Cho đoạn tư liệu sau:
"Nhìn vào bản chất sâu xa, Cộng đồng ASEAN không đơn thuần là một bản kiến trúc chính trị - kinh tế được lắp ghép cơ học, mà là một 'thí nghiệm lịch sử đầy nghịch lý' nhưng thành công bậc nhất của chương sau Chiến tranh Lạnh. Trỗi dậy từ tro tàn của sự nghi kỵ, nơi Đông Nam Á từng bị gắn nhãn là 'vùng Balkan của phương Đông' với những xung đột sắc tộc, tôn giáo và ý thức hệ ngột thở, sự hiện diện của một Cộng đồng chung ngày nay mang tính kiến tạo vĩ đại. 'Phương cách ASEAN' (The ASEAN Way) – thứ vốn thường bị giới quan sát phương Tây chỉ trích là chậm chạp, lòng lèo và quá thỏa hiệp – lại chính là thứ 'dung mối' duy nhất giữ cho con thuyền khu vực không bị lật nhào trước những cơn sóng ngầm địa chính trị.
Nghịch lý lớn nhất làm nên sức sống của cấu trúc này chính là sự tồn tại song song giữa xu thế hội nhập và việc bảo lưu tuyệt đối chủ quyền quốc gia. Không chọn cách tiếp cận siêu quốc gia như Liên minh Châu Âu (EU) – nơi các thành viên sẵn sàng nhượng bộ một phần chủ quyền để đổi lấy sự đồng nhất, ASEAN chọn con đường 'thống nhất trong đa dạng' đầy thực tế. Tại đây, các thể chế chính trị khác biệt, từ quân chủ, cộng hòa xã hội chủ nghĩa đến dân chủ đa đảng, vẫn có thể tìm thấy tiếng nói chung trên một bầu không khí nghị sự. Bản sắc ASEAN không được đúc kết từ sự đồng điệu về văn hóa hay hệ tư tưởng, mà được thử thách qua một 'văn hóa đối thoại' bền bỉ, mang đậm tính nhu đạo như cây tre trước sức ép xé nách từ các cường quốc toàn cầu."
