Một đoạn của gene cấu trúc ở sinh vật nhân sơ có trật tự nucleotide trên mạch bổ sung như sau:
Các bộ ba 3'TAC - AAG - AAT - GAG -... - ATT - TAA - GGT - GTA - ACT - 5' Số thứ tự các bộ ba 1 2 3 4 ... 80 81 82 83 84
Biết rằng các codon 5'GAG3' và 5'GAA3' cùng mã hóa cho amino acid (Glu), 5'GAU3' và 5'GAC3' cùng mã hóa cho amino acid (Asp). Có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng khi nói về đoạn gene trên?
(1) Vùng mã hóa trên mạch gốc của gene trên có 80 triplet.
(2) Đột biến thay thế một cặp nucleotide bất kì xảy ra tại bộ ba thứ 82 trong đoạn gene trên luôn làm biến đổi thành phần amino acid của chuỗi polipeptide do gene quy định tổng hợp.
(3) Đột biến thay thế một cặp nucleotide C-G thành A-T xảy ra tại nucleotide thứ 12 tính từ đầu 3' của đoạn mạch trên sẽ làm cho chuỗi polipeptide do gene quy định tổng hợp bị mất đi một amino acid so với chuỗi polipeptide bình thường.
(4) Đột biến thay thế một cặp nucleotide C - G thành G - C xảy ra tại nucleotide thứ 10 tính từ đầu 3' không ảnh hưởng đến số lượng, thành phần và trình tự sắp xếp của các amino acid trong chuỗi polipeptide do gene quy định tổng hợp.
Một đoạn của gene cấu trúc ở sinh vật nhân sơ có trật tự nucleotide trên mạch bổ sung như sau:
Biết rằng các codon 5'GAG3' và 5'GAA3' cùng mã hóa cho amino acid (Glu), 5'GAU3' và 5'GAC3' cùng mã hóa cho amino acid (Asp). Có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng khi nói về đoạn gene trên?
(1) Vùng mã hóa trên mạch gốc của gene trên có 80 triplet.
(2) Đột biến thay thế một cặp nucleotide bất kì xảy ra tại bộ ba thứ 82 trong đoạn gene trên luôn làm biến đổi thành phần amino acid của chuỗi polipeptide do gene quy định tổng hợp.
(3) Đột biến thay thế một cặp nucleotide C-G thành A-T xảy ra tại nucleotide thứ 12 tính từ đầu 3' của đoạn mạch trên sẽ làm cho chuỗi polipeptide do gene quy định tổng hợp bị mất đi một amino acid so với chuỗi polipeptide bình thường.
(4) Đột biến thay thế một cặp nucleotide C - G thành G - C xảy ra tại nucleotide thứ 10 tính từ đầu 3' không ảnh hưởng đến số lượng, thành phần và trình tự sắp xếp của các amino acid trong chuỗi polipeptide do gene quy định tổng hợp.
| Các bộ ba | 3'TAC - AAG - AAT - GAG -... - ATT - TAA - GGT - GTA - ACT - 5' |
| Số thứ tự các bộ ba | 1 2 3 4 ... 80 81 82 83 84 |
Biết rằng các codon 5'GAG3' và 5'GAA3' cùng mã hóa cho amino acid (Glu), 5'GAU3' và 5'GAC3' cùng mã hóa cho amino acid (Asp). Có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng khi nói về đoạn gene trên?
(1) Vùng mã hóa trên mạch gốc của gene trên có 80 triplet.
(2) Đột biến thay thế một cặp nucleotide bất kì xảy ra tại bộ ba thứ 82 trong đoạn gene trên luôn làm biến đổi thành phần amino acid của chuỗi polipeptide do gene quy định tổng hợp.
(3) Đột biến thay thế một cặp nucleotide C-G thành A-T xảy ra tại nucleotide thứ 12 tính từ đầu 3' của đoạn mạch trên sẽ làm cho chuỗi polipeptide do gene quy định tổng hợp bị mất đi một amino acid so với chuỗi polipeptide bình thường.
(4) Đột biến thay thế một cặp nucleotide C - G thành G - C xảy ra tại nucleotide thứ 10 tính từ đầu 3' không ảnh hưởng đến số lượng, thành phần và trình tự sắp xếp của các amino acid trong chuỗi polipeptide do gene quy định tổng hợp.
