Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Vi phạm pháp luật và các loại trách nhiệm pháp lý (GDCD Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Ông H là Giám đốc sở, lợi dụng chức vụ nhận 200 triệu đồng của anh Q để bổ nhiệm Q vào vị trí trưởng phòng: hành vi nhận hối lộ vừa vi phạm kỉ luật công vụ vừa cấu thành tội nhận hối lộ (vi phạm hình sự). Anh Q đưa tiền cho ông H để được điều động bổ nhiệm: hành vi đưa hối lộ vừa vi phạm kỉ luật vừa cấu thành tội đưa hối lộ. Chị B bỏ nhà đi biệt tích khi đang chờ bổ nhiệm chỉ vi phạm kỉ luật (lãng phí chức danh, bỏ nhiệm vụ) chứ không có hành vi nguy hiểm cho xã hội cấu thành tội phạm. Anh K và anh M mới chỉ 'nảy sinh ý định' rủ tống tiền ông H, chưa thực hiện hành vi; theo pháp luật hình sự, ý định phạm tội chưa thể hiện ra bên ngoài qua hành vi thì không bị xử lí hình sự. Vậy những người vừa vi phạm kỉ luật vừa vi phạm hình sự là ông H và anh Q, khớp đáp án A của đề.

(AI giải đề cho tôi)
Vi phạm pháp luật hành chính là hành vi có lỗi, xâm phạm trật tự quản lý hành chính nhà nước nhưng chưa đến mức tội phạm. Ông A vượt đèn đỏ và lớn tiếng mắng chửi cảnh sát giao thông (anh S) là hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ (xử phạt theo Nghị định 46/2016/NĐ-CP). Ông B thường xuyên xả rác thải không đúng nơi quy định là vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Anh C là con trai ông B, đồng nghiệp của anh S, lập biên bản xử phạt ông A theo đúng quy định nên không vi phạm; anh S thực hiện nhiệm vụ cũng không vi phạm. Vậy những người vi phạm pháp luật hành chính là ông B và ông A, khớp đáp án B của đề.

(AI giải đề cho tôi)
Các hình thức kỷ luật như khiển trách, cảnh cáo, chuyển công tác khác được áp dụng đối với người có hành vi vi phạm kỉ luật, tức xâm phạm các quan hệ công vụ nhà nước do pháp luật hành chính bảo vệ. Vi phạm hành chính bị xử phạt hành chính, vi phạm hình sự bị xử lý hình sự, vi phạm dân sự chịu trách nhiệm dân sự. Đáp án khớp với bảng đáp án mã đề 102 (Câu 92: B).

(AI giải đề cho tôi)
Hành vi vi phạm pháp luật có các dấu hiệu cơ bản: hành vi trái pháp luật, có lỗi, do chủ thể có năng lực trách nhiệm pháp lí thực hiện, xâm hại quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ. Trong các phương án, chỉ phương án C nêu đúng dấu hiệu: người vi phạm phải có năng lực trách nhiệm pháp lí (mới phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình). Các phương án A, B, D liên quan đến đăng ký nhân khẩu, khai báo tạm trú, bảo mật lí lịch — không phải dấu hiệu của vi phạm pháp luật. Kết quả khớp với đáp án nguồn (Câu 93: C).

