Hỗn hợp E gồm este X đơn chức và axit cacboxylic Y hai chức (đều mạch hở, không no có một liên kết đôi C=C trong phân tử). Đốt cháy hoàn toàn một lượng E, thu được 0,43 mol khí CO${}_2$ và 0,32 mol H${}_2$O. Mặt khác, thủy phân 46,6 gam E bằng 200 gam dung dịch NaOH 12\% rồi cô cạn dung dịch thu được phần hơi Z có chứa chất hữu cơ T. Dẫn toàn bộ Z vào bình đựng Na, sau phản ứng khối lượng bình tăng 188,85 gam, đồng thời thoát ra 6,16 lít khí H${}_2$ ở đkc. Biết tỉ khối của T so với H${}_2$ là 16. Phần trăm khối lượng của Y trong hỗn hợp E có giá trị gần nhất với giá trị nào sau đây?

(AI giải đề cho tôi)
Giải chi tiết Câu 79 (Câu 39 đề):

1) Đốt cháy: Gọi a, b là số mol X (este đơn chức, C$n$H${}_{2n-2}$O${}_2$) và Y (axit hai chức, C${}_m$H${}_{2m-4}$O${}_4$) trong mẫu đốt.
- CO${}_2$: $an+bm=0,43$
- H${}_2$O: $a(n-1)+b(m-2)=0,32$
- Trừ hai phương: $a+2b=0,11$.

2) Thủy phân 46,6 g E với NaOH (0,6 mol): X + NaOH → muối + ancol metylic (T); Y + 2NaOH → muối + H${}_2$O. Gọi a${}^{\prime }$, b${}^{\prime }$ là số mol X, Y trong 46,6 g E.

Phần hơi Z gồm H${}_2$O (176 g của dung dịch NaOH cộng với nước trung hòa $2b^{\prime }$ mol) và CH${}_3$OH (T, M = 32 vì $d_{H_2}=16$).

Cho Z vào Na: Na tác dụng với nước (nước dư), $n_{Na}=2n_{H_2}=2\times \frac{6,16}{22,4}=0,55$ mol, khối lượng H${}_2$ thoát ra = 0,55 g.
Bình tăng: $m_Z-m_{H_2}=188,85$
$$32a^{\prime }+176+36b^{\prime }-0,55=188,85\Rightarrow 32a^{\prime }+36b^{\prime }=13,4$$

3) Kết hợp bảo toàn khối lượng đốt cháy: khối lượng mẫu đốt $=14(an+bm)+30a+60b=14(0,43)+30a+60b$, và tỷ lệ $a:b=a^{\prime }:b^{\prime }$. Giải hệ với $a+2b=0,11$ và phương trình trên ta được:
$$a^{\prime }=0,25\text{ mol};b^{\prime }=0,15\text{ mol}$$
(Kiểm tra NaOH: $0,25+2(0,15)=0,55\le 0,6$ mol ✓)

4) Tìm công thức: tỷ lệ $a:b=5:3$, nên mẫu đốt có $a=0,05$; $b=0,03$ mol.
CO${}_2$: $0,05n+0,03m=0,43\Rightarrow 5n+3m=43\Rightarrow n=5,m=6$.
- X: C${}_5$H${}_8$O${}_2$ (metyl metacrylat, M = 100)
- Y: C${}_6$H${}_8$O${}_4$ (M = 144)
Kiểm tra: $M_X{a}^{\prime }+M_Y{b}^{\prime }=100(0,25)+144(0,15)=25+21,6=46,6$ g ✓; H${}_2$O đốt cháy: $0,05\times 4+0,03\times 4=0,32$ mol ✓; bình tăng: $8+176+5,4-0,55=188,85$ g ✓.

5) Phần trăm khối lượng Y:
$$\%Y=\frac{144\times 0,15}{46,6}\times 100\%=\frac{21,6}{46,6}\times 100\%\approx 46,35\%\approx 46,5\%$$

Vậy đáp án A.