Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Vi phạm pháp luật và các loại trách nhiệm pháp lý (GDCD Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Mục đích của việc áp dụng trách nhiệm pháp lí đối với người vi phạm là giáo dục ý thức tôn trọng pháp luật, phòng ngừa và ngăn chặn vi phạm. Các phương án A, B, D đều sai bản chất: trách nhiệm pháp lí không nhằm triệt tiêu bất đồng, không nhằm bộc lộ danh tính người tố cáo (danh tính người tố cáo được bảo mật), và không chấm dứt các quan hệ xã hội. Đáp án khớp với bảng đáp án chính thức (Câu 88: C).

(AI giải đề cho tôi)
Vi phạm hành chính là hành vi có lỗi, xâm hại quan hệ xã hội được pháp luật hành chính bảo vệ, bị xử phạt hành chính. Lùi xe trên đường cao tốc vi phạm quy tắc giao thông đường bộ, bị xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP (Nghị định 168/2024/NĐ-CP). Các phương án khác: tổ chức sản xuất ma túy (A) và cướp đoạt tài sản (C) là tội phạm hình sự; giao hàng không đúng địa chỉ (D) là vi phạm nghĩa vụ hợp đồng dân sự. Đáp án B trùng với bảng đáp án nguồn (Câu 90: B).

(AI giải đề cho tôi)
Ông S làm giả giấy tờ chiếm đoạt 500 triệu đồng tiền quỹ nhà tình nghĩa là hành vi lừa đảo/chiếm đoạt tài sản có giá trị lớn, cấu thành tội phạm nên phải chịu trách nhiệm hình sự. Anh N là cán bộ được phân công xác minh, nhận hối lộ 50 triệu đồng rồi kết luận sai sự thật để che giấu tội phạm cho ông S, vừa vi phạm kỉ luật công vụ (do là người hoạt động công vụ không thực hiện đúng nhiệm vụ, bao che) vừa có dấu hiệu tội nhận hối lộ. Như vậy cả hai cùng phải chịu trách nhiệm hình sự và kỉ luật. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (Câu 110 = B).

(AI giải đề cho tôi)
Anh M lén vào nhà chị H lấy trộm 5 triệu đồng là hành vi trộm cắp tài sản, cấu thành tội phạm nên phải chịu trách nhiệm hình sự (Điều 173 BLHS 2015). Đồng thời, việc chiếm đoạt tài sản trái ý chí chủ sở hữu làm phát sinh trách nhiệm dân sự: phải hoàn trả lại tài sản (bồi thường thiệt hại) cho chị H. Hành vi dùng bùn đất xóa dấu vân tay chỉ nhằm che giấu tội phạm, không làm phát sinh trách nhiệm kỉ luật (anh M không thuộc cơ quan, tổ chức có quy chế kỉ luật liên quan) hay trách nhiệm hành chính. Do đó anh M vi phạm pháp luật hình sự và dân sự, khớp với đáp án B (Câu 111, bảng đáp án trang 4: 111 = B).

(AI giải đề cho tôi)
Anh K sản xuất ma túy (tội phạm hình sự) và còn nợ tiền thuê nhà (trách nhiệm dân sự) nên chịu cả hình sự và dân sự. Anh M đánh anh K gây chấn thương sọ não, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cố ý gây thương tích và phải bồi thường thiệt hại (dân sự). Ông T chỉ đe dọa báo cơ quan chức năng về hành vi phạm tội của anh K, không vi phạm pháp luật; anh V không có hành vi phạm tội (việc thay đổi kết cấu nhà do anh K thực hiện, anh V chỉ đồng ý cho cải tạo, chưa cấu thành tội hủy hoại hoặc làm hư hỏng tài sản theo cách xử lý của đề). Do đó những người có thể đồng thời chịu trách nhiệm hình sự và dân sự là anh K và anh M, khớp với đáp án B.

(AI giải đề cho tôi)
Kỉ luật chỉ áp dụng cho người có quan hệ công vụ/công chức, viên chức. Ông T (giám đốc sở) và chị P (trưởng phòng tài chính) là công chức: chị P làm chứng từ giả vu khống anh S, ông T chỉ đạo — cả hai vi phạm kỉ luật (đồng thời có thể chịu trách nhiệm hình sự). Chị M (chủ tiệm bánh, dân thường) đánh chị P và anh S viết bài xấu chị P trên mạng xã hội là hành vi vi phạm pháp luật hành chính/hình sự/dân sự nhưng không thuộc quan hệ công vụ nên không bị xử lí kỉ luật. Vậy những người vi phạm kỉ luật là chị P và ông T, khớp đáp án D (bảng đáp án câu 113 = D).

