Xét một operon Lac ở E. coli, khi môi trường không có lactozo nhưng enzim chuyển hóa lactozo vẫn được tạo ra. Một học sinh đã đưa ra một số giải thích cho hiện tượng trên như sau:
(1) Do vùng khởi động (P) bị bất hoạt nên enzim RNA polimeraza có thể bám vào để khởi động quá trình phiên mã.
(2) Do gen điều hòa lacI bị đột biến nên không tạo được protein ức chế.
(3) Do vùng vận hành (O) bị đột biến nên không liên kết được với protein ức chế.
(4) Do gen cấu trúc (Z, Y, A) bị độ biến làm tăng khả năng biểu hiện của gen.
Những giải thích đúng là:
Xét một operon Lac ở E. coli, khi môi trường không có lactozo nhưng enzim chuyển hóa lactozo vẫn được tạo ra. Một học sinh đã đưa ra một số giải thích cho hiện tượng trên như sau:
(1) Do vùng khởi động (P) bị bất hoạt nên enzim RNA polimeraza có thể bám vào để khởi động quá trình phiên mã.
(2) Do gen điều hòa lacI bị đột biến nên không tạo được protein ức chế.
(3) Do vùng vận hành (O) bị đột biến nên không liên kết được với protein ức chế.
(4) Do gen cấu trúc (Z, Y, A) bị độ biến làm tăng khả năng biểu hiện của gen.
Những giải thích đúng là:
(1) Do vùng khởi động (P) bị bất hoạt nên enzim RNA polimeraza có thể bám vào để khởi động quá trình phiên mã.
(2) Do gen điều hòa lacI bị đột biến nên không tạo được protein ức chế.
(3) Do vùng vận hành (O) bị đột biến nên không liên kết được với protein ức chế.
(4) Do gen cấu trúc (Z, Y, A) bị độ biến làm tăng khả năng biểu hiện của gen.
Những giải thích đúng là:
Chọn một phương án bên dưới để kiểm tra đáp án ngay:
Đáp án chính thức: B
Hướng dẫn giải chi tiết
(AI giải đề cho tôi)
Khi môi trường không có lactozo nhưng enzym (β-galactosidase) vẫn được tạo ra nghĩa là operon Lac phiên mã liên tục (đột biến biểu hiện cấu thành). Xét từng giải thích: (1) Sai — nếu vùng khởi động P bị bất hoạt thì RNA polimeraza KHÔNG thể bám vào để khởi động phiên mã; lập luận trong câu (1) mâu thuẫn với nguyên nhân nêu ra. (2) Đúng — gen điều hòa lacI đột biến mất chức năng sẽ không tạo được protein ức chế, vùng O không bị chặn nên operon phiên mã liên tục dù không có lactozo. (3) Đúng — vùng vận hành O đột biến làm protein ức chế (nếu có) không liên kết được với O, RNA polimeraza vẫn bám vào P và phiên mã các gen Z, Y, A. (4) Sai — gen cấu trúc Z, Y, A chỉ mã hóa enzym; đột biến gen cấu trúc không làm tăng khả năng biểu hiện (mức độ phiên mã) của operon, đó là vai trò của các vùng điều hòa. Vậy các giải thích đúng là (2) và (3), khớp với đáp án B trong bảng đáp án nguồn.
Khi môi trường không có lactozo nhưng enzym (β-galactosidase) vẫn được tạo ra nghĩa là operon Lac phiên mã liên tục (đột biến biểu hiện cấu thành). Xét từng giải thích: (1) Sai — nếu vùng khởi động P bị bất hoạt thì RNA polimeraza KHÔNG thể bám vào để khởi động phiên mã; lập luận trong câu (1) mâu thuẫn với nguyên nhân nêu ra. (2) Đúng — gen điều hòa lacI đột biến mất chức năng sẽ không tạo được protein ức chế, vùng O không bị chặn nên operon phiên mã liên tục dù không có lactozo. (3) Đúng — vùng vận hành O đột biến làm protein ức chế (nếu có) không liên kết được với O, RNA polimeraza vẫn bám vào P và phiên mã các gen Z, Y, A. (4) Sai — gen cấu trúc Z, Y, A chỉ mã hóa enzym; đột biến gen cấu trúc không làm tăng khả năng biểu hiện (mức độ phiên mã) của operon, đó là vai trò của các vùng điều hòa. Vậy các giải thích đúng là (2) và (3), khớp với đáp án B trong bảng đáp án nguồn.