Câu 22THPT
Nhóm máu ABO được đặc trưng bởi sự hiện diện của kháng nguyên trên bề mặt tế bào hồng cầu, phân tử tiền chất hiện diện trên tế bào hồng cầu là tiền chất H. Con đường chuyển hóa được diễn ra như hình dưới đây. Các allele lặn h và I^O không có khả năng tổng hợp enzyme tương ứng. Biết rằng gene H và gene I không thuộc cùng một nhóm liên kết. Tế bào hồng cầu chỉ có kháng nguyên A thì biểu hiện nhóm máu A, chỉ có kháng nguyên B thì biểu hiện nhóm máu B; có cả 2 loại kháng nguyên A và B thì biểu hiện nhóm máu AB; không có kháng nguyên nào thì biểu hiện nhóm máu O. Nhóm máu của các thành viên trong một gia đình được thể hiện ở phả hệ dưới đây:
[Hình cần kiểm tra lại: p5_f1]
Nhóm máu ABO được đặc trưng bởi sự hiện diện của kháng nguyên trên bề mặt tế bào hồng cầu, phân tử tiền chất hiện diện trên tế bào hồng cầu là tiền chất H. Con đường chuyển hóa được diễn ra như hình dưới đây. Các allele lặn h và I^O không có khả năng tổng hợp enzyme tương ứng. Biết rằng gene H và gene I không thuộc cùng một nhóm liên kết. Tế bào hồng cầu chỉ có kháng nguyên A thì biểu hiện nhóm máu A, chỉ có kháng nguyên B thì biểu hiện nhóm máu B; có cả 2 loại kháng nguyên A và B thì biểu hiện nhóm máu AB; không có kháng nguyên nào thì biểu hiện nhóm máu O. Nhóm máu của các thành viên trong một gia đình được thể hiện ở phả hệ dưới đây:
[Hình cần kiểm tra lại: p5_f1]
[Hình cần kiểm tra lại: p5_f1]
Các mệnh đề Đúng / Sai:
a)
Có thể xác định được chắc chắn tối đa kiểu gene của 4 người.
b)
Người số (3) có thể có kiểu gene hhI^AI^B hoặc hhI^BI^O.
c)
Người con gái số 5 kết hôn với người có nhóm máu A dị hợp về cả 2 gene H và I thì xác suất con của họ có nhóm máu O là .
d)
Người con trai số 6 kết hôn với người có kiểu gene giống người số 5 thì xác suất họ sinh được con có nhóm AB là .
Đáp án chính thức: a:S,b:Đ,c:Đ,d:Đ
Hướng dẫn giải chi tiết
a) S – Nhóm máu O: H_I^{O}I^{O} hoặc hhI^{-}; Nhóm máu A: H_I^{A}I^{-}; Nhóm máu B: H_I^{B}I^{-}; Nhóm máu AB: H_I^{A}I^{B}. Người số (3) nhóm máu O (I^{O}I^{O} hoặc hh) nhưng lại sinh con có nhóm máu AB; mà người số (4) lại có nhóm máu A (H-I^{A}I^{-}) → người số (3) phải mang kiểu gene hhI^{B}I^{-}. Người số (3) nhận I^{B} từ mẹ (số 2) → nhận I^{A} hoặc I^{O} từ bố (1) → Người số 3 có thể là 1 trong 2 kiểu gene hhI^{B}I^{O} hoặc hhI^{A}I^{B} → b đúng. Người số (6) nhận 1h của người bố số (3); mà người số (6) có nhóm máu AB → người số (6) có kiểu gene HhI^{A}I^{B}. Người số (5) có kiểu gene HhI^{B}I^{-}, mà người mẹ số (4) lại có nhóm máu A nên người số (5) nhận I^{O} của mẹ → người số (5) có kiểu gene HhI^{B}I^{O}. Bảng xác định kiểu gene của từng người: 1. HhI^{A}I^{-}; 2. HhI^{B}I^{-}; 3. hhI^{B}I^{O} hoặc hhI^{A}I^{B}; 4. H-I^{A}I^{O}; 5. HhI^{B}I^{O}; 6. HhI^{A}I^{B}; 7. HhI^{A}I^{-}. → a sai, chỉ xác định chính xác kiểu gene của 2 người (5) và (6).
