Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Cách mạng tháng Tám năm 1945 (Lịch sử Lớp 12)

Ngay từ ngày 13/8/1945 khi nhận được thông tin về việc Nhật Bản sắp đầu hàng, Trung ương Đảng và Tổng bộ Việt Minh lập tức thành lập Ủy ban khởi nghĩa toàn quốc.

Cách giải. phân tích và suy luận
-A phù hợp với cách mạng Nga 1917
-C Phù hợp với cách mạng Tân Hợi 1911 Trung Quốc
-D không phải hình thái của cách mạng Việt Nam
CHỌN –B

Phương pháp: sgk 12 trang 115.
Cách giải:
Sau ngày 9 -3-1945, kẻ thù của nhân dân ta là Phát Xít Nhật. vì vậy khi Nhật Bản tuyên bố đầu hàng Đồng minh không điều kiện là thời cơ khách quan thuận lợi để giành chính quyền trong cách mạng tháng Tám năm 1945.
Chọn đáp án: C

(AI giải đề cho tôi)
Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám 1945 đã lật đổ chế độ thực dân, phong kiến, mở đường cho việc thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (2/9/1945). A đúng về thực tế nhưng không phải ý nghĩa trực tiếp được nêu; B sai vì 'vĩnh viễn' và địa chủ chưa bị xóa bỏ ngay; C sai vì Pháp vẫn cai trị nhiều thuộc địa khác. Đáp án D khớp với đáp án nguồn.

a) (S) b) (Đ) c) (Đ) d) (Đ)
a) (S)
b) (Đ)
c) (Đ)
d) (Đ)

(AI giải đề cho tôi)
Điều kiện khách quan trực tiếp làm bùng nổ Cách mạng tháng Tám 1945 là việc phát xít Nhật đầu hàng Đồng minh không điều kiện (15-8-1945), khiến kẻ thù chính của dân tộc sụp đổ, tạo thời cơ 'ngàn năm có một'. Các phương án khác: A là kết quả của khởi nghĩa, C không phải điều kiện trực tiếp, D là điều kiện chủ quan. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (Câu 14: B).

(AI giải đề cho tôi)
Theo bảng ĐÁP ÁN PHẦN 1 ở trang 9 (áp cho đề này), Câu 14: A. Về nội dung: điều kiện khách quan thuận lợi cho Cách mạng tháng Tám 1945 là các biến động quốc tế: Phát xít Đức đầu hàng quân Đồng minh không điều kiện (9/5/1945), Mỹ ném bom nguyên tử xuống Nhật Bản (6/8 và 9/8/1945), Nhật đầu hàng Đồng minh không điều kiện (15/8/1945) — làm cho quân Nhật ở Đông Dương rệu rã, tạo thời cơ 'ngàn năm có một'. Còn 'Đảng Cộng sản Đông Dương đã có sự chuẩn bị chu đáo' là điều kiện chủ quan (nội lực của Đảng và nhân dân), không phải điều kiện khách quan. Vậy đáp án là A, trùng với đáp án nguồn trang 9. Lưu ý: bảng đáp án ở trang 5 thuộc đề trước, không áp dụng cho câu này.

