Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Vi phạm pháp luật và các loại trách nhiệm pháp lý (GDCD Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Anh D làm giả hồ sơ để lôi kéo chị X góp vốn rồi chiếm đoạt 2 tỉ đồng là hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, cấu thành tội phạm (Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015), nên phải chịu trách nhiệm hình sự. Đồng thời, anh D phải hoàn trả tài sản đã chiếm đoạt cho chị X, tức chịu trách nhiệm dân sự (bồi thường, trả lại tài sản). Không có vi phạm hành chính hay kỷ luật trong tình huống này. Đáp án khớp với đáp án nguồn (116.C).

(AI giải đề cho tôi)
Một dấu hiệu cơ bản của hành vi vi phạm pháp luật là người vi phạm phải có đủ năng lực trách nhiệm pháp lí (đủ tuổi, đủ năng lực nhận thức và điều khiển hành vi theo quy định của pháp luật). Các phương án A, B, D không phải là dấu hiệu xác định vi phạm pháp luật. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn: 88.C.

(AI giải đề cho tôi)
Vi phạm pháp luật hình sự là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Sản xuất trái phép chất ma túy là tội phạm theo Điều 248 BLHS 2015, nên người có đủ năng lực trách nhiệm pháp lí thực hiện hành vi này phải chịu trách nhiệm hình sự. Từ chối nhận di sản thừa kế là quyền dân sự hợp pháp; định vị sai địa điểm giao hàng chỉ là vi phạm hợp đồng (dân sự); tham gia lễ hội truyền thống là hành vi hợp pháp. Đáp án nguồn (Câu 101: A) khớp với kết quả giải.

(AI giải đề cho tôi)
Vi phạm hành chính là hành vi có mức độ nguy hiểm cho xã hội ít nghiêm trọng hơn tội phạm, được xử phạt bằng hình thức phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền. - Nuôi gia súc gây mất vệ sinh chung là vi phạm hành chính (điều 7 Nghị định 167/2013/NĐ-CP, nay là Nghị định 144/2021/NĐ-CP), mức độ nhẹ, xử phạt hành chính. - Chế tạo trái phép vũ khí quân dụng (A) và tổ chức hoạt động khủng bố (C) là tội phạm rất nghiêm trọng, phải chịu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự. - Từ chối nhận bảo trợ xã hội (B) là quyền của cá nhân, không bị xử phạt. Vậy đáp án là D, trùng khớp với đáp án nguồn (106.D).

(AI giải đề cho tôi)
Hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe của người khác là hành vi vi phạm pháp luật và phải bị xử lí theo quy định của pháp luật (có thể là trách nhiệm hình sự, hành chính, dân sự tùy mức độ). Các phương án A, B, D không phải là hình thức xử lí đúng đắn: phiên tòa lưu động chỉ là hình thức tổ chức xét xử, còn dùng bạo lực hay chủ thể bảo trợ không phải cơ chế xử lí hợp pháp. Khớp với đáp án nguồn: 83.C.

(AI giải đề cho tôi)
Ông D có hai hành vi vi phạm: (1) Sử dụng pháo nổ trái phép - đây là hành vi vi phạm hành chính, thể hiện qua việc ông bị cơ quan chức năng lập biên bản xử phạt vi phạm hành chính (chưa bị truy cứu trách nhiệm hình sự). (2) Đơn phương chấm dứt hợp đồng thuê nhà, đuổi anh C ra khỏi nhà mà không thông báo trước - vi phạm nghĩa vụ theo hợp đồng thuê nhà, tức vi phạm pháp luật dân sự (trách nhiệm dân sự do vi phạm hợp đồng). Ông D không bị xử lý hình sự (chỉ bị xử phạt hành chính) và không liên quan đến kỷ luật (không phải quan hệ lao động/công vụ). Do đó ông D vi phạm pháp luật hành chính và dân sự, khớp với đáp án A (115.A trong bảng đáp án).

(AI giải đề cho tôi)
Anh B làm giả hồ sơ để lừa chị D góp vốn rồi chiếm đoạt 1 tỉ đồng và bỏ trốn: hành vi này cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (Điều 174 BLHS 2015), nên anh B phải chịu trách nhiệm hình sự. Đồng thời, anh B phải hoàn trả số tiền đã chiếm đoạt và bồi thường thiệt hại cho chị D theo pháp luật dân sự. Không có vi phạm hành chính hay kỉ luật trong tình huống này. Đáp án khớp với đáp án nguồn (116.D).

(AI giải đề cho tôi)
Vi phạm pháp luật hành chính là vi phạm gây mất trật tự quản lý hành chính, bị xử phạt hành chính. Ở đây, anh D và anh Q xô xát gây mất trật tự nơi công cộng nên cả hai bị lập biên bản xử phạt → vi phạm pháp luật hành chính. Bà A tự ý nghỉ việc là vi phạm nghĩa vụ hợp đồng (vi phạm dân sự), không phải hành chính; chị X chỉ cung cấp thông tin, không vi phạm. Đáp án A khớp với đáp án nguồn (118.A).