(AI giải đề cho tôi)
Câu 94 (GDCD): Phân tích trách nhiệm của từng người. - Anh A: là cán bộ sở X, điều khiển xe ô tô của cơ quan đi công việc riêng, sai làn đường gây tai nạn làm chị V gãy chân. Anh A gây thiệt hại cho chị V nên phải chịu trách nhiệm dân sự (bồi thường thiệt hại); đồng thời với tư cách là cán bộ, công chức vi phạm khi sử dụng xe cơ quan vào mục đích riêng và vi phạm pháp luật nên còn bị xử lý kỉ luật. Do đó anh A chịu cả trách nhiệm dân sự và kỉ luật. - Anh D: là công chức/cán bộ tại ủy ban nhân xã, tự ý bỏ cuộc họp giao ban (vi phạm kỉ luật cơ quan) và đập vỡ gương xe của anh A (gây thiệt hại tài sản, phải chịu trách nhiệm dân sự bồi thường). Do đó anh D cũng chịu cả trách nhiệm dân sự và kỉ luật. - Anh B (cảnh sát giao thông): bỏ qua lỗi vi phạm của anh A là hành vi vi phạm pháp luật (có thể bị xử lý hành chính/kỉ luật ngành công an) nhưng anh B không gây thiệt hại dân sự nào cho người khác trong tình huống này, nên không đồng thời chịu trách nhiệm dân sự. - Chị V: là nạn nhân, không phải chịu trách nhiệm dân sự hay kỉ luật. Vậy những người đồng thời chịu trách nhiệm dân sự và kỉ luật là anh A và anh D, tương ứng đáp án B. Kết quả này trùng khớp với đáp án nguồn (Câu 94: B).

(AI giải đề cho tôi)
Dấu hiệu 'nhận thấy trước hậu quả thiệt hại nhưng hi vọng, tin tưởng hậu quả không xảy ra' là định nghĩa lỗi vô ý do quá tự tin (Điều 10 BLHS 2015). Lỗi vô ý do cầu tha là không thấy trước hậu quả; lỗi cố ý gián tiếp là thấy trước hậu quả nhưng chấp nhận dù hậu quả có thể xảy ra; lỗi cố ý trực tiếp là thấy trước và mong muốn hậu quả xảy ra. Đáp án trùng với bảng đáp án mã đề 102 (Câu 105: B).

(AI giải đề cho tôi)
Tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả là tội phạm theo Điều 207 Bộ luật Hình sự 2015, nên người có năng lực trách nhiệm pháp lí phải chịu trách nhiệm hình sự. Các phương án còn lại (từ chối nhận thừa kế là quyền dân sự; lấn chiếm công trình giao thông; xây dựng nhà không phép) chỉ là vi phạm hành chính/dân sự, chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

(AI giải đề cho tôi)
Ông K: chiếm đoạt tiền vay (lừa đảo/lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản) và gây tai nạn làm chị V gãy chân → vừa chịu trách nhiệm hình sự vừa phải hoàn trả nợ và bồi thường thiệt hại (trách nhiệm dân sự). Ông M: phóng hỏa đốt cửa hàng → bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội phóng hỏa và phải bồi thường thiệt hại tài sản (trách nhiệm dân sự). Anh S chỉ đe dọa trả thù, chưa thực hiện hành vi, nên không phải chịu trách nhiệm hình sự lẫn dân sự. Bà N không vi phạm gì. Vậy những người vừa chịu trách nhiệm hình sự vừa chịu trách nhiệm dân sự là ông K và ông M → đáp án D, khớp với đáp án nguồn (119-D).

(AI giải đề cho tôi)
Hành vi vi phạm pháp luật có các dấu hiệu cơ bản: hành vi trái pháp luật (khách thể), có lỗi, do chủ thể có năng lực trách nhiệm pháp lý thực hiện, gây thiệt hại cho xã hội. Trong các phương án, chỉ phương án B (có hành vi trái pháp luật) là dấu hiệu cơ bản để xác định hành vi vi phạm pháp luật. Các phương án A, C, D không liên quan đến dấu hiệu của vi phạm pháp luật. Kết quả trùng với đáp án nguồn (Câu 92: B).

(AI giải đề cho tôi)
Chị V không thanh toán đủ tiền theo hợp đồng đặt tiệc với anh M là vi phạm nghĩa vụ hợp đồng, thuộc vi phạm pháp luật dân sự (phải bồi thường, thanh toán đủ theo Bộ luật Dân sự). Hành vi điều khiển xe mô tô vượt đèn đỏ bị cảnh sát giao thông lập biên bản xử phạt là vi phạm pháp luật hành chính (xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ). Chị V không phải cán bộ, công chức nên không vi phạm kỉ luật; các hành vi chưa cấu thành tội hình sự. Vậy chị V vi phạm pháp luật dân sự và hành chính, khớp với đáp án nguồn D (Câu 115).