(AI giải đề cho tôi)
Tư liệu nêu các sự kiện cuối Chiến tranh thế giới thứ hai (Đức đầu hàng 09-5-1945; Mỹ ném bom nguyên tử 06-8 và 09-8-1945; Hồng quân Liên Xô tấn công quân Nhật 08-8-1945; Nhật đầu hàng 15-8-1945; quân Nhật ở Đông Dương rệu rã, Chính phủ Trần Trọng Kim hoang mang). Đây là những biến động quốc tế và trong nước nằm ngoài ý chí chủ quan của cách mạng Việt Nam, tức điều kiện khách quan tạo nên thời cơ 'ngàn năm có một' cho Cách mạng tháng Tám. a) Đúng: tư liệu đề cập điều kiện khách quan thuận lợi. b) Sai: điều kiện chủ quan (lực lượng cách mạng, khối đại đoàn kết dân tộc, Đảng và Hồ Chí Minh lãnh đạo) không được nhắc đến trong tư liệu. c) Đúng: thời cơ xuất hiện ngắn ngủi, Đảng và Hồ Chí Minh đã chớp đúng thời cơ để Tổng khởi nghĩa giành chính quyền. d) Đúng: sau khi Nhật đầu hàng, quân Nhật ở Đông Dương rệu rã, chính quyền tay sai Trần Trọng Kim hoang mang, nhân dân ta đã nổi dậy giành chính quyền từ tay phát xít Nhật và tay sai. Kết quả khớp với đáp án nguồn: a Đúng, b Sai, c Đúng, d Đúng.
a) (AI giải đề cho tôi)
Tư liệu nêu các sự kiện quốc tế và trong nước (Đức, Nhật đầu hàng, bom nguyên tử, Hồng quân tấn công, quân Nhật rệu rã, chính phủ Trần Trọng Kim hoang mang) — đó là điều kiện khách quan thuận lợi cho Cách mạng tháng Tám.
b) (AI giải đề cho tôi)
Điều kiện chủ quan (sức mạnh cách mạng, vai trò lãnh đạo của Đảng và Hồ Chí Minh) không được đề cập trong tư liệu; các sự kiện nêu ra đều thuộc điều kiện khách quan.
c) (AI giải đề cho tôi)
Thời cơ chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn; Đảng và Hồ Chí Minh đã chớp đúng thời cơ phát động Tổng khởi nghĩa, góp phần quan trọng vào thắng lợi của Cách mạng tháng Tám.
d) (AI giải đề cho tôi)
Khi quân Nhật rệu rã sau đầu hàng và chính phủ tay sai Trần Trọng Kim hoang mang, nhân dân Việt Nam đã nổi dậy giành chính quyền từ tay phát xít Nhật và chính quyền tay sai.

(AI giải đề cho tôi)
Cách mạng Tháng Tám 1945 thắng lợi trước hết do sự lãnh đạo đúng đắn, sáng tạo của Đảng Cộng sản Đông Dương (chủ trương giành chính quyền trước khi quân Đồng minh vào Đông Dương, phát động Tổng khởi nghĩa). Các phương án B, C, D không đúng: lúc đó Trung Quốc và Liên Xô không trực tiếp giúp đỡ cuộc khởi nghĩa; sự đoàn kết ba nước Đông Dương không phải nguyên nhân chính; Quốc tế Cộng sản đã giải thể năm 1943. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (Câu 16: A).

Đáp án C
Phương pháp: phân tích, đánh giá.
Cách giải: Đối với thắng lợi của Cách mạng tháng Tám/1945, nguyên nhân chủ quan là quan trọng dẫn đến thắng lợi, trong đó sự lãnh đạo tài tình của Đảng với đường lối lãnh đạo đúng đắn là quan trọng nhất.
- Từ năm 1930, khi Đảng cộng sản Đông Dương ra đời đã lãnh đạo nhân dân tổ chức ba phong trào cách mạng: 1930- 1931, 1936- 1939, 1939 - 1945 là ba cuộc tập dượt cho cách mạng tháng Tám.
- Đảng cũng hoàn chỉnh đường lối đấu tranh, đưa nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu.
- Đảng lãnh đạo công tác chuẩn bị lực lượng vũ trang, lực lượng chính trị và căn cứ địa cách mạng.
Đảng lãnh đạo nhân dân chớp thời cơ để tiến lên khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước

(AI giải đề cho tôi)
Ngày 19-8-1945, nhân dân Hà Nội khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi, mở đầu cho Tổng khởi nghĩa tháng Tám 1945 (Sài Gòn khởi nghĩa 25-8, Huế 23-8, Hà Tiên không phải địa điểm khởi nghĩa chính trong tiến trình này). Vậy đáp án là Hà Nội.

(AI giải đề cho tôi)
Đại hội Quốc dân Tân Trào (16–17-8-1945) với hơn 60 đại biểu đã thông qua chính sách của Việt Minh, tán thành chủ trương Tổng khởi nghĩa của Đảng, quyết định thành lập Ủy ban Dân tộc giải phóng. Việc thành lập Ủy ban khởi nghĩa toàn quốc là của Hội nghị toàn quốc của Đảng (13–15-8-1945); lệnh Tổng khởi nghĩa do Ủy ban khởi nghĩa toàn quốc ban hành ngày 19-8-1945. Vậy đáp án C.

