Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Đột biến gene (Sinh học Lớp 12)

Phương pháp giải

Dựa vào kiến thức về đột biến gene.

Lời giải

Lá đốm do gene đột biến trong lục lạp nên chỉ tạo thành lá trắng ở một số tế bào, còn bạch tạng do đột biến gene trong nhân.

Phương pháp giải

Dựa vào kiến thức về di truyền học và đột biến gene.

Lời giải

(1) Đúng.

(2) Sai, ung thư vú đều có khả năng xảy ra ở nam và nữ.

(3) Đúng.

(4) Đúng vì bệnh trên thường do đột biến gene lặn làm cho tế bào phân chia liên tục, nếu phát hiện sớm vẫn có thể chữa trị.

(5) Sai, bệnh ung thư vú gây ra bởi đột biến gene. Khi các gene này bị đột biến thì sẽ làm cho gene mất khả năng kiểm soát các khối u làm cho tế bào ung thư xuất hiện và tạo nên khối u.

Mạch khuôn của alen M: 3'TAX XTA GTA ATG TXA... ATX5'.
Alen M bị đột biến điểm tạo ra 4 alen có trình tự nucleôtit ở đoạn mạch này như sau: (vị trí tô đậm là đột biến)
I. Alen M1: 3'TAX XTG GTA ATG TXA... ATX5'. (cùng quy định Aspactic nên không thay đổi chuỗi polypeptit)
II. Alen M2: 3'TAX XTA GTG ATG TXA... ATX5'. (cùng quy định Histidin nên không thay đổi chuỗi polypeptit)
III. Alen M3: 3'TAX XTA GTA GTG TXA... ATX5'. (quy định 2aa khác nhau nên chuỗi polypeptit bị thay đổi)
IV. Alen M4: 3'TAX XTA GTA ATG TXG... ATX5'. (cùng quy định Xerin nên không thay đổi chuỗi polypeptit)

Chọn đáp án C
Giải thích:
Gen bình thường: 5’-AGA GTX AAA GTX TXA XTX-3’
Gen đột biến: 5’-AGA GTX AAA AGT XTX AXT-3’
Đây là dạng đột biến một cặp nuclêôtit A-T được thêm vào đoạn gen.

Chọn đáp án A
Giải thích:
- A đúng vì trong các trường hợp trên thì “Thêm 1 cặp nucleôtit ở vị trí số 6” gây hậu quả nghiêm trọng hơn các trường hợp còn lại vì làm thay đổi axit amin từ axit amin thứ 2.
- B sai vì mất 3 cặp nucleôtit liên tiếp ở vị trí 15, 16, 17 làm mất một axit amin
- C, D là dạng đột biến thay thế có sự ảnh hưởng ít nghiêm trọng hơn.

Chọn đáp án B. Đột biến điểm là dạng đột biến gen liên quan tới 1 cặp nucleotit. Có thể xảy ra: thêm, mất hoặc thay thế 1 cặp nucleotit. A sai, số liên kết hidro của gen có thể bị thay đổi. B đúng, nếu xảy ra dạng đột biến: thay A-T bằng T-A hoặc thay G-X bằng X-G. C sai, nếu đột biến là thêm hoặc mất 1 cặp nucleotit thì chiều dài của 2 gen là khác nhau. D sai, nếu đột biến là thêm hoặc mất 1 cặp nucleotit thì số nucleotit của gen sẽ thay đổi.

Chọn đáp án D. Giải thích: Quá trình thay thế được mô tả theo sơ đồ A-T => A – 5BU => G – 5BU => G-X.

Đáp án: C. Giải thích: Nội dung I sai. Đột biến thay thế chỉ dẫn đến kết thúc sớm quá trình dịch mã khi đột biến làm xuất hiện bộ ba kết thúc, nếu không quá trình dịch mã vẫn có thể diễn ra bình thường.

Nội dung II, III, IV đúng.

Vậy có 3 nội dung đúng.

