Ở một loài động vật, quan sát quá trình giảm phân của một tế bào sinh tinh, người ta ghi nhận lại hiện tượng nhiễm sắc thể được mô tả bằng hình 9. Các chữ cái A, a, B, b, D, d biểu diễn cho các gene nằm trên các nhiễm sắc thể. Ngoài các sự kiện được mô tả trong hình thì các sự kiện khác diễn ra bình thường. Trong số các nhận xét được cho dưới đây về sự giảm phân của tế bào sinh tinh này, hãy cho biết nhận định nào đúng/sai?

Hình 9
Ở một loài động vật, quan sát quá trình giảm phân của một tế bào sinh tinh, người ta ghi nhận lại hiện tượng nhiễm sắc thể được mô tả bằng hình 9. Các chữ cái A, a, B, b, D, d biểu diễn cho các gene nằm trên các nhiễm sắc thể. Ngoài các sự kiện được mô tả trong hình thì các sự kiện khác diễn ra bình thường. Trong số các nhận xét được cho dưới đây về sự giảm phân của tế bào sinh tinh này, hãy cho biết nhận định nào đúng/sai?

Hình 9

Hình 9
Các mệnh đề Đúng / Sai:
a)
Các loại tinh trùng được tạo ra là ABDd, aBDd, Ab và ab.
b)
Tế bào sinh tinh giảm phân chỉ tạo ra các loại tinh trùng đột biến.
c)
Nếu khoảng cách giữa gene A và B là 20 cM thì tỉ lệ giao tử aBDd là 25\%.
d)
Trong quá trình sinh tinh đã xảy ra hoán vị gen giữa các gene A và a.
Đáp án chính thức: a:Đ,b:Đ,c:S,d:S
Hướng dẫn giải chi tiết
(AI giải đề cho tôi)
Phân tích hình 9: Cặp NST mang gene A–a và B–b (A liên kết B, a liên kết b), cặp NST mang gene D–d phân ly không bình thường ở giảm phân I (không phân ly), khiến một tế bào con nhận cả DDdd cùng cặp NST A/a–B/b, tế bào còn lại chỉ có cặp A/a–B/b. Trên cặp NST A/a–B/b đã xảy ra trao đổi chéo (hoán vị gen) giữa B và b.
a) Đúng — Tế bào mang DDdd cho các tinh trùng mang Dd (n+1): ABDd, aBDd; tế bào không mang D cho tinh trùng bình thường (n−1 so với bộ có D): Ab, ab. Vậy 4 loại tinh trùng là ABDd, aBDd, Ab, ab.
b) Đúng — Do không phân ly của cặp NST mang D/d ở giảm phân I, cả 4 loại tinh trùng đều là đột biến số lượng NST (dạng n+1 mang Dd và dạng n−1 không mang D).
c) Sai — Nếu khoảng cách A–B = 20 cM thì tần số hoán vị 20%, các giao tử hoán vị (AbDd, aBDd) mỗi loại chỉ chiếm 10% (hoặc tùy chiều phân ly, không thể bằng 25%), nên tỉ lệ giao tử aBDd không phải 25%.
d) Sai — Hoán vị gen chỉ xảy ra giữa các gene nằm trên cùng một cặp NST; ở đây trao đổi chéo xảy ra giữa B và b (trên cặp NST mang A/a–B/b), không phải giữa A và a.
a) Đúng. Tế bào sinh tinh giảm phân cho 4 loại tinh trùng khác nhau là: ABDd; aBDd; Ab, ab.
b) Đúng. Tế bào sinh tinh này tạo được 4 loại tinh trùng đều là tinh trùng đột biến số lượng NST 2 (n+1;n-1).
c) (AI giải đề cho tôi)
Sai. Với khoảng cách A–B = 20 cM, giao tử hoán vị aBDd chỉ chiếm khoảng 10%, không phải 25%.
d) Sai. Trong quá trình sinh tinh đã xảy ra hoán vị gen giữa các gene B và b.
Phân tích hình 9: Cặp NST mang gene A–a và B–b (A liên kết B, a liên kết b), cặp NST mang gene D–d phân ly không bình thường ở giảm phân I (không phân ly), khiến một tế bào con nhận cả DDdd cùng cặp NST A/a–B/b, tế bào còn lại chỉ có cặp A/a–B/b. Trên cặp NST A/a–B/b đã xảy ra trao đổi chéo (hoán vị gen) giữa B và b.
a) Đúng — Tế bào mang DDdd cho các tinh trùng mang Dd (n+1): ABDd, aBDd; tế bào không mang D cho tinh trùng bình thường (n−1 so với bộ có D): Ab, ab. Vậy 4 loại tinh trùng là ABDd, aBDd, Ab, ab.
b) Đúng — Do không phân ly của cặp NST mang D/d ở giảm phân I, cả 4 loại tinh trùng đều là đột biến số lượng NST (dạng n+1 mang Dd và dạng n−1 không mang D).
c) Sai — Nếu khoảng cách A–B = 20 cM thì tần số hoán vị 20%, các giao tử hoán vị (AbDd, aBDd) mỗi loại chỉ chiếm 10% (hoặc tùy chiều phân ly, không thể bằng 25%), nên tỉ lệ giao tử aBDd không phải 25%.
d) Sai — Hoán vị gen chỉ xảy ra giữa các gene nằm trên cùng một cặp NST; ở đây trao đổi chéo xảy ra giữa B và b (trên cặp NST mang A/a–B/b), không phải giữa A và a.
a) Đúng. Tế bào sinh tinh giảm phân cho 4 loại tinh trùng khác nhau là: ABDd; aBDd; Ab, ab.
b) Đúng. Tế bào sinh tinh này tạo được 4 loại tinh trùng đều là tinh trùng đột biến số lượng NST 2 (n+1;n-1).
c) (AI giải đề cho tôi)
Sai. Với khoảng cách A–B = 20 cM, giao tử hoán vị aBDd chỉ chiếm khoảng 10%, không phải 25%.
d) Sai. Trong quá trình sinh tinh đã xảy ra hoán vị gen giữa các gene B và b.