(AI giải đề cho tôi)
Thời cơ khách quan thuận lợi nhất của Cách mạng tháng Tám là khi phát xít Nhật đầu hàng quân Đồng minh vô điều kiện (15/8/1945), khiến quân Nhật ở Đông Dương rơi vào thế hoang mang, mất tinh thần, tạo thời cơ 'ngàn năm có một' cho Tổng khởi nghĩa. Các sự kiện khác (Nhật đảo chính Pháp 9/3/1945, Đức đầu hàng 9/5/1945, Mỹ ném bom nguyên tử 6, 9/8/1945) chỉ là những thời cơ hình thành trước đó, không phải thời cơ trực tiếp và thuận lợi nhất.

(AI giải đề cho tôi)
a) Đúng: Theo tư liệu, Cách mạng tháng Tám 'kết hợp tài tình đấu tranh chính trị và đấu tranh quân sự', phát động quần chúng nổi dậy cùng với lực lượng vũ trang (ba thứ quân: bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương, dân quân du kích) ở cả nông thôn và thành thị — đây là đặc điểm độc đáo của cuộc cách mạng. b) Sai: Tiến trình là chuyển nhanh từ chiến tranh du kích cục bộ ở nông thôn sang phát động quần chúng tiến hành tổng khởi nghĩa giành chính quyền ở thành thị, chứ không phải phát triển lên 'chiến tranh chính quy trên phạm vi cả nước'. c) Sai: Khởi nghĩa nổ ra ở nhiều địa phương nhưng không đồng loạt với vai trò như nhau; theo tư liệu, 'đòn quyết định là các cuộc khởi nghĩa ở Hà Nội, Huế, Sài Gòn và ở các thành phố quan trọng khác' — thắng lợi ở các thành phố lớn có vị trí quyết định. d) Đúng: Đảng đã 'nắm thời cơ' (chủ trương vô cùng sáng suốt của Trung ương Đảng lúc bấy giờ), tận dụng thời cơ Nhật đầu hàng để đẩy lùi nguy cơ, kết hợp sức mạnh toàn dân tộc (quần chúng + lực lượng vũ trang) và giành chính quyền trên cả hai địa bàn chiến lược: nông thôn và thành thị.
a) (AI giải đề cho tôi)
Cách mạng tháng Tám kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh quân sự, dùng lực lượng chính trị của quần chúng kết hợp với lực lượng vũ trang ba thứ quân ở cả nông thôn và thành thị.
b) (AI giải đề cho tôi)
Tiến trình là chuyển từ chiến tranh du kích cục bộ ở nông thôn sang tổng khởi nghĩa giành chính quyền ở thành thị, không phải lên chiến tranh chính quy trên phạm vi cả nước.
c) (AI giải đề cho tôi)
Khởi nghĩa không nổ ra đồng loạt với vai trò như nhau; đòn quyết định là các cuộc khởi nghĩa ở Hà Nội, Huế, Sài Gòn và các thành phố quan trọng khác.
d) (AI giải đề cho tôi)
Đảng nắm và tận dụng thời cơ 'ngàn năm có một' sau khi Nhật đầu hàng, kết hợp sức mạnh các lực lượng dân tộc, giành chính quyền trên cả hai địa bàn nông thôn và thành thị.

(AI giải đề cho tôi)
Nguyên nhân khách quan của thắng lợi Cách mạng tháng Tám 1945 là thắng lợi của lực lượng Đồng minh trong cuộc chiến tranh chống phát xít (phát xít Đức, Nhật sụp đổ), tạo thời cơ 'ngàn năm có một' cho cách mạng Việt Nam. Các phương án A, B, D đều là nguyên nhân chủ quan (thuộc về Đảng và dân tộc Việt Nam).

(AI giải đề cho tôi)
Nguyên nhân chủ quan quyết định thắng lợi của Cách mạng tháng Tám 1945 là sự lãnh đạo đúng đắn, sáng tạo của Đảng Cộng sản Đông Dương (từ 1930 đã chuẩn bị đường lối, lực lượng qua các cao trào cách mạng). Các phương án B là yếu tố chủ quan nhưng không phải nguyên nhân hàng đầu/quyết định; C và D là nguyên nhân khách quan.

