi không có tác động mở rộng không gian địa lý của hệ thống xã hội chủ nghĩa.
Chọn A.

(AI giải đề cho tôi)
Cả Hiệp định Giơnevơ (1954) và Hiệp định Pari (1973) đều có điểm giống nhau là các nước đế quốc (Pháp năm 1954, Mỹ năm 1973) cam kết tôn trọng những quyền dân tộc cơ bản của nhân dân Việt Nam: độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ. B sai vì chỉ Hiệp định Giơnevơ có thỏa thuận ngừng bắn để tập kết, chuyển quân, chuyển giao khu vực; Hiệp định Pari không có nội dung này. C sai vì Hiệp định Giơnevơ chưa đưa đến thắng lợi trọn vẹn của cuộc kháng chiến chống Pháp. D sai vì quy định thời hạn 300 ngày chỉ thuộc Hiệp định Pari (rút quân của Mỹ), không có ở Giơnevơ. Đáp án khớp với đáp án nguồn (câu 35: A).

(AI giải đề cho tôi)
Nguyên nhân chủ quan quyết định nhất sự thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước là sự lãnh đạo sáng xuất của Đảng Cộng sản Việt Nam, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đảng đã vạch ra đường lối kháng chiến đúng đắn (tiến hành đồng thời hai nhiệm vụ chiến lược ở hai miền, kết hợp đấu tranh quân sự với đấu tranh chính trị, ngoại giao), xây dựng lực lượng và đưa cuộc kháng chiến đến thắng lợi hoàn toàn. Các phương án A, B là những nhân tố quan trọng nhưng đều nằm trong sự lãnh đạo của Đảng; phương án D là nguyên nhân khách quan (sự giúp đỡ quốc tế), không phải chủ quan.

B. Có sự phát triển từ khởi nghĩa từng phần lên chiến tranh cách mạng. Đúng vì chống Pháp không có khởi nghĩa từng phần, chống Mỹ do miền Nam bị Mỹ và chính quyền Sài Gòn thống trị nên phải khởi nghĩa.

Chọn D. Khởi nghĩa vũ trang chuyển sang chiến tranh cách mạng quy mô lớn, toàn diện.
Từ năm 1941 đến 1945, cách mạng Việt Nam phát triển theo hình thái khởi nghĩa vũ trang, tiến tới Tổng khởi nghĩa tháng Tám. Từ sau năm 1945 đến 1975, cách mạng phát triển thành chiến tranh cách mạng quy mô lớn, toàn diện chống Pháp và chống Mỹ.

Chọn D. Hiệp định Sơ bộ 1946, Hiệp định Giơ-ne-vơ 1954 và Hiệp định Pa-ri 1973 đều ghi nhận những thắng lợi từng bước của Việt Nam trong đấu tranh giành các quyền dân tộc cơ bản.

Nhận định không đúng là: “Luôn xác định nhiệm vụ hai miền có tầm quan trọng như nhau.” Sau 1954, cách mạng hai miền có vị trí khác nhau:

- Miền Bắc giữ vai trò quyết định nhất đối với toàn bộ sự nghiệp cách mạng cả nước.

- Miền Nam giữ vai trò quyết định trực tiếp đối với sự nghiệp giải phóng miền Nam.
Các phương án B, C, D đều phản ánh sự kế thừa đúng.

