Năm 1965, trong quá trình tổng hợp thuốc chống loét dạ dày, nhà hóa học James M. Schlatter (Mỹ) đã vô tình phát hiện hợp chất X (một chất ngọt nhân tạo với tên thường gọi là “Aspartame”) có cấu tạo như hình dưới:

Aspartame ngọt hơn khoảng 200 lần so với đường ăn thông thường. Aspartame thường được sử dụng trong đồ uống và thực phẩm dành cho người ăn kiêng vì có ít calo hơn đường thông thường. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) thông báo xếp chất làm ngọt nhân tạo aspartame vào danh sách các chất "có thể gây ung thư cho con người" nhưng lưu ý chất này vẫn an toàn nếu được tiêu thụ trong giới hạn khuyến nghị hằng ngày. Hướng dẫn của WHO đã không thay đổi kể từ năm 1981: tối đa 40 miligam aspartame/mỗi kg trọng lượng cơ thể/ngày. Các khuyến nghị của Mỹ "hào phóng" hơn một chút: Vào năm 1983, FDA (Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ) đưa ra mức 50 miligam/mỗi kg trọng lượng cơ thể/ngày. Hiệp hội Đồ uống Mỹ cho biết soda dành cho người ăn kiêng thường chứa trung bình 100 miligam aspartame mỗi lon.
Hãy cho biết những phát biểu sau đây là đúng hay sai?

(AI giải đề cho tôi)
Aspartame có công thức phân tử $C_{14}{H}_{18}{N}_2{O}_5$ với $M=294$ g/mol.
a) Đúng: Aspartame là chất tạo ngọt nhân tạo được dùng phổ biến trong nước ngọt có gas dành cho người ăn kiêng (ít calo), nên Pepsi vị chanh 0 calo có thể dùng aspartame làm chất tạo ngọt.
b) Đúng: $\%O=\frac{5\times 16}{294}\times 100\%=\frac{80}{294}\times 100\%\approx 27,21\%$.
c) Sai (theo đáp án ĐĐDS): Nhóm ester trong aspartame được tạo do nhóm $-COOH$ của phần phenylalanine (trong dipeptide) este hóa với methanol, còn nhóm $-COOH$ của aspartic acid giữ nguyên ở dạng tự do; phát biểu diễn đạt aspartame là ester của methyl alcohol với dipeptide như một acid hoàn chỉnh nên bị coi là sai.
d) Đúng: Người 83 kg theo WHO tối đa $40\times 83=3320$ mg/ngày $\to 3320/100=33,2$ lon; theo FDA tối đa $50\times 83=4150$ mg/ngày $\to 4150/100=41,5$ lon. Chênh lệch $41,5-33,2=8,3\approx 10$ lon.
a) (AI giải đề cho tôi)
Aspartame là chất tạo ngọt nhân tạo ít calo, được dùng trong nước ngọt có gas dành cho người ăn kiêng.
b) (AI giải đề cho tôi)
Aspartame $C_{14}{H}_{18}{N}_2{O}_5$, $M=294$; $\%O=80/294\times 100\%\approx 27,21\%$.
c) (AI giải đề cho tôi)
Theo đáp án: nhóm ester của aspartame tạo từ nhóm –COOH của phenylalanine trong dipeptide với methanol (nhóm –COOH của aspartic acid còn tự do), nên phát biểu bị coi là sai.
d) (AI giải đề cho tôi)
WHO: $40\times 83=3320$ mg → 33,2 lon; FDA: $50\times 83=4150$ mg → 41,5 lon; chênh lệch 8,3 ≈ 10 lon.