Dưới tác động của một nhân tố tiến hóa, thành phần kiểu gen của một quần thể giao phối là 0,2AA: 0,4Aa: 0,4aa đột ngột biến đổi thành 0,9AA: 0,1Aa, biết gen trội là trội hoàn toàn. Quần thể này có thể đã chịu tác động của nhân tố tiến hóa nào sau đây?

(AI giải đề cho tôi)
Tần số alen trước tác động: p(A) = 0,2 + 0,5×0,4 = 0,4; q(a) = 0,6. Sau tác động: p = 0,9 + 0,5×0,1 = 0,95; q = 0,05. Kiểu gen aa biến mất hoàn toàn và tần số alen thay đổi rất mạnh chỉ sau một bước. Nếu là chọn lọc tự nhiên chống kiểu hình lặn (gen trội trội hoàn toàn, aa bị loại hoàn toàn w_aa = 0), sau một thế hệ chọn lọc ta chỉ được p' = p²/(p²+2pq) = 0,16/0,64 = 0,25, không thể đạt 0,95 và không thể loại sạch aa ngay lập tức. Đột biến gen có tốc độ rất nhỏ không thể làm tần số alen đổi từ 0,4 lên 0,95; giao phối không ngẫu nhiên chỉ thay đổi thành phần kiểu gen mà không đổi tần số alen (p, q vẫn 0,4 : 0,6). Do đó biến đổi đột ngột, mạnh và ngẫu nhiên như vậy chỉ có thể do các yếu tố ngẫu nhiên (thiên biến, giao phối ngẫu nhiên đưa đến trôi dạt gen ở quần thể nhỏ...). Đáp án C, khớp với đáp án nguồn (Câu 109 → C).