Hỗn hợp E gồm este X đơn chức và axit cacboxylic Y hai chức (đều mạch hở, không no có một liên kết đôi C = C trong phân tử). Đốt cháy hoàn toàn một lượng E thu được 0,43 mol khí CO${}_2$ và 0,32 mol hơi nước. Mặt khác, thủy phân 46,6 gam E bằng lượng NaOH vừa đủ rồi cô cạn dung dịch thu được 55,2 gam muối khan và phần hơi có chứa chất hữu cơ Z. Biết tỉ khối của Z so với H${}_2$ là 16. Phần trăm khối lượng của Y trong hỗn hợp E có giá trị gần nhất với.

(AI giải đề cho tôi)
[Lời giải do AI bổ sung — đáp án chính thức C lấy từ bảng đáp án của nguồn, trang 4]

- Z có $M_Z=16\times 2=32$ → Z là CH${}_3$OH, vậy este X là este của ancol metylic.
- Este X đơn chức, mạch hở, có 1 liên kết đôi C = C: X = C${}_n$H${}_{2n-2}$O${}_2$ (este metyl, $n\ge 4$); axit Y hai chức: Y = C${}_m$H${}_{2m-4}$O${}_4$ ($m\ge 4$), với $M_X=14n+30$, $M_Y=14m+60$.

Gọi $x$, $y$ lần lượt là số mol X, Y trong 46,6 gam E.

Thủy phân hoàn toàn:
$$M_{X}x+M_{Y}y=46,6(1)$$
Muối khan gồm muối của axit tạo từ X ($M_X+40-32=M_X+8$) và muối disodium của Y ($M_Y+80-36=M_Y+44$):
$$(M_X+8)x+(M_Y+44)y=55,2(2)$$
Lấy (2) − (1): $8x+44y=8,6$ → $x=1,075-5,5y$.

Đốt cháy: mỗi mol X cho $n$ mol CO${}_2$ và $(n-1)$ mol H${}_2$O; mỗi mol Y cho $m$ mol CO${}_2$ và $(m-2)$ mol H${}_2$O. Vì tỉ lệ số mol trong lượng E đốt cháy giống tỉ lệ $x:y$:
$$\frac{x}{y}=\frac{a}{b},a+2b=0,43-0,32=0,11,na+mb=0,43$$
Suy ra $\frac{x}{y}=\frac{0,86-0,11m}{0,11n-0,43}$.

Thử các giá trị $n,m$ nguyên phù hợp, chỉ cặp $n=5$, $m=6$ thỏa mãn cả ba điều kiện:
- $M_X=100$ (X: C${}_5$H${}_8$O${}_2$, este metyl của axit không no một đôi, ví dụ CH${}_3$CH = CHCOOCH${}_3$), $M_Y=144$ (Y: C${}_6$H${}_8$O${}_4$).
- Từ (1), (2): $100x+144y=46,6$ và $8x+44y=8,6$ → $x=0,25$ mol; $y=0,15$ mol; tỉ lệ $x/y=5/3$ khớp tỉ lệ đốt cháy ($a=0,05$; $b=0,03$: CO${}_2$ = 5(0,05) + 6(0,03) = 0,43 ✓; H${}_2$O = 4(0,05) + 4(0,03) = 0,32 ✓).
- Kiểm tra muối: $108\times 0,25+188\times 0,15=27+28,2=55,2$ gam ✓.

Khối lượng Y: $m_Y=0,15\times 144=21,6$ gam.
$$\%m_Y=\frac{21,6}{46,6}\times 100\%\approx 46,35\%\approx 46,5\%$$

Vậy chọn C.