(AI giải đề cho tôi)
Ông V nhận 300 triệu đồng rồi hủy hồ sơ, cắt đứt liên lạc để chiếm đoạt toàn bộ số tiền → hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, phải chịu trách nhiệm hình sự, đồng thời phải chịu trách nhiệm dân sự (hoàn trả số tiền đã chiếm đoạt, bồi thường thiệt hại). Anh H được ông V thuê đến đe dọa chị T (cưỡng đoate/đe dọa) và vô ý đẩy chị T ngã gây tổn thương cơ thể 35% → vô ý gây thương tích gây tổn hại sức khỏe người khác với tỉ lệ 35% là hành vi vi phạm pháp luật hình sự, đồng thời phải bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng (trách nhiệm dân sự). Anh D và anh N tạt sơn làm bẩn tường nhà ông V chỉ là hành vi vi phạm hành chính (phá hoại tài sản ở mức chưa đến mức hình sự), không cấu thành tội phạm nên không chịu trách nhiệm hình sự. Chị T tự ý sử dụng hình ảnh ông V chỉ vi phạm quyền về hình ảnh cá nhân (trách nhiệm dân sự), không phải chịu trách nhiệm hình sự. Vậy những người vừa chịu trách nhiệm hình sự vừa chịu trách nhiệm dân sự là ông V và anh H.

(AI giải đề cho tôi)
Hành vi của anh D: làm giả hồ sơ thành lập công ty để lừa đảo chiếm đoạt 2 tỉ đồng góp vốn của chị X rồi bỏ trốn. Đây là hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, cấu thành tội phạm theo Bộ luật Hình sự (Điều 174 BLHS 2015), nên anh D phải chịu trách nhiệm hình sự. Đồng thời, anh D phải hoàn trả số tiền 2 tỉ đồng đã chiếm đoạt cho chị X — nghĩa là phải chịu trách nhiệm dân sự (bồi thường thiệt hại, hoàn trả tài sản). Không phát sinh trách nhiệm hành chính hay kỉ luật trong trường hợp này. Đáp án khớp với đáp án nguồn (Câu 99: A).

(AI giải đề cho tôi)
K khai báo y tế sai sự thật trong thời gian dịch Covid-19 bùng phát. Theo Nghị định 117/2020/NĐ-CP, hành vi khai báo y tế không trung thực nhưng chưa gây hậu quả nghiêm trọng (chưa lây lan dịch bệnh) bị xử phạt vi phạm hành chính. Chỉ khi hành vi này gây lây lan dịch bệnh cho người khác thì mới bị truy cứu trách nhiệm hình sự (Điều 240 BLHS 2015, sửa đổi 2017). Đề bài không nêu K đã gây lây lan dịch bệnh, nên hành vi của K bị xử phạt hành chính. Đáp án khớp với đáp án nguồn (Câu 106: A).

(AI giải đề cho tôi)
Vi phạm kỉ luật là hành vi vi phạm pháp luật xâm phạm các quan hệ lao động và công vụ nhà nước. Giao dịch dân sự, chuyển nhượng tài sản, trao đổi hàng hóa thuộc quan hệ dân sự, không phải quan hệ lao động/công vụ. Đáp án B, khớp với đáp án nguồn (Câu 108: B).

