Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Hội nghị Ianta và trật tự hai cực (Lịch sử Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Hội nghị Ianta (2/1945) và các thỏa thuận sau đó giữa Liên Xô, Mĩ, Anh đã phân chia phạm vi ảnh hưởng (vùng tác chiến, chiếm đóng, khu vực kiểm soát ở châu Âu, châu Á) giữa các nước thắng trận. Chính sự phân chia quyền lực này trở thành khuôn khổ, nền tảng của trật tự thế giới mới sau Chiến tranh thế giới thứ hai (trật tự Yanta - Pốtxđam), dẫn tới sự hình thành cục diện hai cực, hai phe sau này. A chỉ nêu quyền lợi chung, không phản ánh bản chất khuôn khổ trật tự; C là hệ quả gián tiếp ở thuộc địa; D là kết quả hình thành dần sau đó chứ không phải nội dung được xác lập ngay tại các thỏa thuận. Vậy đáp án B.

(AI giải đề cho tôi)
a) Sai: Theo tư liệu, các quyết định của Hội nghị I-an-ta chỉ trở thành 'khuôn khổ' của trật tự thế giới mới, từng bước được thiết lập trong những năm 1945–1947; cục diện hai cực (hai phe tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa) được xác lập dần sau đó, không phải do chính Hội nghị I-an-ta xác lập ngay. b) Sai: Hội nghị I-an-ta diễn ra tháng 2-1945, tức trước khi Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc (9-1945 ở châu Á – Thái Bình Dương); tư liệu cũng ghi rõ trật tự được thiết lập 'sau khi chiến tranh kết thúc'. c) Đúng: Tư liệu nêu 'hai cực chỉ Mỹ và Liên Xô phân chia nhau phạm vi thế lực trên cơ sở thỏa thuận của Hội nghị I-an-ta', cho thấy tác động quan trọng nhất xuất phát từ sự phân chia phạm vi thế lực giữa hai siêu cường. d) Đúng: Đoạn tư liệu đánh giá tác động của Hội nghị I-an-ta đến khuôn khổ trật tự thế giới mới sau Chiến tranh thế giới thứ hai ('Trật tự hai cực I-an-ta').
a) (AI giải đề cho tôi)
Hội nghị I-an-ta chỉ tạo khuôn khổ; cục diện hai cực được thiết lập từng bước trong 1945–1947, không do chính hội nghị xác lập.
b) (AI giải đề cho tôi)
Hội nghị diễn ra tháng 2-1945, trước khi Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc.
c) (AI giải đề cho tôi)
Tư liệu khẳng định hai cực là Mỹ và Liên Xô phân chia phạm vi thế lực trên cơ sở thỏa thuận của Hội nghị I-an-ta.
d) (AI giải đề cho tôi)
Tư liệu đánh giá tác động của Hội nghị I-an-ta đến khuôn khổ trật tự thế giới sau Chiến tranh thế giới thứ hai.

(AI giải đề cho tôi)
Trật tự hai cực Ianta (hình thành sau Chiến tranh thế giới thứ hai) khác hệ thống Vécxai - Oasinhton ở chỗ: hệ thống Vécxai - Oasinhton chủ yếu điều chỉnh quan hệ ở châu Âu và một số khu vực, còn trật tự hai cực Ianta gây ra những ảnh hưởng trên phạm vi toàn thế giới (chia thế giới thành hai cực đối đầu, ảnh hưởng đến mọi khu vực). Các phương án A, C, D là điểm chung của cả hai trật tự: đều hình thành gắn với kết cục chiến tranh thế giới, đều bị chi phối và được thiết lập từ quyết định của các cường quốc. Đáp án trùng với bảng đáp án nguồn (câu 14: B).

