Câu 96 (VD): Tiến hành các thí nghiệm theo các bước sau:
+ Bước 1: Cho vào hai ống nghiệm mỗi ống 2 ml etyl axetat
+ Bước 2: Thêm 2 ml dung dịch H₂SO₄ 20% vào ống thứ nhất, 4 ml dung dịch NaOH 30% vào ống thứ hai.
+ Bước 3: Lắc đều cả hai ống nghiệm, lắp ống sinh hàn, đun sôi nhẹ trong khoảng 5 phút, để nguội.
Cho các phát biểu sau
(1) Sau bước 2, chất lỏng trong ống thứ nhất phân lớp, chất lỏng trong ống thứ hai đồng nhất
(2) Sau bước 3, chất lỏng trong cả hai ống nghiệm đều đồng nhất
(3) Sau bước 3, các chất thu được sau phản ứng thủy phân trong cả hai ống nghiệm đều tan tốt trong nước.
(4) Ở bước 3, có thể thay việc đun sôi nhẹ bằng đun cách thủy (ngâm trong nước nóng)
(5) Ống sinh hàn có tác dụng hạn chế sự thất thoát của các chất lỏng trong ống nghiệm.
Số phát biểu đúng là

Phương pháp giải: Dựa vào kiến thức về tính chất hóa học của este:
Phản ứng thủy phân etyl axetat trong môi trường axit là phản ứng thuận nghịch, sản phẩm thu được gồm axit cacboxylic, ancol và este dư
Phản ứng thủy phân trong môi trường kiềm là phản ứng một chiều, sản phẩm thu được gồm muối và ancol
Điều kiện để xảy ra phản ứng và các tính chất tan của các chất thu được
Xét các phát biểu và kết luận đúng hay sai.

Giải chi tiết:

(1) sai, CH${}_3$COOC${}_2$H${}_5$ là chất lỏng, không tan trong nước hay các dung môi phân cực như dd H${}_2$SO${}_4$, dd NaOH nên sau bước 2, chất lỏng trong cả 2 ống nghiệm đều phân lớp vì chưa có phản ứng hóa học xảy ra.
(2) sai, sau bước 3, xảy ra phản ứng thủy phân este ở hai ống nghiệm chứa axit và kiềm:

ống 1: CH${}_3$COOC${}_2$H${}_5$ + H${}_2$O $\underset{H_{2}S{O}_{4đđ},t^0}{\rightleftharpoons }$ CH${}_3$COOH + C${}_2$H${}_5$OH
ống 2: CH${}_3$COOC${}_2$H${}_5$ + NaOH → CH${}_3$COONa + C${}_2$H${}_5$OH

Phản ứng trong ống 1 là phản ứng thuận nghịch nên chất lỏng thu được sau phản ứng không đồng nhất
(3) sai vì ống 1 thu được CH${}_3$COOC${}_2$H${}_5$ dư, ít tan trong nước
(4) đúng
(5) đúng
→ có 2 phát biểu đúng