Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Đột biến gene (Sinh học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Chuỗi pôlipeptit giảm 1 axit amin nghĩa là gen bị mất đúng 1 bộ ba (3 cặp nucleotide). Mất 7 liên kết hidro: mỗi cặp A-T có 2 liên kết hidro, mỗi cặp G-X có 3 liên kết hidro. Với 3 cặp nucleotide bị mất, cần 2a + 3b = 7 với a + b = 3, giải ra a = 2, b = 1. Vậy đột biến là mất 2 cặp A-T và 1 cặp G-X (2×2 + 3 = 7 liên kết hidro, mất 3 cặp = 1 bộ ba → giảm 1 axit amin). Khớp với đáp án nguồn C.

(AI giải đề cho tôi)
Phân tích kết quả điện di: Phương pháp Northern (mRNA): băng M1 và M2 có kích thước bằng băng ĐC, băng M3 dài hơn ĐC → M3 làm mRNA dài ra, chứng tỏ M3 là đột biến thêm cặp nucleotide. Phương pháp Western (protein): băng M2 có kích thước bằng ĐC → protein không đổi độ dài, chỉ thay amino acid → thay thế kiểu missense; băng M1 nhỏ hơn ĐC → protein ngắn hơn, do đột biến thay thế tạo codon kết thúc sớm (nonsense); băng M3 lớn hơn ĐC → protein dài hơn do thêm nucleotide. Đánh giá nhận định: I đúng (M1, M2 đều là đột biến thay thế cặp nucleotide vì mRNA không đổi kích thước). II đúng (M3 là đột biến thêm cặp nucleotide vì mRNA và protein đều dài hơn). III sai (M1 giảm số lượng amino acid nhưng M3 lại tăng số lượng amino acid). IV sai (M3 bị thay đổi số lượng amino acid, protein dài hơn ĐC). Vậy có 2 nhận định đúng → đáp án A, khớp với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Từ Bảng 3 suy ra con đường sinh tổng hợp Phenylalanine ở Neurospora: Chorismate –> Prephenate –> Phenylpyruvate –> Phenylalanine.
- Đột biến 1 chỉ mọc khi bổ sung Phenylalanine (không mọc với cả 3 chất trung gian) => gene 1 kiểm soát phản ứng cuối cùng (Phenylpyruvate –> Phenylalanine). Nhận định a ĐÚNG.
- Đột biến 2 mọc khi bổ sung Phenylpyruvate hoặc Prephenate nhưng không mọc với Chorismate => gene 2 kiểm soát bước Chorismate –> Prephenate, tức ngay sau chorismate; chorismate là chất đầu tiên của chuỗi. Nhận định b ĐÚNG.
- Đột biến 3 mọc khi bổ sung Phenylpyruvate nhưng không mọc với Prephenate và Chorismate => gene 3 kiểm soát bước Prephenate –> Phenylpyruvate, tức trước khi tạo thành phenylpyruvate và phenylalanine, ở giai đoạn sau của chuỗi. Nhận định c ĐÚNG.
- Nhận định d sai vì thứ tự đúng là Chorismate –> Prephenate –> Phenylpyruvate –> Phenylalanine (Prephenate không đứng trước Chorismate; các chỉ số gene cũng gán sai). Khớp đáp án nguồn D-D-D-S (số 21 trong bảng đáp án: DDDS).
a) (AI giải đề cho tôi)
Đột biến 1 chỉ mọc khi bổ sung Phenylalanine, không mọc với Phenylpyruvate, Prephenate hay Chorismate => gene 1 kiểm soát phản ứng cuối cùng Phenylpyruvate –> Phenylalanine.
b) (AI giải đề cho tôi)
Đột biến 2 mọc với Prephenate và Phenylpyruvate nhưng không mọc với Chorismate => gene 2 kiểm soát bước ngay sau chorismate (Chorismate –> Prephenate); chorismate là chất đầu tiên của chuỗi.
c) (AI giải đề cho tôi)
Đột biến 3 mọc với Phenylpyruvate nhưng không mọc với Prephenate và Chorismate => gene 3 kiểm soát bước Prephenate –> Phenylpyruvate, trước khi tạo thành phenylpyruvate và phenylalanine, ở giai đoạn sau của chuỗi.
d) (AI giải đề cho tôi)
Thứ tự đúng là Chorismate –> Prephenate –> Phenylpyruvate –> Phenylalanine; nhận định d đặt Prephenate trước Chorismate là sai.

(AI giải đề cho tôi)
X = C (X bổ sung với G). Mạch mã hóa (mạch trên, 5'→3') cho mARN: 5' ACA UGU CUG GUG AAA GCA CCC 3'. Mã mở đầu AUG nằm ở nucleôtit thứ 3–5 của mARN; các bộ ba được đọc: AUG (Met) – UCU (Ser) – GGU (Gly) – GAA (Glu) – AGC (Ser) – ACC (Thr); hai nucleôtit đầu (A, C) thuộc vùng leader.

Xét từng phương án:
- A: Thay cặp số 7 (G – X tức G – C) bằng A – T → nucleôtit thứ 7 trên mARN đổi C thành U, bộ ba UCU (Ser) thành UUU (Phe) → sản phẩm thay đổi, loại.
- B: Thay cặp số 4 (T – A) bằng X – G (C – G) → nucleôtit thứ 4 trên mARN đổi U thành C, mã mở đầu AUG (Met) thành ACG (Thr) → sản phẩm thay đổi, loại.
- C: Mất cặp G – X (G – C) ở vị trí thứ 2: nucleôtit bị mất nằm trong vùng leader, trước mã mở đầu AUG. Trình tự các bộ ba từ AUG trở đi vẫn là AUG – UCU – GGU – GAA – AGC – ACC, không dịch chuyển khung đọc → sản phẩm giải mã không thay đổi. Đúng.
- D: Thêm cặp A – T giữa cặp số 3 và số 4 → chèn 1 cặp nucleôtit vào ngay trước/vùng mã mở đầu làm dịch chuyển khung đọc của toàn bộ vùng mã hóa → sản phẩm thay đổi, loại.

Vậy đột biến không làm sản phẩm giải mã thay đổi là phương án C, trùng với đáp án của đề.