Bảng tư liệu nói về một số sự kiện trong quan hệ quốc tế thời kì Trật tự hai cực I-an-ta và Chiến tranh lạnh.
a) Đúng.
Hội nghị I-an-ta tháng 2/1945 đưa ra nhiều quyết định quan trọng về việc phân chia phạm vi ảnh hưởng giữa các cường quốc sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Những quyết định đó trở thành khuôn khổ của trật tự thế giới mới, thường gọi là Trật tự hai cực I-an-ta.
b) Sai.
Chuyến thăm Liên Xô của Tổng thống Mĩ R. Ních-xơn năm 1972 góp phần mở ra xu thế hòa hoãn Đông - Tây, nhưng không phải sự kiện mở đầu cho sự xói mòn và sụp đổ của Trật tự hai cực I-an-ta. Trật tự này sụp đổ chủ yếu gắn với sự tan rã của Liên Xô và hệ thống xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu cuối thập niên 80, đầu thập niên 90.
c) Sai.
Cuộc gặp giữa Tổng thống Mĩ G. Bút-sơ và Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô M. Goóc-ba-chốp tháng 12/1989 đánh dấu Chiến tranh lạnh chấm dứt. Tuy nhiên, nói “kết thúc hoàn toàn cuộc đối đầu quân sự tại châu Âu” là không chính xác, vì sau đó các vấn đề quân sự, an ninh ở châu Âu vẫn còn tiếp tục diễn biến.
d) Sai.
“Kế hoạch Mác-san” của Mĩ và Hội đồng tương trợ kinh tế SEV của Liên Xô - Đông Âu chủ yếu phản ánh sự đối lập về kinh tế giữa hai hệ thống. Sự đối đầu quân sự rõ rệt hơn phải gắn với việc thành lập NATO và Tổ chức Hiệp ước Vác-sa-va. Vì vậy câu này sai do nói thành “đối đầu về chính trị, quân sự”.
a) Đúng. Hội nghị I-an-ta tháng 2/1945 đưa ra nhiều quyết định quan trọng về việc phân chia phạm vi ảnh hưởng giữa các cường quốc sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Những quyết định đó trở thành khuôn khổ của trật tự thế giới mới, thường gọi là Trật tự hai cực I-an-ta.
b) Sai. Chuyến thăm Liên Xô của Tổng thống Mĩ R. Ních-xơn năm 1972 góp phần mở ra xu thế hòa hoãn Đông - Tây, nhưng không phải sự kiện mở đầu cho sự xói mòn và sụp đổ của Trật tự hai cực I-an-ta. Trật tự này sụp đổ chủ yếu gắn với sự tan rã của Liên Xô và hệ thống xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu cuối thập niên 80, đầu thập niên 90.
c) Sai. Cuộc gặp giữa Tổng thống Mĩ G. Bút-sơ và Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô M. Goóc-ba-chốp tháng 12/1989 đánh dấu Chiến tranh lạnh chấm dứt. Tuy nhiên, nói “kết thúc hoàn toàn cuộc đối đầu quân sự tại châu Âu” là không chính xác, vì sau đó các vấn đề quân sự, an ninh ở châu Âu vẫn còn tiếp tục diễn biến.
d) Sai. “Kế hoạch Mác-san” của Mĩ và Hội đồng tương trợ kinh tế SEV của Liên Xô - Đông Âu chủ yếu phản ánh sự đối lập về kinh tế giữa hai hệ thống. Sự đối đầu quân sự rõ rệt hơn phải gắn với việc thành lập NATO và Tổ chức Hiệp ước Vác-sa-va. Vì vậy câu này sai do nói thành “đối đầu về chính trị, quân sự”.

Phương pháp: Xem bảng và suy luận; phân tích các ý.
a) Đúng, Hội nghị I-an-ta (2 - 1945) được xem là hội nghị khởi đầu cho việc hình thành một trật tự thế giới mới sau khi Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, vì tại hội nghị này, các cường quốc đã quyết định nhiều vấn đề quan trọng, định hình lại trật tự quốc tế.
b) Sai, phát biểu của Tổng thống Mỹ G. Bút-sơ trong cuộc gặp với Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô M. Góc-ba-chóp vào tháng 12 năm 1989 đánh dấu kết thúc Chiến tranh Lạnh, nhưng không phải là kết thúc hoàn toàn cuộc đối đầu quân sự tại châu Âu. Cuộc đối đầu này thực sự kết thúc với sự sụp đổ của Bức tường Berlin (1989) và sự tan rã của Liên Xô (1991).
c) Đúng, Mỹ đề ra “Kế hoạch Mác-san” và Liên Xô cùng các nước Đông Âu thành lập Hội đồng tương trợ kinh tế (SEV) là các biện pháp đã dẫn đến sự đối đầu gay gắt về chính trị và quân sự giữa hai hệ thống xã hội đối lập: tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa.
d) Đúng, Tổng thống Mỹ R. Ních-xơn có chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Liên Xô vào năm 1972, điều này mở đầu cho sự xói mòn trật tự thế giới hai cực I-an-ta, góp phần làm giảm căng thẳng trong Chiến tranh Lạnh, và cuối cùng dẫn đến sự tan rã của trật tự này.
a) Đúng, Hội nghị I-an-ta (2 - 1945) được xem là hội nghị khởi đầu cho việc hình thành một trật tự thế giới mới sau khi Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, vì tại hội nghị này, các cường quốc đã quyết định nhiều vấn đề quan trọng, định hình lại trật tự quốc tế.
b) Sai, phát biểu của Tổng thống Mỹ G. Bút-sơ trong cuộc gặp với Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô M. Góc-ba-chóp vào tháng 12 năm 1989 đánh dấu kết thúc Chiến tranh Lạnh, nhưng không phải là kết thúc hoàn toàn cuộc đối đầu quân sự tại châu Âu. Cuộc đối đầu này thực sự kết thúc với sự sụp đổ của Bức tường Berlin (1989) và sự tan rã của Liên Xô (1991).
c) Đúng, Mỹ đề ra “Kế hoạch Mác-san” và Liên Xô cùng các nước Đông Âu thành lập Hội đồng tương trợ kinh tế (SEV) là các biện pháp đã dẫn đến sự đối đầu gay gắt về chính trị và quân sự giữa hai hệ thống xã hội đối lập: tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa.
d) Đúng, Tổng thống Mỹ R. Ních-xơn có chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Liên Xô vào năm 1972, điều này mở đầu cho sự xói mòn trật tự thế giới hai cực I-an-ta, góp phần làm giảm căng thẳng trong Chiến tranh Lạnh, và cuối cùng dẫn đến sự tan rã của trật tự này.