Chọn một phương án bên dưới để kiểm tra đáp án ngay:
Đáp án chính thức: B
Hướng dẫn giải chi tiết
(AI giải đề cho tôi)
Mạch đã cho là mạch bổ sung (3'→5'), nên mạch gốc (mạch mã hóa) đọc ngược 5'→3' và mRNA được phiên mã từ mạch gốc. Bộ ba 1 (TAC trên mạch bổ sung) → mạch gốc ATG → mRNA AUG (mã khởi đầu); bộ ba 84 (ACT) → mạch gốc TGA → mRNA UGA (mã kết thúc). Xét từng phát biểu:
(1) Vùng mã hóa gồm từ mã khởi đầu (bộ ba 1) đến mã kết thúc (bộ ba 84), tức 84 triplet trên mạch gốc, không phải 80. → SAI.
(2) Bộ ba 82 trên mạch bổ sung là GGT → mạch gốc CCA → mRNA CCA (Pro). Nếu thay thế cặp nucleotide ở vị trí thứ 3 của bộ ba này (cặp G-C), codon mới vẫn thuộc họ CCN (CCU, CCA, CCG) đều mã hóa Pro nên không làm biến đổi thành phần amino acid. Do đó không phải 'luôn' làm biến đổi. → SAI.
(3) Nucleotide thứ 12 tính từ đầu 3' của mạch bổ sung là nucleotide thứ 3 của bộ ba 4 (GAG: nt 10 = G, nt 11 = A, nt 12 = G). Cặp nucleotide tại đây là C-G (gốc C, bổ sung G). Thay C-G thành A-T: mạch gốc C → A, mạch bổ sung G → T, bộ ba bổ sung thành GAT, mạch gốc thành 5'ATC3' → mRNA 5'UAG3' là mã kết thúc. Chuỗi polipeptide bị kết thúc sớm, mất đi một amino acid (Glu ở vị trí 4) so với chuỗi bình thường. → ĐÚNG.
(4) Nucleotide thứ 10 tính từ đầu 3' là nucleotide thứ 1 của bộ ba 4 (G), cặp nucleotide là C-G. Thay C-G thành G-C: mạch gốc C → G, mạch bổ sung G → C, bộ ba bổ sung thành CAG, mạch gốc 5'GTC3' → mRNA 5'GUC3' mã hóa Val thay cho Glu. Điều này làm biến đổi thành phần amino acid, nên phát biểu 'không ảnh hưởng' là sai. → SAI.
Vậy chỉ có 1 phát biểu đúng (phát biểu 3).
Mạch đã cho là mạch bổ sung (3'→5'), nên mạch gốc (mạch mã hóa) đọc ngược 5'→3' và mRNA được phiên mã từ mạch gốc. Bộ ba 1 (TAC trên mạch bổ sung) → mạch gốc ATG → mRNA AUG (mã khởi đầu); bộ ba 84 (ACT) → mạch gốc TGA → mRNA UGA (mã kết thúc). Xét từng phát biểu:
(1) Vùng mã hóa gồm từ mã khởi đầu (bộ ba 1) đến mã kết thúc (bộ ba 84), tức 84 triplet trên mạch gốc, không phải 80. → SAI.
(2) Bộ ba 82 trên mạch bổ sung là GGT → mạch gốc CCA → mRNA CCA (Pro). Nếu thay thế cặp nucleotide ở vị trí thứ 3 của bộ ba này (cặp G-C), codon mới vẫn thuộc họ CCN (CCU, CCA, CCG) đều mã hóa Pro nên không làm biến đổi thành phần amino acid. Do đó không phải 'luôn' làm biến đổi. → SAI.
(3) Nucleotide thứ 12 tính từ đầu 3' của mạch bổ sung là nucleotide thứ 3 của bộ ba 4 (GAG: nt 10 = G, nt 11 = A, nt 12 = G). Cặp nucleotide tại đây là C-G (gốc C, bổ sung G). Thay C-G thành A-T: mạch gốc C → A, mạch bổ sung G → T, bộ ba bổ sung thành GAT, mạch gốc thành 5'ATC3' → mRNA 5'UAG3' là mã kết thúc. Chuỗi polipeptide bị kết thúc sớm, mất đi một amino acid (Glu ở vị trí 4) so với chuỗi bình thường. → ĐÚNG.
(4) Nucleotide thứ 10 tính từ đầu 3' là nucleotide thứ 1 của bộ ba 4 (G), cặp nucleotide là C-G. Thay C-G thành G-C: mạch gốc C → G, mạch bổ sung G → C, bộ ba bổ sung thành CAG, mạch gốc 5'GTC3' → mRNA 5'GUC3' mã hóa Val thay cho Glu. Điều này làm biến đổi thành phần amino acid, nên phát biểu 'không ảnh hưởng' là sai. → SAI.
Vậy chỉ có 1 phát biểu đúng (phát biểu 3).