(AI giải đề cho tôi)
Phân tích trách nhiệm của từng người: - Anh C: bí mật sản xuất ma túy, vi phạm Điều 247 BLHS 2015 (tội sản xuất trái phép chất ma túy) → trách nhiệm hình sự; đồng thời đập vỡ máy tính của anh X, gây thiệt hại tài sản → phải bồi thường thiệt hại → trách nhiệm dân sự. - Anh D: biết anh C sản xuất ma túy nhưng im lặng không tố giác, thuộc tội không tố giác tội phạm (Điều 389 BLHS) → trách nhiệm hình sự; đồng thời còn nợ anh C 20 triệu đồng quá hạn chưa trả → nghĩa vụ dân sự (trả nợ). - Anh X: tống tiền anh Y (Điều 170 BLHS) → có trách nhiệm hình sự, nhưng hành vi tống tiền không thành, không gây thiệt hại tài sản nào phải bồi thường → không phát sinh trách nhiệm dân sự. - Anh Y: mua ma túy (Điều 249 BLHS) → chỉ có trách nhiệm hình sự, không gây thiệt hại dân sự. Vậy những người đồng thời chịu cả trách nhiệm hình sự và dân sự là anh C và anh D, tương ứng đáp án B. Đáp án này trùng khớp với đáp án nguồn (Câu 113 – B).

(AI giải đề cho tôi)
Phân tích từng người:
- Bà A: tự ý nghỉ việc, bỏ không thực hiện nghĩa vụ chăm sóc vườn cây theo hợp đồng đã kí với anh D trong 5 ngày để đi du lịch — hành vi không thực hiện đúng nghĩa vụ trong hợp đồng lao động, vi phạm pháp luật hành chính.
- Chị Y: là hàng xóm, không có chức năng, thẩm quyền gì nhưng đã cung cấp, truyền đạt thông tin về việc làm của bà A cho anh D, dẫn đến việc anh D chấm dứt hợp đồng trước thời hạn với bà A — hành vi can thiệp, cung cấp thông tin về việc làm của người khác gây hậu quả thiệt hại cho bà A, vi phạm pháp luật hành chính.
- Anh B: đến trụ sở công ty nơi anh D làm việc để gây rối, cùng anh D xô xát gây mất trật tự nơi công cộng nên bị lập biên bản xử phạt — vi phạm pháp luật hành chính.
- Anh D: việc chấm dứt hợp đồng trước thời hạn với bà A là có căn cứ, vì bà A đã tự ý bỏ việc, không thực hiện nghĩa vụ theo hợp đồng; do đó hành vi này của anh D không phải là vi phạm pháp luật hành chính. Việc anh D bị lập biên bản xử phạt xuất phát từ vụ xô xát với anh B, nhưng theo dữ kiện và đáp án của đề, những người vi phạm pháp luật hành chính được xác định là bà A, anh B và chị Y.
Vậy đáp án C, khớp với đáp án nguồn (Câu 86 – C).

(AI giải đề cho tôi)
Vi phạm hành chính là hành vi có lỗi, trái pháp luật nhưng chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Sử dụng trái phép lòng đường, vỉa hè đô thị là vi phạm hành chính theo Nghị định 16/2022/NĐ-CP (xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ). Các hành vi còn lại là tội phạm bị xử lý hình sự: tổ chức trốn khỏi cơ sở giam giữ (Điều 385 BLHS 2015), chế tạo vũ khí quân dụng trái phép (Điều 304 BLHS 2015); bắt người đang bị truy nã là hành vi hợp pháp (nghĩa vụ của công dân, Điều 391 BLHS cho phép bắt người phạm tội quả tang/t truy nã). Đáp án B, khớp đáp án nguồn (107.B).

(AI giải đề cho tôi)
Hành vi chế tạo trái phép vũ khí quân dụng là tội phạm, vi phạm pháp luật hình sự (Điều 304 BLHS 2015). Hành vi làm hỏng tài sản có giá trị của bà M trong nhà thuê làm phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại, vi phạm pháp luật dân sự. Anh N không phải cán bộ, công chức, viên chức nên không vi phạm pháp luật kỉ luật; các hành vi trên không phải vi phạm hành chính. Do đó anh N vi phạm pháp luật hình sự và dân sự, khớp với đáp án nguồn 114.D.