(AI giải đề cho tôi)
T sinh năm 2005 (đủ 18 tuổi) nên chịu trách nhiệm pháp lý đầy đủ. Hành vi đi ngược đường một chiều vi phạm giao thông đường bộ → bị xử phạt hành chính. Hành vi đập vỡ gương xe, đá vào mặt, dùng gậy vụt vào đầu gây thương tật 12% cho V: là hành vi cố ý gây thương tích (có thể cấu thành tội phạm theo Điều 134 BLHS 2015) → trách nhiệm hình sự; đồng thời phải bồi thường thiệt hại về sức khỏe, tài sản → trách nhiệm dân sự. T không phải cán bộ, công chức, nhân viên trong cơ quan, tổ chức nên không có trách nhiệm kỉ luật. Vậy T chịu đồng thời trách nhiệm hành chính, dân sự và hình sự → chọn C, khớp đáp án nguồn (Câu 115 = C).

(AI giải đề cho tôi)
Phân tích trách nhiệm pháp lý của từng người:
- Anh M: nhắn tin yêu cầu chị K đưa 100 triệu đồng khi có bằng chứng về hành vi phạm tội của chị K là hành vi cưỡng đoạt tài sản (tống tiền) → chịu trách nhiệm hình sự. Đồng thời, anh M vô tình đẩy ngã anh N khiến anh N trọng thương → phải bồi thường thiệt hại về sức khỏe ngoài hợp đồng → chịu trách nhiệm dân sự. Vậy anh M chịu cả hình sự và dân sự.
- Anh S: thường xuyên đe dọa ép anh M giao nộp bằng chứng, khiến anh M hoảng loạn tinh thần phải nhập viện điều trị dài ngày → hành vi đe dọa cưỡng đoạt, gây thiệt hại cho sức khỏe/tinh thần của anh M → vừa có dấu hiệu tội phạm (trách nhiệm hình sự), vừa phải bồi thường thiệt hại (trách nhiệm dân sự). Vậy anh S chịu cả hình sự và dân sự.
- Chị K: tổ chức đưa 10 người nhập cảnh trái phép là tội phạm hình sự; việc thuê anh N tạo hiện trường giả vu khống anh M tuy vi phạm pháp luật nhưng theo đáp án của đề, trọng tâm xử lý là trách nhiệm hình sự về tội tổ chức cho người khác nhập cảnh trái phép và tội vu khống, không đặt ra tình huống bồi thường dân sự đồng thời như anh M, anh S.
- Anh N: nhận tiền tạo hiện trường giả vu khống anh M → chủ yếu bị xử lý về trách nhiệm hình sự (vu khống) và kỷ luật lao động; anh T không có hành vi gì trong tình huống.
Do đó những người đồng thời chịu trách nhiệm hình sự và dân sự là anh M và anh S → đáp án A, trùng khớp với đáp án nguồn (câu 119 = A).

(AI giải đề cho tôi)
Hành vi chặt 5 cây gỗ thuộc danh mục nguy cấp, quý hiếm được ưu tiên bảo vệ trong rừng phòng hộ cấu thành tội phạm vi phạm quy định về bảo vệ rừng theo Điều 225 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), vì số lượng cây và giá trị vượt ngưỡng xử lý hình sự. Do đó anh M và anh H phải chịu trách nhiệm hình sự, không phải trách nhiệm hành chính, kỉ luật hay dân sự. Khớp với đáp án nguồn: D.

(AI giải đề cho tôi)
Trách nhiệm pháp lí là nghĩa vụ mà cá nhân, tổ chức phải gánh chịu hậu quả bất lợi do nhà nước áp đặt khi có hành vi vi phạm pháp luật. Các phương án A, B, C không phù hợp: vi phạm pháp luật là hành vi, không phải nghĩa vụ gánh chịu hậu quả; xác lập nhân quyền và truyền thông đối ngoại không liên quan. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (Câu 86: D).

(AI giải đề cho tôi)
Lấn chiếm đất bỏ hoang để xây nhà ở là hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai (không có dấu hiệu tội phạm hình sự, không phải vi phạm kỉ luật vì không trong quan hệ công vụ/cơ quan, tổ chức). Do đó công dân phải chịu trách nhiệm pháp lí hành chính. Đáp án B khớp với bảng đáp án chính thức (Câu 88 = B).

(AI giải đề cho tôi)
Câu 89: Dấu hiệu của vi phạm pháp luật bao gồm hành vi trái pháp luật, có lỗi (cố ý hoặc vô ý), do chủ thể có năng lực trách nhiệm pháp lí thực hiện và gây thiệt hại cho xã hội. Trong các phương án, chỉ 'phải có lỗi' là dấu hiệu đúng; phản cung, giám định, bảo lãnh không phải dấu hiệu của vi phạm pháp luật. Khớp đáp án nguồn: D.

Người tổ chức, xúi giục hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân phải chịu trách nhiệm hình sự rất nghiêm khắc, ở đây phương án phù hợp là phạt tù từ 12 năm đến 20 năm.