Phương pháp:
- Xem lại đoạn tư liệu.
- Phân tích, xác định tính đúng/sai ở mỗi ý.
Cách giải:
a) Sai, Trong trật tự thế giới hai cực I-an-ta, Mỹ không là quốc gia duy nhất đã tận dụng được cơ hội, bứt phá vươn lên. Sau chiến tranh thế giới thứ hai, Liên Xô nhanh chóng vươn lên trở thành đối trọng với Mỹ về mọi mặt. Ngoài ra, nửa sau thế kỉ XX, ta còn thấy sự vươn lên mạnh mẽ của các cường quốc khác như Nhật Bản, các nước EU…
b) Sai, Năm 1989, chiến tranh Lạnh chấm dứt.
c) Sai, Trật tự thế giới hai cực I-an-ta chỉ làm căng thẳng chính trị và quan hệ quốc tế trong khoảng hơn 40 năm sau năm 1945 (đến khi chiến tranh Lạnh chấm dứt năm 1989 - đầu thập niên 1990), không phải trong "nhiều thế kỷ". (Lời giải gốc trong tài liệu chỉ lặp lại nguyên văn phát biểu; lý do này do agent giải thích bổ sung.)
d) Đúng, bảng thông tin trên phản ánh những sự kiện trong quá trình xác lập Trật tự thế giới hai cực I- an-ta.
Đáp án: S, S, S, Đ
a) Sai, Trong trật tự thế giới hai cực I-an-ta, Mỹ không là quốc gia duy nhất đã tận dụng được cơ hội, bứt phá vươn lên. Sau chiến tranh thế giới thứ hai, Liên Xô nhanh chóng vươn lên trở thành đối trọng với Mỹ về mọi mặt. Ngoài ra, nửa sau thế kỉ XX, ta còn thấy sự vươn lên mạnh mẽ của các cường quốc khác như Nhật Bản, các nước EU…
b) Sai, Năm 1989, chiến tranh Lạnh chấm dứt.
c) Sai, Trật tự thế giới hai cực I-an-ta chỉ tồn tại và làm căng thẳng chính trị, quan hệ quốc tế trong khoảng hơn 40 năm (từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai, 1945, đến khi chiến tranh Lạnh chấm dứt năm 1989 - đầu thập niên 1990), chứ không phải trong "nhiều thế kỷ" như phát biểu của ý c). (Lưu ý: lời giải gốc trong tài liệu chỉ lặp lại nguyên văn phát biểu; phần lý do này do agent giải thích bổ sung.)
d) Đúng, bảng thông tin trên phản ánh những sự kiện trong quá trình xác lập Trật tự thế giới hai cực I- an-ta.

(AI giải đề cho tôi)
Câu 16: Nhận định đúng về quan hệ quốc tế thời kì Chiến tranh lạnh là C. Trong quá trình xác lập, Trật tự thế giới hai cực I-an-ta có biểu hiện xói mòn. Phân tích các phương án: A sai vì không phải tổ chức khu vực và quốc tế nào ra đời cũng chịu sự chi phối của cả hai siêu cường Xô - Mỹ (ví dụ Phong trào không liên kết, ASEAN ra đời nhằm tránh xa đối đầu hai cực). B sai vì cục diện đối đầu hai cực, hai phe là biểu hiện (kết quả) của Chiến tranh lạnh, không phải nguồn gốc của nó; nguồn gốc là mâu thuẫn giữa hai hệ tư tưởng, hai chế độ chính trị - xã hội. D sai vì Xô - Mỹ không trực tiếp xung đột quân sự với nhau; các cuộc chiến tranh cục bộ (Triều Tiên, Việt Nam, Trung Đông...) là nơi hai siêu cường ủng hộ, can thiệp gián tiếp, không phải nguồn gốc của xung đột trực tiếp Xô - Mỹ. C đúng vì trong quá trình xác lập trật tự hai cực I-an-ta đã có biểu hiện xói mòn: nhiều nước đòi độc lập, tự chủ, thoát khỏi sự khống chế của hai siêu cường (Pháp rút khỏi bộ chỉ huy quân sự NATO, Trung - Xô chia rẽ, phong trào không liên kết ra đời...). Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (Câu 16: C).