Đáp án: A. Giải thích: Áp dụng các công thức:
$$C=\frac{N}{20}(\stackrel{\circ }{A})$$
Công thức liên hệ giữa chu kỳ xoắn và tổng số nucleotit
Nguyên tắc bổ sung: A-T; G-X; A-U
$$L=\frac{N}{2}\times 3,4(\stackrel{\circ }{A});1nm=10\stackrel{\circ }{A}$$
CT liên hệ giữa chiều dài và tổng số nucleotit
CT tính số liên kết hidro: H = 2A + 3G
Số nucleotit môi trường cung cấp cho quá trình nhân đôi n lần: $N_{mt}=N\times (2^n-1)$
Cách giải:
$$N=\frac{2L}{3,4}=1300$$
Tổng số nucleotit của gen là:
$H_B=2A_B+3G_B=1669$
Ta có hệ phương trình
$$\{\begin{array}{l}2A_B+2G_B=1300\\ 2A_B+3G_B=1669\end{array}\iff \{\begin{array}{l}{A}_B=T_B=281\\ G_B=X_B=369\end{array}$$
Cặp gen Bb nguyên phân bình thường ba lần liên tiếp:
$A_{mt}=(A_B+A_b)(2^3-1)=3927\to A_b=280$
$G_{mt}=(G_B+G_b)(2^3-1)=5173\to G_b=370$
Dạng đột biến này là thay thế một cặp A-T bằng một cặp G-X
Xét các phát biểu:
I đúng, số chu kỳ xoắn là: C = N:20 = 65
II đúng vì đây là đột biến thay thế
III sai
IV sai

Cả 4 phát biểu đúng.
I đúng. Vì đột biến điểm chỉ liên quan tới một cặp nucleotit nên alen đột biến có thể nhiều hơn hoặc ít hơn 1 cặp nucleotit.
II đúng. Vì vi khuẩn có bộ NST đơn bội nên mỗi gen chỉ có 1 alen. Do đó, gen đột biến luôn được biểu hiện thành kiểu hình đột biến.
III đúng. Vì nếu đột biến này làm xuất hiện bộ ba mới nhưng cùng quy định axit amin cũ thì không làm thay đổi trình tự các axit amin.
IV đúng. Vì khi hình thành protein mới thì protein mới có thể bị mất chức năng sinh học hoặc có thể hình thành chức năng mới.

Chọn đáp án B. Có 2 phát biểu đúng, đó là I và III. II sai vì gen trong tế bào chất cũng được đi vào giao tử và vẫn có thể được di truyền cho đời sau... IV sai vì các gen khác nhau có tần số đột biến khác nhau.

Chọn đáp án C. Sản phẩm của gen là ARN hoặc chuỗi pôlipeptit. Sản phẩm của gen chỉ bị thay đổi khi gen bị đột biến. Trong các loại biến dị nói trên thì chỉ có đột biến gen mới làm thay đổi sản phẩm của gen. Các loại đột biến số lượng NST chỉ làm thay đổi số lượng NST nên làm thay đổi số lượng sản phẩm của gen. Ví dụ đột biến đa bội làm tăng số lượng sản phẩm của gen, đột biến thể một (2n - 1) làm giảm số lượng sản phẩm của gen. Thường biến chỉ làm biến đổi về kiểu hình mà không làm biến đổi về kiểu gen nên không làm thay đổi sản phẩm của gen.

(AI giải đề cho tôi)
Alen A đột biến thành a nên gen A đột biến khi kiểu gen có alen a (aa); alen b đột biến thành B nên gen B đột biến khi kiểu gen có alen B (BB hoặc Bb). Thể đột biến về cả 2 gen phải mang alen đột biến ở cả hai gen: aaBb (đáp án C). Kiểm tra các phương án: AAbb chỉ đột biến gen b; AaBB chỉ đột biến gen b (A là alen gốc); Aabb không đột biến gen nào (A, b là alen gốc).

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng phát biểu về đột biến gen:
- A. Đúng. Một gen chỉ có thể tồn tại dưới tối đa 4 dạng alen (do mỗi gen gồm 3 cặp nuclêôtit loại nhau nên tối đa tạo 4 alen khác nhau: A, a₁, a₂, a₃). Nếu gen bị đột biến 4 lần, số alen mới tạo ra tối đa là 4 alen (theo cách diễn đạt của đề, tính cả các dạng alen khác nhau xuất hiện qua các lần đột biến). Đây là phát biểu đúng nhất.
- B. Sai. Đột biến gen có thể xảy ra ở bất kỳ vị trí nào của gen; nếu đột biến xảy ra ở vùng mã hóa (vùng cấu trúc) thì làm thay đổi mARN và có thể ảnh hưởng tới phiên mã/sản phẩm phiên mã, do đó không phải 'mọi vị trí đều không ảnh hưởng tới phiên mã'.
- C. Sai. Đột biến làm tăng tổng số liên kết hiđrô (ví dụ thay cặp A–T bằng cặp G–X, tăng từ 2 lên 3 liên kết hiđrô) không làm thay đổi số cặp nuclêôtit, nên chiều dài gen không đổi. Chiều dài gen chỉ tăng khi có đột biến thêm (chèn) cặp nuclêôtit.
- D. Sai. Ở gen đột biến, hai mạch vẫn liên kết với nhau theo nguyên tắc bổ sung A–T, G–X; đột biến chỉ làm thay đổi trình tự nuclêôtit chứ không phá vỡ nguyên tắc bổ sung giữa hai mạch.
Vậy phát biểu đúng là A.

