Cellulose là carbohydrate có nhiều ứng dụng quan trọng trong đời sống và sản xuất. Hai tính chất hóa học quan trọng của cellulose là phản ứng thủy phân trong môi trường acid và phản ứng của nhóm -OH.
- Khi cho cellulose phản ứng với HNO đặc nóng có HSO đặc làm xúc tác sẽ tạo thành hỗn hợp cellulose trinitrate và cellulose dinitrate.
- Khi cho cellulose phản ứng với lượng dư (CHCO)O trong CHCOOH có HSO đặc làm xúc tác sẽ tạo thành cellulose triacetate [CHO(OCOCH)]. Thủy phân không hoàn toàn cellulose triacetate trong dung dịch CHCOOH sẽ tạo ra cellulose diacetate.
Cellulose là carbohydrate có nhiều ứng dụng quan trọng trong đời sống và sản xuất. Hai tính chất hóa học quan trọng của cellulose là phản ứng thủy phân trong môi trường acid và phản ứng của nhóm -OH.
- Khi cho cellulose phản ứng với HNO đặc nóng có HSO đặc làm xúc tác sẽ tạo thành hỗn hợp cellulose trinitrate và cellulose dinitrate.
- Khi cho cellulose phản ứng với lượng dư (CHCO)O trong CHCOOH có HSO đặc làm xúc tác sẽ tạo thành cellulose triacetate [CHO(OCOCH)]. Thủy phân không hoàn toàn cellulose triacetate trong dung dịch CHCOOH sẽ tạo ra cellulose diacetate.
- Khi cho cellulose phản ứng với HNO đặc nóng có HSO đặc làm xúc tác sẽ tạo thành hỗn hợp cellulose trinitrate và cellulose dinitrate.
- Khi cho cellulose phản ứng với lượng dư (CHCO)O trong CHCOOH có HSO đặc làm xúc tác sẽ tạo thành cellulose triacetate [CHO(OCOCH)]. Thủy phân không hoàn toàn cellulose triacetate trong dung dịch CHCOOH sẽ tạo ra cellulose diacetate.
Các mệnh đề Đúng / Sai:
a)
Trong cấu trúc phân tử cellulose diacetate, mỗi mắt xích có chứa một nhóm hydroxy (-OH).
b)
Phản ứng của cellulose với HNO đặc nóng thuộc loại phản ứng thủy phân trong môi trường acid.
c)
Từ 16,20 tấn cellulose, với hiệu suất phản ứng tính theo cellulose là 90\%, sẽ sản xuất được tối đa 26,73 tấn cellulose trinitrate
d)
Hỗn hợp của cellulose triacetate và cellulose diacetate gọi là tơ cellulose acetate, có dạng sợi, mềm mại, thường được dùng làm vải may mặc.
Đáp án chính thức: a:Đ,b:S,c:Đ,d:Đ
Hướng dẫn giải chi tiết
(AI giải đề cho tôi)
a) Cellulose diacetate có công thức [C6H7O2(OCOCH3)2(OH)]n: mỗi mắt xích gốc C6H7O2 còn 1 nhóm -OH chưa este hóa → đúng. b) Phản ứng cellulose với HNO3 đặc nóng (xúc tác H2SO4 đặc) là phản ứng este hóa (tạo cellulose nitrate), không phải thủy phân → sai. c) n(cellulose) tương ứng 16,20 tấn, hiệu suất 90% nên lượng chuyển hóa = 14,58 tấn. M(gốc glucose C6H7O2(OH)3) = 162; M(cellulose trinitrate C6H7O2(ONO2)3) = 297. Khối lượng trinitrate tối đa = 14,58 × 297/162 = 26,73 tấn → đúng. d) Hỗn hợp cellulose triacetate và diacetate là tơ cellulose acetate (tơ acetate), dạng sợi, mềm mại, dùng dệt vải may mặc → đúng.
a) (AI giải đề cho tôi)
Cellulose diacetate [C6H7O2(OCOCH3)2(OH)]n: mỗi mắt xích còn đúng 1 nhóm -OH tự do.
b) (AI giải đề cho tôi)
Đây là phản ứng este hóa nhóm -OH với HNO3 tạo cellulose nitrate, không phải thủy phân.
c) (AI giải đề cho tôi)
16,20 × 90% = 14,58 tấn cellulose phản ứng; 14,58 × 297/162 = 26,73 tấn cellulose trinitrate.
d) (AI giải đề cho tôi)
Tơ cellulose acetate là hỗn hợp triacetate và diacetate, dùng làm vải may mặc.
a) Cellulose diacetate có công thức [C6H7O2(OCOCH3)2(OH)]n: mỗi mắt xích gốc C6H7O2 còn 1 nhóm -OH chưa este hóa → đúng. b) Phản ứng cellulose với HNO3 đặc nóng (xúc tác H2SO4 đặc) là phản ứng este hóa (tạo cellulose nitrate), không phải thủy phân → sai. c) n(cellulose) tương ứng 16,20 tấn, hiệu suất 90% nên lượng chuyển hóa = 14,58 tấn. M(gốc glucose C6H7O2(OH)3) = 162; M(cellulose trinitrate C6H7O2(ONO2)3) = 297. Khối lượng trinitrate tối đa = 14,58 × 297/162 = 26,73 tấn → đúng. d) Hỗn hợp cellulose triacetate và diacetate là tơ cellulose acetate (tơ acetate), dạng sợi, mềm mại, dùng dệt vải may mặc → đúng.
a) (AI giải đề cho tôi)
Cellulose diacetate [C6H7O2(OCOCH3)2(OH)]n: mỗi mắt xích còn đúng 1 nhóm -OH tự do.
b) (AI giải đề cho tôi)
Đây là phản ứng este hóa nhóm -OH với HNO3 tạo cellulose nitrate, không phải thủy phân.
c) (AI giải đề cho tôi)
16,20 × 90% = 14,58 tấn cellulose phản ứng; 14,58 × 297/162 = 26,73 tấn cellulose trinitrate.
d) (AI giải đề cho tôi)
Tơ cellulose acetate là hỗn hợp triacetate và diacetate, dùng làm vải may mặc.