Hình bên thể hiện cấu trúc của một gene trên NST X, không có allele tương ứng trên NST Y và mRNA ở hai giới (cái và đực) của một loài côn trùng. Biết rằng, hai bộ ba kết thúc TAG và TAA lần lượt nằm ở phía đầu tận cùng của exon E3 và E5; các thành phần khác (không được mô tả trên hình) của tiền mRNA hoặc mRNA trưởng thành ở hai giới là giống nhau; chuỗi polypeptide hoàn chỉnh là sản phẩm của quá trình dịch mã đã được cắt bỏ amino acid mở đầu; XX quy định giới tính cái, XY quy định giới tính đực.
[Hình cần kiểm tra lại: p3_f1]
Hình bên thể hiện cấu trúc của một gene trên NST X, không có allele tương ứng trên NST Y và mRNA ở hai giới (cái và đực) của một loài côn trùng. Biết rằng, hai bộ ba kết thúc TAG và TAA lần lượt nằm ở phía đầu tận cùng của exon E3 và E5; các thành phần khác (không được mô tả trên hình) của tiền mRNA hoặc mRNA trưởng thành ở hai giới là giống nhau; chuỗi polypeptide hoàn chỉnh là sản phẩm của quá trình dịch mã đã được cắt bỏ amino acid mở đầu; XX quy định giới tính cái, XY quy định giới tính đực.
[Hình cần kiểm tra lại: p3_f1]
[Hình cần kiểm tra lại: p3_f1]
Các mệnh đề Đúng / Sai:
a)
Phân tử tiền mRNA ở giới cái dài hơn ở giới đực.
b)
Phân tử mRNA trưởng thành ở giới cái và ở giới đực có trình tự nucleotide khác nhau.
c)
Chuỗi polypeptide hoàn chỉnh ở giới cái nhiều hơn ở giới đực 102 amino acid.
d)
Ở giới đực, đột biến thay thế cặp T-A thành cặp C-G làm bộ ba TAA biến đổi thành bộ ba CAA dẫn đến thay đổi chiều dài chuỗi polypeptide.
Đáp án chính thức: a:S,b:Đ,c:Đ,d:S
Hướng dẫn giải chi tiết
a) Sai: Tiền mRNA được phiên mã từ cùng một gene nên ban đầu ở giới cái và giới đực có chiều dài như nhau. Sự khác nhau chỉ xuất hiện sau quá trình xử lí tiền mRNA, tức là sau cắt nối exon.
b) Đúng: mRNA trưởng thành ở giới cái và giới đực khác nhau vì có sự cắt nối khác nhau. Giới cái và giới đực giữ lại các exon khác nhau nên trình tự nucleotide của mRNA trưởng thành khác nhau.
c) Đúng: Ở giới đực, dịch mã dừng ở bộ ba kết thúc tại exon E3. Ở giới cái, exon E3 bị loại bỏ nên ribosome dịch mã tiếp qua E4 và E5 rồi mới dừng. Phần giới cái dài hơn giới đực là E4 + E5 - E3 = 300 + 303 - 297 = 306 nucleotide. Mỗi amino acid do 3 nucleotide mã hóa nên số amino acid nhiều hơn là 306 : 3 = 102.
d) Sai: Ở giới đực, quá trình dịch mã đã dừng ở bộ ba kết thúc thuộc E3. Bộ ba TAA ở E5 nằm sau đó nên không được dịch mã. Vì vậy nếu TAA ở E5 biến đổi thành CAA thì cũng không làm thay đổi chiều dài chuỗi polypeptide ở giới đực.
a) Tiền mRNA được phiên mã từ cùng một gene nên ban đầu ở giới cái và giới đực có chiều dài như nhau. Sự khác nhau chỉ xuất hiện sau quá trình xử lí tiền mRNA, tức là sau cắt nối exon.
b) mRNA trưởng thành ở giới cái và giới đực khác nhau vì có sự cắt nối khác nhau. Giới cái và giới đực giữ lại các exon khác nhau nên trình tự nucleotide của mRNA trưởng thành khác nhau.
c) Ở giới đực, dịch mã dừng ở bộ ba kết thúc tại exon E3. Ở giới cái, exon E3 bị loại bỏ nên ribosome dịch mã tiếp qua E4 và E5 rồi mới dừng. Phần giới cái dài hơn giới đực là E4 + E5 - E3 = 300 + 303 - 297 = 306 nucleotide. Mỗi amino acid do 3 nucleotide mã hóa nên số amino acid nhiều hơn là 306 : 3 = 102.
d) Ở giới đực, quá trình dịch mã đã dừng ở bộ ba kết thúc thuộc E3. Bộ ba TAA ở E5 nằm sau đó nên không được dịch mã. Vì vậy nếu TAA ở E5 biến đổi thành CAA thì cũng không làm thay đổi chiều dài chuỗi polypeptide ở giới đực.
b) Đúng: mRNA trưởng thành ở giới cái và giới đực khác nhau vì có sự cắt nối khác nhau. Giới cái và giới đực giữ lại các exon khác nhau nên trình tự nucleotide của mRNA trưởng thành khác nhau.
c) Đúng: Ở giới đực, dịch mã dừng ở bộ ba kết thúc tại exon E3. Ở giới cái, exon E3 bị loại bỏ nên ribosome dịch mã tiếp qua E4 và E5 rồi mới dừng. Phần giới cái dài hơn giới đực là E4 + E5 - E3 = 300 + 303 - 297 = 306 nucleotide. Mỗi amino acid do 3 nucleotide mã hóa nên số amino acid nhiều hơn là 306 : 3 = 102.
d) Sai: Ở giới đực, quá trình dịch mã đã dừng ở bộ ba kết thúc thuộc E3. Bộ ba TAA ở E5 nằm sau đó nên không được dịch mã. Vì vậy nếu TAA ở E5 biến đổi thành CAA thì cũng không làm thay đổi chiều dài chuỗi polypeptide ở giới đực.
a) Tiền mRNA được phiên mã từ cùng một gene nên ban đầu ở giới cái và giới đực có chiều dài như nhau. Sự khác nhau chỉ xuất hiện sau quá trình xử lí tiền mRNA, tức là sau cắt nối exon.
b) mRNA trưởng thành ở giới cái và giới đực khác nhau vì có sự cắt nối khác nhau. Giới cái và giới đực giữ lại các exon khác nhau nên trình tự nucleotide của mRNA trưởng thành khác nhau.
c) Ở giới đực, dịch mã dừng ở bộ ba kết thúc tại exon E3. Ở giới cái, exon E3 bị loại bỏ nên ribosome dịch mã tiếp qua E4 và E5 rồi mới dừng. Phần giới cái dài hơn giới đực là E4 + E5 - E3 = 300 + 303 - 297 = 306 nucleotide. Mỗi amino acid do 3 nucleotide mã hóa nên số amino acid nhiều hơn là 306 : 3 = 102.
d) Ở giới đực, quá trình dịch mã đã dừng ở bộ ba kết thúc thuộc E3. Bộ ba TAA ở E5 nằm sau đó nên không được dịch mã. Vì vậy nếu TAA ở E5 biến đổi thành CAA thì cũng không làm thay đổi chiều dài chuỗi polypeptide ở giới đực.