Hỗn hợp X chứa hai hợp chất hữu cơ đều mạch hở gồm chất Y (C${}_4$H${}_{14}$O${}_3$N${}_2$) và chất Z (C${}_3$H${}_7$O${}_4$N) tác dụng với một lượng dung dịch NaOH vừa đủ, đun nóng đến khi phản ứng xảy ra hoàn toàn. Cô cạn dung dịch thu được hỗn hợp gồm hai muối, trong đó có một muối của axit hữu cơ và 4,48 lít (đktc) hỗn hợp gồm hai amin đơn chức, kế tiếp trong dãy đồng đẳng có tỉ khối so với He là 8,45. Phần trăm khối lượng của Y trong X là.

(AI giải đề cho tôi)
Khối lượng trung bình của hai amin: $\bar{M}=8,45\times 4=33,8$. Hai amin đơn chức kế tiếp là $C{H}_{3}N{H}_2$ (M = 31) và $C_2{H}_{5}N{H}_2$ (M = 45). Tổng số mol amin: $n=\frac{4,48}{22,4}=0,2$ mol. Gọi $x=n_{C{H}_{3}N{H}_2}$, $y=n_{C_2{H}_{5}N{H}_2}$: $31x+45y=33,8(x+y)\Rightarrow 2,8x=11,2y\Rightarrow x=4y$. Vậy $n_{C{H}_{3}N{H}_2}=0,16$ mol; $n_{C_2{H}_{5}N{H}_2}=0,04$ mol.

Y ($C_4{H}_{14}{O}_3{N}_2$) là muối cacbonat của hai amin: $(C{H}_{3}N{H}_3)(C_2{H}_{5}N{H}_3)C{O}_3$ (M = 138), thủy phân với NaOH thải ra cả $C{H}_{3}N{H}_2$ và $C_2{H}_{5}N{H}_2$:
$$(C{H}_{3}N{H}_3)(C_2{H}_{5}N{H}_3)C{O}_3+2NaOH\to N{a}_{2}C{O}_3+C{H}_{3}N{H}_2+C_2{H}_{5}N{H}_2+H_{2}O$$
Z ($C_3{H}_7{O}_{4}N$) là muối hiđro oxalat của metylamin (M = 121):
$$C{H}_{3}N{H}_{3}H{C}_2{O}_4+2NaOH\to N{a}_2{C}_2{O}_4+C{H}_{3}N{H}_2+2H_{2}O$$

Vì chỉ Y cho $C_2{H}_{5}N{H}_2$: $n_Y=0,04$ mol. $C{H}_{3}N{H}_2$ từ Y là 0,04 mol, phần còn lại từ Z: $n_Z=0,16-0,04=0,12$ mol.

Khối lượng: $m_Y=0,04\times 138=5,52$ g; $m_Z=0,12\times 121=14,52$ g; $m_X=20,04$ g.

$\%m_Y=\frac{5,52}{20,04}\times 100=27,54\%$. Hai muối thu được là $N{a}_{2}C{O}_3$ và $N{a}_2{C}_2{O}_4$ (muối của axit hữu cơ), phù hợp đề bài.