Phương pháp:
- Xem lại nội dung Cách mạng tháng Tám năm 1945.
- Xác định yếu tố quy định tính chất điển hình của Cách mạng tháng Tám.
Cách giải:
Cách mạng tháng Tám (1945) ở Việt Nam là một cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, mang tính chất dân tộc điển hình. Một trong số những yếu tố quyết định đến tính dân tộc điển hình là lực lượng tham gia Cách mạng tháng Tám (1945). Cách mạng tháng Tám là một cuộc vùng dậy của toàn dân tộc, đoàn kết trong Mặt trận Việt Minh. Việt Minh tập hợp lực lượng hết sức rộng rãi, từ quần chúng cơ bản (công nhân, nông dân) đến tầng lớp trên (tiểu tư sản, tư sản dân tộc, trung và tiểu địa chủ). Như vậy lực lượng đông đảo nhất của Mặt trận Việt Minh là lực lượng dân tộc.

Phương pháp:
- Xem lại kiến thức về Cách mạng tháng Tám năm 1945.
- Từ khóa quan trọng: khẩu hiệu, hiện thực.
- Phân tích tính đúng sai của các đáp án và đưa ra kết luận.

Cách giải:
A sai vì "Người cày có ruộng": Khẩu hiệu này thể hiện mong muốn của nông dân về việc có ruộng đất để canh tác. Mặc dù vấn đề ruộng đất được quan tâm sau Cách mạng Tháng Tám, nhưng nó không phải là mục tiêu chính và duy nhất.

B sai vì "Cơm áo, hòa bình": Đây là khẩu hiệu thể hiện mong muốn của người dân về một cuộc sống no đủ và hòa bình. Mặc dù Cách mạng Tháng Tám đã mang lại hòa bình, nhưng "cơm áo" vẫn là một vấn đề nan giải sau chiến tranh.

C đúng vì "Độc lập dân tộc": Đây là khẩu hiệu xuyên suốt quá trình cách mạng, thể hiện khát vọng và ý chí của toàn dân tộc Việt Nam. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã biến khẩu hiệu này thành hiện thực, Việt Nam trở thành một quốc gia độc lập.

D sai vì "Chủ nghĩa xã hội": Mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội là một quá trình lâu dài, được Đảng Cộng sản Việt Nam xác định sau này, không phải là mục tiêu trực tiếp của Cách mạng Tháng Tám.

Chọn C.

(AI giải đề cho tôi)
Trong Tổng khởi nghĩa Tháng Tám 1945, theo sử liệu, các tỉnh giành chính quyền sớm nhất (trước cả ngày 19/8) là Bắc Giang, Hải Dương (miền Bắc) và Hà Tĩnh, Quảng Nam (miền Trung). Hà Nội giành chính quyền ngày 19/8, Huế ngày 23/8, Sài Gòn ngày 25/8, nên các phương án có Hà Nội, Huế, Sài Gòn đều không phải nhóm sớm nhất. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (Câu 23 = D).

(AI giải đề cho tôi)
Cách mạng tháng Tám 1945 thắng lợi nhanh chóng, ít đổ máu nhờ kết hợp điều kiện khách quan thuận lợi (Nhật đầu hàng Đồng minh, quân Nhật rệu rã, chính quyền tay sai hoang mang) và sự chuẩn bị chu đáo về mọi mặt của Đảng và Hồ Chí Minh qua các cao trào cách mạng 1930-1931, 1936-1939, 1939-1945 (đặc biệt là Tổng khởi nghĩa Bắc Sơn, Nam Kỳ, phong trào Việt Minh, chiến tranh du kích, căn cứ địa, chuẩn bị khởi nghĩa trong Chỉ thị 'Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta'). Sự chuẩn bị chu đáo này giúp nhân dân vùng lên giành chính quyền nhanh gọn, hạn chế đổ máu. Đáp án D khớp với đáp án nguồn (trang 210: câu 14 = D).