Hai ống nghiệm (1) và (2) đều chứa 1 mL dung dịch copper(II) sulfate 0,5% màu xanh nhạt. Tiến hành hai thí nghiệm sau ở 20°C.
Thí nghiệm 1: Thêm từ từ cho đến hết 2 mL dung dịch hydrochloric acid đặc (nồng độ khoảng 11 M) không màu vào ống nghiệm (1) thu được dung dịch Y có màu vàng chanh, do có quá trình:
Thí nghiệm 2: Thêm từ từ cho đến hết 2 mL dung dịch sodium chloride bão hòa (nồng độ khoảng 5,3 M) không màu vào ống nghiệm (2) thu được dung dịch có màu xanh nhạt hơn so với ban đầu.
Hai ống nghiệm (1) và (2) đều chứa 1 mL dung dịch copper(II) sulfate 0,5% màu xanh nhạt. Tiến hành hai thí nghiệm sau ở 20°C.
Thí nghiệm 1: Thêm từ từ cho đến hết 2 mL dung dịch hydrochloric acid đặc (nồng độ khoảng 11 M) không màu vào ống nghiệm (1) thu được dung dịch Y có màu vàng chanh, do có quá trình:
Thí nghiệm 2: Thêm từ từ cho đến hết 2 mL dung dịch sodium chloride bão hòa (nồng độ khoảng 5,3 M) không màu vào ống nghiệm (2) thu được dung dịch có màu xanh nhạt hơn so với ban đầu.
Thí nghiệm 1: Thêm từ từ cho đến hết 2 mL dung dịch hydrochloric acid đặc (nồng độ khoảng 11 M) không màu vào ống nghiệm (1) thu được dung dịch Y có màu vàng chanh, do có quá trình:
Thí nghiệm 2: Thêm từ từ cho đến hết 2 mL dung dịch sodium chloride bão hòa (nồng độ khoảng 5,3 M) không màu vào ống nghiệm (2) thu được dung dịch có màu xanh nhạt hơn so với ban đầu.
Các mệnh đề Đúng / Sai:
a)
Trong thí nghiệm (1), phức chất kém bền hơn phức chất .
b)
Trong thí nghiệm (2), không có dấu hiệu của phản ứng hình thành phức chất.
c)
Khả năng thay thế phối tử trong phức chất không phụ thuộc vào nồng độ của ion trong dung dịch mà phụ thuộc vào tính acid mạnh của hydrochloric acid.
d)
Khi cho dung dịch HCl có nồng độ khoảng 5,3 M vào dung dịch copper(II) sulfate 0,5% thì không quan sát thấy dấu hiệu của phản ứng tạo thành phức chất .
Đáp án chính thức: a:S,b:Đ,c:S,d:Đ
Hướng dẫn giải chi tiết
(AI giải đề cho tôi)
Câu 3 (Phần II):
a) SAI. Hằng số cân bằng của quá trình tạo phức là , chứng tỏ phản ứng tạo phức xảy ra sâu, phức bền hơn phức (thực tế màu vàng chanh của dung dịch Y cho thấy hầu hết Cu(II) đã chuyển thành ).
b) ĐÚNG. Trong thí nghiệm 2, khi thêm NaCl bão hòa (~5,3 M) thì dung dịch chỉ nhạt màu hơn (do pha loãng), không xuất hiện màu vàng chanh đặc trưng của , tức không có dấu hiệu quan sát được của phản ứng tạo phức.
c) SAI. Phản ứng tạo phức là cân bằng hóa học: , nên khả năng thay thế phối tử phụ thuộc vào nồng độ ion (cân bằng dịch chuyển theo nguyên lý Le Chatelier). Thí nghiệm 2 với M không tạo phức thấy được, còn HCl đặc ~11 M thì tạo được, chứng tỏ yếu tố quyết định là nồng độ chứ không phải tính acid mạnh của HCl.
d) ĐÚNG. So sánh với thí nghiệm 2: khi nồng độ chỉ khoảng 5,3 M (tương đương HCl ~5,3 M), màu xanh nhạt hơn chỉ do pha loãng, không quan sát thấy màu vàng chanh của , tức không có dấu hiệu phản ứng tạo phức.
a) (AI giải đề cho tôi)
nên phức bền hơn ; màu vàng chanh của dung dịch Y xác nhận điều này.
b) (AI giải đề cho tôi)
Thêm NaCl bão hòa (~5,3 M) chỉ làm dung dịch nhạt màu do pha loãng, không xuất hiện màu vàng chanh của , nên không có dấu hiệu phản ứng tạo phức.
c) (AI giải đề cho tôi)
Phản ứng tạo phức là cân bằng phụ thuộc nồng độ (Le Chatelier): với M không thấy tạo phức, với HCl đặc ~11 M thì tạo phức màu vàng chanh. Vậy khả năng thay thế phối tử phụ thuộc nồng độ , không phụ thuộc tính acid mạnh của HCl.
d) (AI giải đề cho tôi)
Với nồng độ khoảng 5,3 M (như thí nghiệm 2), màu xanh nhạt hơn chỉ do pha loãng, không quan sát thấy màu vàng chanh của , tức không có dấu hiệu phản ứng tạo phức.
Câu 3 (Phần II):
a) SAI. Hằng số cân bằng của quá trình tạo phức là , chứng tỏ phản ứng tạo phức xảy ra sâu, phức bền hơn phức (thực tế màu vàng chanh của dung dịch Y cho thấy hầu hết Cu(II) đã chuyển thành ).
b) ĐÚNG. Trong thí nghiệm 2, khi thêm NaCl bão hòa (~5,3 M) thì dung dịch chỉ nhạt màu hơn (do pha loãng), không xuất hiện màu vàng chanh đặc trưng của , tức không có dấu hiệu quan sát được của phản ứng tạo phức.
c) SAI. Phản ứng tạo phức là cân bằng hóa học: , nên khả năng thay thế phối tử phụ thuộc vào nồng độ ion (cân bằng dịch chuyển theo nguyên lý Le Chatelier). Thí nghiệm 2 với M không tạo phức thấy được, còn HCl đặc ~11 M thì tạo được, chứng tỏ yếu tố quyết định là nồng độ chứ không phải tính acid mạnh của HCl.
d) ĐÚNG. So sánh với thí nghiệm 2: khi nồng độ chỉ khoảng 5,3 M (tương đương HCl ~5,3 M), màu xanh nhạt hơn chỉ do pha loãng, không quan sát thấy màu vàng chanh của , tức không có dấu hiệu phản ứng tạo phức.
a) (AI giải đề cho tôi)
nên phức bền hơn ; màu vàng chanh của dung dịch Y xác nhận điều này.
b) (AI giải đề cho tôi)
Thêm NaCl bão hòa (~5,3 M) chỉ làm dung dịch nhạt màu do pha loãng, không xuất hiện màu vàng chanh của , nên không có dấu hiệu phản ứng tạo phức.
c) (AI giải đề cho tôi)
Phản ứng tạo phức là cân bằng phụ thuộc nồng độ (Le Chatelier): với M không thấy tạo phức, với HCl đặc ~11 M thì tạo phức màu vàng chanh. Vậy khả năng thay thế phối tử phụ thuộc nồng độ , không phụ thuộc tính acid mạnh của HCl.
d) (AI giải đề cho tôi)
Với nồng độ khoảng 5,3 M (như thí nghiệm 2), màu xanh nhạt hơn chỉ do pha loãng, không quan sát thấy màu vàng chanh của , tức không có dấu hiệu phản ứng tạo phức.