Câu 21THPT#Tích phân#Thể tích vật thể
Thuộc đề: Đề thi thử TN THPT 2026 lần 5 môn Toán liên trường THPT – Nghệ An (Mã đề 0101)Cho hình nón có bán kính đáy và chiều cao . Cắt hình nón đã cho bởi mặt phẳng song song với trục và cách trục một khoảng bằng ta được hai phần. Thể tích phần không chứa đỉnh bằng bao nhiêu ? (*Không làm tròn kết quả các phép tính trung gian, chỉ làm tròn kết quả cuối cùng đến hàng phần chục*).
Cho hình nón có bán kính đáy và chiều cao . Cắt hình nón đã cho bởi mặt phẳng song song với trục và cách trục một khoảng bằng ta được hai phần. Thể tích phần không chứa đỉnh bằng bao nhiêu ? (*Không làm tròn kết quả các phép tính trung gian, chỉ làm tròn kết quả cuối cùng đến hàng phần chục*).

Đáp án chính thức: 41,5
Hướng dẫn giải chi tiết
Chọn trục trùng với đường kính đáy vuông góc với mặt phẳng tại với , khi đó phần không chứa đỉnh tương ứng với .
Mặt phẳng vuông góc với trục tại điểm có hoành độ cắt hình nón theo thiết diện là một tam giác cân có cạnh đáy và chiều cao ? Không, đỉnh của thiết diện nằm trên mặt xung quanh của hình nón có khoảng cách từ trục là , nên chiều cao của tam giác thiết diện là ? Kiểm tra thiết diện song song với trục : tại hoành độ , điểm trên đường sinh có bán kính nên độ cao so với đáy là ? Không, điểm thuộc mặt nón thỏa mãn , nên thiết diện là một phần parabol/hyperbol! Tính theo thiết diện vuông góc với trục tại độ cao (vì tại bán kính mặt cắt tròn là ): bán kính đường tròn thiết diện là , diện tích hình viên phân giới hạn bởi dây cung cách tâm là . Thể tích cần tìm là .
Mặt phẳng vuông góc với trục tại điểm có hoành độ cắt hình nón theo thiết diện là một tam giác cân có cạnh đáy và chiều cao ? Không, đỉnh của thiết diện nằm trên mặt xung quanh của hình nón có khoảng cách từ trục là , nên chiều cao của tam giác thiết diện là ? Kiểm tra thiết diện song song với trục : tại hoành độ , điểm trên đường sinh có bán kính nên độ cao so với đáy là ? Không, điểm thuộc mặt nón thỏa mãn , nên thiết diện là một phần parabol/hyperbol! Tính theo thiết diện vuông góc với trục tại độ cao (vì tại bán kính mặt cắt tròn là ): bán kính đường tròn thiết diện là , diện tích hình viên phân giới hạn bởi dây cung cách tâm là . Thể tích cần tìm là .