Câu 20THPT#tax:v1#topic:CHEM12.ESTER.ESTER
Isoamyl acetate có mùi chuối nên được dùng làm hương liệu nhân tạo. Trong ngành sơn, isoamyl acetate được dùng làm dung môi vecni, dung môi sơn mài,... Isoamyl acetate được điều chế theo các bước sau:
Bước 1. Cho vào bình cầu 15 mL isoamyl alcohol (d = 0,81 g/mL); 10 mL acetic acid (d = 1,049 g/mL) và 7,0 mL H₂SO₄ đậm đặc, cho thêm vào bình vài viên đá bọt. Lắp ống sinh hàn hồi lưu thẳng đứng miệng bình cầu. Sau đó đun nóng bình cầu trong khoảng 1 giờ.
Bước 2. Sau khi đun, để nguội rồi rót sản phẩm vào phễu chiết, lắc đều rồi để yên khoảng 5 phút, chất lỏng tách thành hai lớp, loại bỏ phần chất lỏng phía dưới, lấy phần chất lỏng phía trên.
Bước 3. Cho từ từ dung dịch Na₂CO₃ 10% vào phần chất lỏng thu lấy ở bước 2 và lắc đều cho đến khi không còn khí thoát ra, thêm tiếp 20 mL dung dịch NaCl bão hoà rồi để yên khi đó chất lỏng tách thành hai lớp.
Isoamyl acetate có mùi chuối nên được dùng làm hương liệu nhân tạo. Trong ngành sơn, isoamyl acetate được dùng làm dung môi vecni, dung môi sơn mài,... Isoamyl acetate được điều chế theo các bước sau:
Bước 1. Cho vào bình cầu 15 mL isoamyl alcohol (d = 0,81 g/mL); 10 mL acetic acid (d = 1,049 g/mL) và 7,0 mL H₂SO₄ đậm đặc, cho thêm vào bình vài viên đá bọt. Lắp ống sinh hàn hồi lưu thẳng đứng miệng bình cầu. Sau đó đun nóng bình cầu trong khoảng 1 giờ.
Bước 2. Sau khi đun, để nguội rồi rót sản phẩm vào phễu chiết, lắc đều rồi để yên khoảng 5 phút, chất lỏng tách thành hai lớp, loại bỏ phần chất lỏng phía dưới, lấy phần chất lỏng phía trên.
Bước 3. Cho từ từ dung dịch Na₂CO₃ 10% vào phần chất lỏng thu lấy ở bước 2 và lắc đều cho đến khi không còn khí thoát ra, thêm tiếp 20 mL dung dịch NaCl bão hoà rồi để yên khi đó chất lỏng tách thành hai lớp.
Bước 1. Cho vào bình cầu 15 mL isoamyl alcohol (d = 0,81 g/mL); 10 mL acetic acid (d = 1,049 g/mL) và 7,0 mL H₂SO₄ đậm đặc, cho thêm vào bình vài viên đá bọt. Lắp ống sinh hàn hồi lưu thẳng đứng miệng bình cầu. Sau đó đun nóng bình cầu trong khoảng 1 giờ.
Bước 2. Sau khi đun, để nguội rồi rót sản phẩm vào phễu chiết, lắc đều rồi để yên khoảng 5 phút, chất lỏng tách thành hai lớp, loại bỏ phần chất lỏng phía dưới, lấy phần chất lỏng phía trên.
Bước 3. Cho từ từ dung dịch Na₂CO₃ 10% vào phần chất lỏng thu lấy ở bước 2 và lắc đều cho đến khi không còn khí thoát ra, thêm tiếp 20 mL dung dịch NaCl bão hoà rồi để yên khi đó chất lỏng tách thành hai lớp.
Các mệnh đề Đúng / Sai:
a)
Isoamyl acetate rất ít tan trong nước và có khối lượng riêng nhỏ hơn khối lượng riêng của nước.
b)
Thêm dung dịch Na₂CO₃ ở bước 3 nhằm mục đích loại bỏ acid lẫn trong isoamyl acetate.
c)
Sử dụng phương pháp kết tinh để tách isoamyl acetate ra khỏi hỗn hợp sau phản ứng.
d)
Nếu hiệu suất phản ứng ester hoá là 60% và lượng isoamyl acetate bị hao hụt mất 5% trong quá trình tách ester thì khối lượng ester thu được 10,23 gam. (Làm tròn kết quả đến hàng phần trăm).
