Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Dịch mã và mã di truyền (Sinh học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Hình 1 cho thấy ribosome gắn trên mRNA, các tRNA mang amino acid (Met, Val, Gly...) giải mã bộ ba mã di truyền (AUG, GUU, GGC...) và hình thành chuỗi polypeptide. Đây là quá trình dịch mã, và các amino acid được nối với nhau bằng liên kết peptide. Lưu ý: đáp án nguồn ghi C ('dịch mã và các amino acid'), nhưng phân tích độc lập cho thấy D ('dịch mã và liên kết peptide') mô tả chính xác hơn cơ chế trong hình, vì hình thể hiện rõ sự hình thành liên kết peptide giữa các amino acid. Tuy nhiên, theo quy định không được ghi đè đáp án nguồn, ta giữ đáp án C. Cả C và D đều liên quan đến dịch mã, nhưng C nhấn mạnh amino acid (các phân tử tham gia), D nhấn mạnh liên kết peptide (sản phẩm của quá trình). Đáp án nguồn là C.

(AI giải đề cho tôi)
Bộ ba đối mã trên tARN là 3'AXA5' (X là nucleotide chưa xác định). Bộ ba mã sao (codon) trên mARN khớp bổ sung theo nguyên tắc đối song song: đầu 3' của đối mã ghép với đầu 5' của codon. Theo chiều 5'→3', codon phải có dạng 5'U_U3' vì A (đối mã) bổ sung với U (codon) ở hai đầu. Trong các phương án, chỉ có phương án C (3'UGU5', tức 5'UGU3' theo chiều 5'→3') thỏa mãn: A–U ở vị trí 1, X–G ở vị trí giữa (X chưa xác định), A–U ở vị trí 3. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (Câu 91: C).

Đáp án A. Trong quá trình dịch mã, phân tử tARN có anticôdon 3'XUG5' sẽ vận chuyển axit amin được mã hóa bởi triplet 3'XTG5' trên mạch khuôn.

(AI giải đề cho tôi)
Nhiều codon khác nhau (UUA, UUG, CUU, CUC, CUA, CUG) cùng mã hóa một amino acid (leucine), đây là biểu hiện của tính thoái hóa (một amino acid được mã hóa bởi nhiều bộ ba). Tính đặc hiệu là mỗi codon chỉ mã hóa một amino acid; tính phổ biến là mã di truyền giống nhau ở mọi sinh vật; tính liên tục là các codon đọc liền không chồng lấn. Đáp án D, khớp với đáp án nguồn (câu 6 = D).

(AI giải đề cho tôi)
Mã bộ ba được đọc trên mạch gốc (mạch mã gốc) của gen, mỗi vị trí của bộ ba có thể là một trong 3 loại nucleôtit $A,T,G$. Số loại mã bộ ba tối đa có thể hình thành là $3^3=27$ loại. Vậy đáp án đúng là D, trùng với đáp án nguồn (Câu 103: D).

(AI giải đề cho tôi)
Mã di truyền có tính đặc hiệu: mỗi bộ ba chỉ mã hóa cho một loại axit amin duy nhất (B đúng), có tính thoái hóa: nhiều bộ ba khác nhau cùng mã hóa một axit amin (C đúng), và được đọc liên tục từ mã khởi đầu theo từng bộ ba 3 nucleôtit không gối nhau (D đúng). Ngược lại, một bộ ba không thể quy định nhiều loại axit amin cùng lúc, nên A là đặc điểm KHÔNG có của mã di truyền. Khớp với đáp án nguồn: A.

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng phát biểu về mã di truyền: I. Đúng — có 64 bộ ba trên mARN, trong đó 61 bộ ba mã hoá axit amin, mỗi bộ ba chỉ mã hoá cho một loại axit amin, trừ 3 bộ ba kết thúc (UAA, UAG, UGA). II. Sai — mã di truyền có tính phổ biến nhưng vẫn có ngoại lệ (ví dụ: ở ti thể, lục lạp, một số bộ ba mã hoá khác). III. Đúng — đoạn mARN chỉ gồm A và U vẫn có thể tạo bộ ba kết thúc UAA, UAG (chỉ chứa U và A). IV. Sai — do tính thoái hoá, mỗi axit amin được mã hoá bởi nhiều bộ ba, ngoại trừ Met (AUG) và Trp (UGG) chỉ có một bộ ba. Vậy có 2 phát biểu đúng (I, III) → đáp án C, khớp với đáp án nguồn (Câu 119: C).

(AI giải đề cho tôi)
Mã di truyền có tính thoái hóa: nhiều bộ ba khác nhau cùng mã hóa một axit amin. Do đó khi đột biến thay thế cặp nucleotit làm thay đổi một bộ ba, bộ ba mới vẫn có thể mã hóa cùng axit amin cũ, nên tác hại của đột biến được giảm bớt. Tính phổ biến (mã chung cho mọi sinh vật), tính đặc trưng (một bộ ba chỉ mã hóa một axit amin) và tính bộ ba không giải thích được điều này. Kết quả khớp với đáp án nguồn: B.