c) D – HhI^{B}I^{O} × HhI^{B}I^{O} → Sinh con nhóm máu O có 2 trường hợp: 1. Đồng hợp lặn gene hh: hhI⁻I⁻ . 2. Gene H° – nhưng gene I là I°Iᴼ . Tổng xác suất là: → c đúng.
d) D – HhIᴬIᴮ × HhIᴮIᴼ → Sinh con có nhóm máu AB(H_IᴬIᴮ) → d đúng.
a) Bảng xác định kiểu gene của từng người: 1. HhI^{A}I^{-}; 2. HhI^{B}I^{-}; 3. hhI^{B}I^{O} hoặc hhI^{A}I^{B}; 4. H-I^{A}I^{O}; 5. HhI^{B}I^{O}; 6. HhI^{A}I^{B}; 7. HhI^{A}I^{-}. → a sai, chỉ xác định chính xác kiểu gene của 2 người (5) và (6).
b) Người số (3) nhóm máu O (I^{O}I^{O} hoặc hh) nhưng lại sinh con có nhóm máu AB; mà người số (4) lại có nhóm máu A (H-I^{A}I^{-}) → người số (3) phải mang kiểu gene hhI^{B}I^{-}. Người số (3) nhận I^{B} từ mẹ (số 2) → nhận I^{A} hoặc I^{O} từ bố (1) → Người số 3 có thể là 1 trong 2 kiểu gene hhI^{B}I^{O} hoặc hhI^{A}I^{B} → b đúng.
c) Người số (5) có kiểu gene HhI^{B}I^{O}. HhI^{B}I^{O} × HhI^{B}I^{O} → Sinh con nhóm máu O có 2 trường hợp: 1. Đồng hợp lặn gene hh: hhI⁻I⁻ . 2. Gene H° – nhưng gene I là I°Iᴼ . Tổng xác suất là: → c đúng.
d) Người số (6) nhận 1h của người bố số (3); mà người số (6) có nhóm máu AB → người số (6) có kiểu gene HhI^{A}I^{B}. HhIᴬIᴮ × HhIᴮIᴼ → Sinh con có nhóm máu AB(H_IᴬIᴮ) → d đúng.
c) D – HhI^{B}I^{O} × HhI^{B}I^{O} → Sinh con nhóm máu O có 2 trường hợp: 1. Đồng hợp lặn gene hh: hhI⁻I⁻ . 2. Gene H° – nhưng gene I là I°Iᴼ . Tổng xác suất là: → c đúng.
d) D – HhIᴬIᴮ × HhIᴮIᴼ → Sinh con có nhóm máu AB(H_IᴬIᴮ) → d đúng.
a) Bảng xác định kiểu gene của từng người: 1. HhI^{A}I^{-}; 2. HhI^{B}I^{-}; 3. hhI^{B}I^{O} hoặc hhI^{A}I^{B}; 4. H-I^{A}I^{O}; 5. HhI^{B}I^{O}; 6. HhI^{A}I^{B}; 7. HhI^{A}I^{-}. → a sai, chỉ xác định chính xác kiểu gene của 2 người (5) và (6).
b) Người số (3) nhóm máu O (I^{O}I^{O} hoặc hh) nhưng lại sinh con có nhóm máu AB; mà người số (4) lại có nhóm máu A (H-I^{A}I^{-}) → người số (3) phải mang kiểu gene hhI^{B}I^{-}. Người số (3) nhận I^{B} từ mẹ (số 2) → nhận I^{A} hoặc I^{O} từ bố (1) → Người số 3 có thể là 1 trong 2 kiểu gene hhI^{B}I^{O} hoặc hhI^{A}I^{B} → b đúng.
c) Người số (5) có kiểu gene HhI^{B}I^{O}. HhI^{B}I^{O} × HhI^{B}I^{O} → Sinh con nhóm máu O có 2 trường hợp: 1. Đồng hợp lặn gene hh: hhI⁻I⁻ . 2. Gene H° – nhưng gene I là I°Iᴼ . Tổng xác suất là: → c đúng.
d) Người số (6) nhận 1h của người bố số (3); mà người số (6) có nhóm máu AB → người số (6) có kiểu gene HhI^{A}I^{B}. HhIᴬIᴮ × HhIᴮIᴼ → Sinh con có nhóm máu AB(H_IᴬIᴮ) → d đúng.