(AI giải đề cho tôi)
Vi phạm hành chính là hành vi có lỗi cố ý hoặc vô ý, vi phạm quy định quản lý nhà nước nhưng chưa đến mức tội phạm, bị xử phạt hành chính. A: Kinh doanh hoạt động giải trí quá thời gian quy định là vi phạm quy định quản lý hành chính nhà nước về kinh doanh, bị xử phạt vi phạm hành chính (đúng). B: Trông giữ xe làm mất xe của khách là vi phạm nghĩa vụ hợp đồng, thuộc trách nhiệm dân sự (bồi thường thiệt hại). C: Nghỉ việc nhiều ngày không lý do là vi phạm kỷ luật lao động. D: Cố ý đánh người gây thương tích là tội phạm, chịu trách nhiệm hình sự. Đáp án trùng với bảng đáp án nguồn (câu 27: A).

(AI giải đề cho tôi)
Vi phạm pháp luật dân sự là vi phạm trong các quan hệ tài sản, hợp đồng dân sự. Giao hàng không đúng thỏa thuận là vi phạm nghĩa vụ hợp đồng, làm phát sinh trách nhiệm dân sự (bồi thường, thực hiện đúng hợp đồng). Các phương án khác: từ chối cách ly y tế (hành chính), hút thuốc lá nơi công cộng (hành chính), công khai lí lịch đại biểu Quốc hội không phải vi phạm dân sự. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (câu 28 = C).

(AI giải đề cho tôi)
Ông V là bảo vệ, có nghĩa vụ trực tại vị trí nhưng đã rời đi ăn trưa, không hoàn thành nhiệm vụ được giao, để kẻ gian đột nhập lấy tài sản. Hành vi này là vi phạm kỷ luật lao động (vi phạm nội quy, hợp đồng lao động), nên ông V bị xử lý kỷ luật. Đồng thời, do lỗi vô ý trong thực hiện công việc gây thiệt hại tài sản cho nhà trường, ông V phải chịu trách nhiệm dân sự bồi thường thiệt hại theo Bộ luật Dân sự 2015. Không có căn cứ xử lý hành chính hay hình sự đối với ông V vì hành vi của ông không phải vi phạm hành chính hay tội phạm. Đáp án: A, trùng với đáp án nguồn (Câu 37 = A).

(AI giải đề cho tôi)
Anh L và anh E cùng bàn bạc, thống nhất thực hiện hành vi mua bán người (lừa bán chị Y ra nước ngoài) theo Điều 150 BLHS 2015, là đồng phạm nên đều phải chịu trách nhiệm hình sự. Đồng thời, do hành vi gây thiệt hại cho chị Y (hành vi trái pháp luật xâm phạm thân thể, tự do của người khác), cả hai phải chịu trách nhiệm dân sự bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng (Điều 584 BLDS 2015). Anh Q chỉ de dọa đòi nợ, không tham gia âm mưu mua bán người; anh X giúp chị Y thoát, là hành vi chính đáng, không vi phạm. Vậy anh E và anh L đồng thời chịu trách nhiệm hình sự và dân sự, khớp với đáp án nguồn A.

(AI giải đề cho tôi)
Anh X là công chức làm giả giấy tờ xe (vi phạm hành chính, đồng thời vi phạm kỷ luật công vụ), sau đó uống rượu và lái xe (vi phạm hành chính về nồng độ cồn). Anh Y là công nhân đang tăng ca, cùng uống rượu rồi vẫn lên lái xe thay anh X trong tình trạng có nồng độ cồn: vi phạm hành chính về giao thông và vi phạm kỷ luật lao động (uống rượu khi đang tăng ca). Anh Z uống rượu nhưng không lái xe, không thuộc đối tượng bị xử lý về hành chính/kỷ luật trong tình huống này. Ông H chỉ mua xe, anh T đỗ xe dưới lòng đường không bị coi là vi phạm theo dữ kiện. Vậy những người vi phạm hành chính và vi phạm kỷ luật là anh X và anh Y, khớp đáp án C.

(AI giải đề cho tôi)
Vi phạm pháp luật dân sự là vi phạm trong quan hệ tài sản, nhân thân giữa các chủ thể bình đẳng, gây thiệt hại cho người khác. A: không tuân thủ phòng chống dịch là vi phạm hành chính. B: sản xuất, buôn bán vũ khí vật liệu nổ là vi phạm hình sự. C: lấn chiếm vỉa hè là vi phạm hành chính (trật tự công cộng). D: tự ý sửa chữa nhà đang thuê của người khác làm hư hỏng, xâm phạm quyền sở hữu tài sản của chủ nhà, gây thiệt hại nên phải bồi thường — đây là vi phạm dân sự. Khớp đáp án nguồn (Câu 93: D).