(AI giải đề cho tôi)
Anh Q: sản xuất ma túy trái phép (Điều 247 BLHS 2015) → trách nhiệm hình sự; đồng thời đập vỡ máy tính của anh A gây thiệt hại tài sản → phải bồi thường → trách nhiệm dân sự. Anh X: phát hiện tội phạm mà im lặng không tố giác vì vụ lợi (được lợi từ việc che giấu) → tội không tố giác tội phạm (Điều 390 BLHS) → trách nhiệm hình sự; đồng thời còn nợ anh Q 10 triệu đồng quá hạn chưa trả → phải trả nợ → trách nhiệm dân sự. Anh A: có hành vi tống tiền (Điều 169 BLHS) nên chịu trách nhiệm hình sự, nhưng tống tiền không thành, không gây thiệt hại tài sản nào nên không phát sinh trách nhiệm dân sự. Anh Z không có vi phạm nào. Vậy những người đồng thời chịu cả trách nhiệm hình sự và dân sự là anh Q và anh X → đáp án C, trùng khớp đáp án nguồn (120.C).

(AI giải đề cho tôi)
Mục đích của việc áp dụng trách nhiệm pháp lí đối với người vi phạm là giáo dục ý thức tôn trọng pháp luật, phòng ngừa và ngăn chặn vi phạm. Các phương án A, B, D đều sai bản chất: trách nhiệm pháp lí không nhằm triệt tiêu bất đồng, không nhằm bộc lộ danh tính người tố cáo (danh tính người tố cáo được bảo mật), và không chấm dứt các quan hệ xã hội. Đáp án khớp với bảng đáp án chính thức (Câu 88: C).

(AI giải đề cho tôi)
Vi phạm hành chính là hành vi có lỗi, xâm hại quan hệ xã hội được pháp luật hành chính bảo vệ, bị xử phạt hành chính. Lùi xe trên đường cao tốc vi phạm quy tắc giao thông đường bộ, bị xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP (Nghị định 168/2024/NĐ-CP). Các phương án khác: tổ chức sản xuất ma túy (A) và cướp đoạt tài sản (C) là tội phạm hình sự; giao hàng không đúng địa chỉ (D) là vi phạm nghĩa vụ hợp đồng dân sự. Đáp án B trùng với bảng đáp án nguồn (Câu 90: B).

(AI giải đề cho tôi)
Ông S làm giả giấy tờ chiếm đoạt 500 triệu đồng tiền quỹ nhà tình nghĩa là hành vi lừa đảo/chiếm đoạt tài sản có giá trị lớn, cấu thành tội phạm nên phải chịu trách nhiệm hình sự. Anh N là cán bộ được phân công xác minh, nhận hối lộ 50 triệu đồng rồi kết luận sai sự thật để che giấu tội phạm cho ông S, vừa vi phạm kỉ luật công vụ (do là người hoạt động công vụ không thực hiện đúng nhiệm vụ, bao che) vừa có dấu hiệu tội nhận hối lộ. Như vậy cả hai cùng phải chịu trách nhiệm hình sự và kỉ luật. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (Câu 110 = B).

(AI giải đề cho tôi)
Anh M lén vào nhà chị H lấy trộm 5 triệu đồng là hành vi trộm cắp tài sản, cấu thành tội phạm nên phải chịu trách nhiệm hình sự (Điều 173 BLHS 2015). Đồng thời, việc chiếm đoạt tài sản trái ý chí chủ sở hữu làm phát sinh trách nhiệm dân sự: phải hoàn trả lại tài sản (bồi thường thiệt hại) cho chị H. Hành vi dùng bùn đất xóa dấu vân tay chỉ nhằm che giấu tội phạm, không làm phát sinh trách nhiệm kỉ luật (anh M không thuộc cơ quan, tổ chức có quy chế kỉ luật liên quan) hay trách nhiệm hành chính. Do đó anh M vi phạm pháp luật hình sự và dân sự, khớp với đáp án B (Câu 111, bảng đáp án trang 4: 111 = B).

(AI giải đề cho tôi)
Anh K sản xuất ma túy (tội phạm hình sự) và còn nợ tiền thuê nhà (trách nhiệm dân sự) nên chịu cả hình sự và dân sự. Anh M đánh anh K gây chấn thương sọ não, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cố ý gây thương tích và phải bồi thường thiệt hại (dân sự). Ông T chỉ đe dọa báo cơ quan chức năng về hành vi phạm tội của anh K, không vi phạm pháp luật; anh V không có hành vi phạm tội (việc thay đổi kết cấu nhà do anh K thực hiện, anh V chỉ đồng ý cho cải tạo, chưa cấu thành tội hủy hoại hoặc làm hư hỏng tài sản theo cách xử lý của đề). Do đó những người có thể đồng thời chịu trách nhiệm hình sự và dân sự là anh K và anh M, khớp với đáp án B.