Đáp án chính thức: a:Đ,b:Đ,c:S,d:Đ
Hướng dẫn giải chi tiết
(AI giải đề cho tôi)
Phản ứng ester hoá: CHCOOH + (CH)CHCHCHOH CHCOOCHCHCH(CH) + HO (xúc tác HSO, đun nóng hồi lưu).
a) Đúng. Isoamyl acetate là ester phân tử khối trung bình, rất ít tan trong nước và có khối lượng riêng nhỏ hơn nước (khoảng 0,87 g/mL), nên ở bước 2 và bước 3 ester nằm ở lớp chất lỏng phía trên.
b) Đúng. NaCO phản ứng với acetic acid dư (và HSO còn lại), tạo muối tan trong nước và giải phóng khí CO; lắc đến khi không còn khí thoát ra nghĩa là acid đã được loại bỏ hoàn toàn khỏi lớp ester.
c) Sai. Isoamyl acetate là chất lỏng, không kết tinh; sau phản ứng người ta tách bằng phễu chiết (chiết lỏng - lỏng) dựa vào sự tách lớp do độ tan và khối lượng riêng khác nhau, không dùng phương pháp kết tinh.
d) Đúng. Tính số mol:
- mol
- mol
Acetic acid dư nên hiệu suất tính theo isoamyl alcohol. Khối lượng ester thu được:
Khớp với kết quả 10,23 gam đã cho.
a) (AI giải đề cho tôi)
Isoamyl acetate rất ít tan trong nước và có khối lượng riêng nhỏ hơn nước (≈0,87 g/mL), nên nằm ở lớp trên khi chiết.
b) (AI giải đề cho tôi)
Na₂CO₃ trung hoà acetic acid dư và H₂SO₄ còn lại, tạo khí CO₂; thêm đến khi hết khí là acid đã bị loại bỏ.
c) (AI giải đề cho tôi)
Isoamyl acetate là chất lỏng; tách bằng phễu chiết (chiết lỏng - lỏng), không dùng kết tinh.
d) (AI giải đề cho tôi)
n alcohol = 15×0,81/88 = 0,1381 mol < n acid = 10,49/60 = 0,1748 mol nên tính theo alcohol: m = 0,1381×0,6×130×0,95 ≈ 10,23 gam.
Phản ứng ester hoá: CHCOOH + (CH)CHCHCHOH CHCOOCHCHCH(CH) + HO (xúc tác HSO, đun nóng hồi lưu).
a) Đúng. Isoamyl acetate là ester phân tử khối trung bình, rất ít tan trong nước và có khối lượng riêng nhỏ hơn nước (khoảng 0,87 g/mL), nên ở bước 2 và bước 3 ester nằm ở lớp chất lỏng phía trên.
b) Đúng. NaCO phản ứng với acetic acid dư (và HSO còn lại), tạo muối tan trong nước và giải phóng khí CO; lắc đến khi không còn khí thoát ra nghĩa là acid đã được loại bỏ hoàn toàn khỏi lớp ester.
c) Sai. Isoamyl acetate là chất lỏng, không kết tinh; sau phản ứng người ta tách bằng phễu chiết (chiết lỏng - lỏng) dựa vào sự tách lớp do độ tan và khối lượng riêng khác nhau, không dùng phương pháp kết tinh.
d) Đúng. Tính số mol:
- mol
- mol
Acetic acid dư nên hiệu suất tính theo isoamyl alcohol. Khối lượng ester thu được:
Khớp với kết quả 10,23 gam đã cho.
a) (AI giải đề cho tôi)
Isoamyl acetate rất ít tan trong nước và có khối lượng riêng nhỏ hơn nước (≈0,87 g/mL), nên nằm ở lớp trên khi chiết.
b) (AI giải đề cho tôi)
Na₂CO₃ trung hoà acetic acid dư và H₂SO₄ còn lại, tạo khí CO₂; thêm đến khi hết khí là acid đã bị loại bỏ.
c) (AI giải đề cho tôi)
Isoamyl acetate là chất lỏng; tách bằng phễu chiết (chiết lỏng - lỏng), không dùng kết tinh.
d) (AI giải đề cho tôi)
n alcohol = 15×0,81/88 = 0,1381 mol < n acid = 10,49/60 = 0,1748 mol nên tính theo alcohol: m = 0,1381×0,6×130×0,95 ≈ 10,23 gam.