a) Sai: Không phải tất cả các chiến dịch Việt Bắc, Biên giới, Hòa Bình đều là những đòn tiêu diệt chiến lược kết thúc hoàn toàn chiến tranh; Việt Bắc 1947 làm phá sản chiến lược "đánh nhanh thắng nhanh", Biên giới 1950 tạo bước chuyển quan trọng, chỉ đến Điện Biên Phủ 1954 mới tạo chuyển biến quyết định, buộc Pháp kí Hiệp định Giơ-ne-vơ.
b) Đúng: Từ Việt Bắc 1947 đến Điện Biên Phủ 1954, cuộc kháng chiến thể hiện quy luật tích lũy thắng lợi về lượng để tạo ra bước nhảy vọt về chất; những thắng lợi từng chiến dịch chuẩn bị cho thắng lợi quyết định cuối cùng ở Điện Biên Phủ.
c) Sai: Chiến thắng Biên giới 1950 không giáng đòn quyết định vào chiến lược "đánh nhanh thắng nhanh" của Pháp; chiến lược này bị phá sản chủ yếu sau chiến dịch Việt Bắc 1947; Biên giới 1950 đánh vào kế hoạch Rô-ve và đưa kháng chiến sang thế chủ động.
d) Đúng: Chiến dịch Điện Biên Phủ là bước ngoặt quyết định, xoay chuyển cục diện chiến tranh, tạo tiền đề trực tiếp cho việc kí Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954; đây là thắng lợi quân sự lớn nhất của ta trong kháng chiến chống Pháp.
a) Không phải tất cả các chiến dịch Việt Bắc, Biên giới, Hòa Bình đều là những đòn tiêu diệt chiến lược kết thúc hoàn toàn chiến tranh. Việt Bắc 1947 làm phá sản chiến lược "đánh nhanh thắng nhanh". Biên giới 1950 tạo bước chuyển quan trọng. Chỉ đến Điện Biên Phủ 1954 mới tạo chuyển biến quyết định, buộc Pháp kí Hiệp định Giơ-ne-vơ.
b) Từ Việt Bắc 1947 đến Điện Biên Phủ 1954, cuộc kháng chiến thể hiện quy luật tích lũy thắng lợi về lượng để tạo ra bước nhảy vọt về chất. Những thắng lợi từng chiến dịch chuẩn bị cho thắng lợi quyết định cuối cùng ở Điện Biên Phủ.
c) Chiến thắng Biên giới 1950 không giáng đòn quyết định vào chiến lược "đánh nhanh thắng nhanh" của Pháp. Chiến lược này bị phá sản chủ yếu sau chiến dịch Việt Bắc 1947. Biên giới 1950 đánh vào kế hoạch Rô-ve và đưa kháng chiến sang thế chủ động.
d) Chiến dịch Điện Biên Phủ là bước ngoặt quyết định, xoay chuyển cục diện chiến tranh, tạo tiền đề trực tiếp cho việc kí Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954. Đây là thắng lợi quân sự lớn nhất của ta trong kháng chiến chống Pháp.

Chọn C.
Hội nghị Trung ương 15 năm 1959 và Hội nghị Trung ương 21 năm 1973 đều khẳng định con đường giải phóng miền Nam là tiến công bằng bạo lực cách mạng, kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang.
→ Đáp án C.

Chọn C. Cách mạng tháng Tám năm 1945 và hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ đều chịu tác động từ bối cảnh lịch sử trong nước và thế giới. Chẳng hạn, Cách mạng tháng Tám gắn với thời cơ Nhật đầu hàng Đồng minh; kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ gắn với bối cảnh Chiến tranh lạnh và phong trào giải phóng dân tộc. → Đáp án C.

a) Đúng. Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước là cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước; đồng thời, đó cũng là cuộc đấu tranh bảo vệ độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc.
b) Đúng. Tư liệu khẳng định lịch sử Việt Nam là lịch sử của một nước thống nhất, một đại gia đình dân tộc thống nhất; vì vậy, thống nhất đất nước là nguyện vọng thiêng liêng và là quy luật phát triển của dân tộc Việt Nam.
c) Đúng. Sau Hiệp định Giơnevơ năm 1954, Mỹ can thiệp sâu vào miền Nam, dựng chính quyền tay sai và áp đặt chủ nghĩa thực dân mới; từ đó, Mỹ trở thành kẻ thù trực tiếp của nhân dân Việt Nam trong cuộc đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
d) Sai. Kháng chiến chống Mỹ, cứu nước là cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước; Cách mạng tháng Tám năm 1945 là cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền, không phải là “cuộc chiến tranh giải phóng” và không nhằm xóa bỏ tình trạng chia cắt đất nước như năm 1975.
a) Đáp án: Đúng.
Giải thích:
Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước là cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Đồng thời, đó cũng là cuộc đấu tranh bảo vệ độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc.
b) Đáp án: Đúng.
Giải thích:
Tư liệu khẳng định lịch sử Việt Nam là lịch sử của một nước thống nhất, một đại gia đình dân tộc thống nhất.
Vì vậy, thống nhất đất nước là nguyện vọng thiêng liêng và là quy luật phát triển của dân tộc Việt Nam.
c) Đáp án: Đúng.
Giải thích:
Sau Hiệp định Giơnevơ năm 1954, Mỹ can thiệp sâu vào miền Nam, dựng chính quyền tay sai và áp đặt chủ nghĩa thực dân mới.
Từ đó, Mỹ trở thành kẻ thù trực tiếp của nhân dân Việt Nam trong cuộc đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
d) Đáp án: Sai.
Giải thích:
Kháng chiến chống Mỹ, cứu nước là cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Cách mạng tháng Tám năm 1945 là cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền, không phải là “cuộc chiến tranh giải phóng” và không nhằm xóa bỏ tình trạng chia cắt đất nước như năm 1975.

Chọn A. Bài học của Cách mạng tháng Tám được vận dụng trong kháng chiến chống Mỹ là biết tạo thời cơ, chớp thời cơ để giành thắng lợi, tiêu biểu là cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975.