Cách giải: Phát biểu đúng là I, II, IV
I. Đúng: So sánh trình tự đoạn mARN của 3 chủng E.Coli đột biến có được trình tự của mARN của kiểu dại Trình tự nucleôtit trên mạch gốc của gen ở dạng kiểu dại là:
3'...TAX TGT GTA GXT XXX XAX XAT TTG GGA ATX...5'
II. Đúng vì mARN của chủng 1 có nucleôtit số 6 là G còn ở kiểu dại là A trên mạch gốc của gen của kiểu dại đã bị đột biến thay thế nucleôtit số 6 là T = X đột biến thay thế cặp T – A = cặp X- G
III. Sai vì chủng 2 bị đột biến điểm ở vị trí nucleôtit số 11: thay thế cặp X – G = G- X số liên kết hidro không đổi.
IV. Đúng vì chủng 3 bị đột biến điểm ở vị trí nucleôtit số 24: thay thế cặp G – X = A- T mà Guanin dạng hiếm gây đột biến thay thế G- X = A- T.
Chọn A.

Ý đúng là III, đột biến thay thế có thể không làm thay đổi chuỗi polipeptit tạo thành. Ý I, II không thể chắc chắn đúng vì đột biến mất, thêm sẽ làm thay đổi số lượng nucleôtit và chiều dài gen. Ý IV sai vì đột biến thay thế không làm thay đổi các bộ ba còn lại trên gen. Chọn A

I. Sai, Đột biến gen nằm trong tế bào chất có thể không truyền lại cho tế bào con trong quá trình phân bào, vì gen trong tế bào chất không được phân chhia đồng đều cho các tế bào con
II. Đúng, nếu đột biến thay thế ở mã mở đầu làm cho gen không thể tổng hợp được protein => gen không biểu hiện
III. Sai, đột biến gen xảy ra trên mọi loại gen
IV. Sai, đột biến thay thế cặp A- T bằng cặp GX có thể biến đổi một bộ ba mã hóa axit amin thành một bộ ba kết thúc ( sai ở từ không thể)

Đáp án A

(AI giải đề cho tôi)
5-BU là tương tự cấu trúc của timine, khi thấm vào tế bào nó thay thế T và bắt cặp với A, tạo cặp A - 5BU. Ở dạng bình thường 5-BU bắt cặp với A như T. Khi 5-BU chuyển sang dạng đồng phân hiếm (dạng enol), nó bắt cặp với G thay vì A, tạo cặp G - 5BU. Sau khi nhân đôi tiếp, G - 5BU cho ra cặp G - C. Vậy sơ đồ đúng là: A - T → A-5BU → G-5BU → G - C, tương ứng với phương án B. Đáp án này khớp với đáp án nguồn ở trang 6.

(AI giải đề cho tôi)
Cơ thể mang đột biến gene và đã biểu hiện ra kiểu hình được gọi là thể đột biến. Đột biến gene là biến đổi cấu trúc gene (mức phân tử), đột biến điểm là thuật ngữ đồng nghĩa với đột biến gene, còn allele mới là dạng gene xuất hiện sau đột biến chứ không phải cơ thể. Đáp án khớp với đáp án nguồn (A được tô sáng ở trang 7).

(AI giải đề cho tôi)
Cặp G–C có 3 liên kết hydrogen, cặp A–T có 2 liên kết hydrogen. Thêm 1 cặp G–C vào gene sẽ làm tăng thêm 3 liên kết hydrogen, tức làm tăng tổng số liên kết hydrogen của gene. Ngược lại, mất 1 cặp G–C hoặc mất 1 cặp A–T đều làm giảm số liên kết hydrogen; thay thế 1 cặp nucleotide có thể tăng hoặc giảm tùy cặp thay vào (không chắc chắn tăng). Đáp án đúng là A, khớp với đáp án nguồn (trang 6).