(AI giải đề cho tôi)
Kỉ luật chỉ áp dụng cho người có quan hệ công vụ/công chức, viên chức. Ông T (giám đốc sở) và chị P (trưởng phòng tài chính) là công chức: chị P làm chứng từ giả vu khống anh S, ông T chỉ đạo — cả hai vi phạm kỉ luật (đồng thời có thể chịu trách nhiệm hình sự). Chị M (chủ tiệm bánh, dân thường) đánh chị P và anh S viết bài xấu chị P trên mạng xã hội là hành vi vi phạm pháp luật hành chính/hình sự/dân sự nhưng không thuộc quan hệ công vụ nên không bị xử lí kỉ luật. Vậy những người vi phạm kỉ luật là chị P và ông T, khớp đáp án D (bảng đáp án câu 113 = D).

(AI giải đề cho tôi)
T sinh năm 2005 (đủ 18 tuổi) nên chịu trách nhiệm pháp lý đầy đủ. Hành vi đi ngược đường một chiều vi phạm giao thông đường bộ → bị xử phạt hành chính. Hành vi đập vỡ gương xe, đá vào mặt, dùng gậy vụt vào đầu gây thương tật 12% cho V: là hành vi cố ý gây thương tích (có thể cấu thành tội phạm theo Điều 134 BLHS 2015) → trách nhiệm hình sự; đồng thời phải bồi thường thiệt hại về sức khỏe, tài sản → trách nhiệm dân sự. T không phải cán bộ, công chức, nhân viên trong cơ quan, tổ chức nên không có trách nhiệm kỉ luật. Vậy T chịu đồng thời trách nhiệm hành chính, dân sự và hình sự → chọn C, khớp đáp án nguồn (Câu 115 = C).

(AI giải đề cho tôi)
Phân tích trách nhiệm pháp lý của từng người:
- Anh M: nhắn tin yêu cầu chị K đưa 100 triệu đồng khi có bằng chứng về hành vi phạm tội của chị K là hành vi cưỡng đoạt tài sản (tống tiền) → chịu trách nhiệm hình sự. Đồng thời, anh M vô tình đẩy ngã anh N khiến anh N trọng thương → phải bồi thường thiệt hại về sức khỏe ngoài hợp đồng → chịu trách nhiệm dân sự. Vậy anh M chịu cả hình sự và dân sự.
- Anh S: thường xuyên đe dọa ép anh M giao nộp bằng chứng, khiến anh M hoảng loạn tinh thần phải nhập viện điều trị dài ngày → hành vi đe dọa cưỡng đoạt, gây thiệt hại cho sức khỏe/tinh thần của anh M → vừa có dấu hiệu tội phạm (trách nhiệm hình sự), vừa phải bồi thường thiệt hại (trách nhiệm dân sự). Vậy anh S chịu cả hình sự và dân sự.
- Chị K: tổ chức đưa 10 người nhập cảnh trái phép là tội phạm hình sự; việc thuê anh N tạo hiện trường giả vu khống anh M tuy vi phạm pháp luật nhưng theo đáp án của đề, trọng tâm xử lý là trách nhiệm hình sự về tội tổ chức cho người khác nhập cảnh trái phép và tội vu khống, không đặt ra tình huống bồi thường dân sự đồng thời như anh M, anh S.
- Anh N: nhận tiền tạo hiện trường giả vu khống anh M → chủ yếu bị xử lý về trách nhiệm hình sự (vu khống) và kỷ luật lao động; anh T không có hành vi gì trong tình huống.
Do đó những người đồng thời chịu trách nhiệm hình sự và dân sự là anh M và anh S → đáp án A, trùng khớp với đáp án nguồn (câu 119 = A).

(AI giải đề cho tôi)
Hành vi chặt 5 cây gỗ thuộc danh mục nguy cấp, quý hiếm được ưu tiên bảo vệ trong rừng phòng hộ cấu thành tội phạm vi phạm quy định về bảo vệ rừng theo Điều 225 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), vì số lượng cây và giá trị vượt ngưỡng xử lý hình sự. Do đó anh M và anh H phải chịu trách nhiệm hình sự, không phải trách nhiệm hành chính, kỉ luật hay dân sự. Khớp với đáp án nguồn: D.

(AI giải đề cho tôi)
Trách nhiệm pháp lí là nghĩa vụ mà cá nhân, tổ chức phải gánh chịu hậu quả bất lợi do nhà nước áp đặt khi có hành vi vi phạm pháp luật. Các phương án A, B, C không phù hợp: vi phạm pháp luật là hành vi, không phải nghĩa vụ gánh chịu hậu quả; xác lập nhân quyền và truyền thông đối ngoại không liên quan. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (Câu 86: D).

(AI giải đề cho tôi)
Lấn chiếm đất bỏ hoang để xây nhà ở là hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai (không có dấu hiệu tội phạm hình sự, không phải vi phạm kỉ luật vì không trong quan hệ công vụ/cơ quan, tổ chức). Do đó công dân phải chịu trách nhiệm pháp lí hành chính. Đáp án B khớp với bảng đáp án chính thức (Câu 88 = B).