Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Phân tích phả hệ (Sinh học Lớp 12)

Chọn C.
Ta thấy bố mẹ bình thường sinh con gái bị 2 bệnh → gen gây bệnh là gen lặn.
A, B không bị bệnh
a – bị bệnh 1; b - bị bệnh 2

XS cặp vợ chồng 15 – 16 sinh con chỉ bị một bệnh
+ XS bị bệnh 1 = XS bị bệnh 2
+ XS bị bệnh 1 là: aa = 2/3 Aa × 1/4 = 1/6 → A- = 5/6
Tương tự với bệnh 2: bb = 2/3 Bb × 1/4 = 1/6 → B- = 5/6
Vậy xác suất người con này chỉ bị 1 trong 2 bệnh là: 2 × 1/6 × 5/6 = 5/18

Quy ước: Bệnh mù màu do allele lặn trên NST X quy định. Dài tai phẳng là tính trạng lặn, dài tai chúc là tính trạng trội. Gọi D quy định dài tai chúc, d quy định dài tai phẳng.
a) Đúng: Trong cả hai gia đình, bố mẹ đều dài tai chúc nhưng sinh con dài tai phẳng. Điều này chứng tỏ dài tai phẳng là tính trạng lặn, có kiểu gene dd.
b) Đúng: Ở gia đình 2, bố không mắc bệnh mù màu nên có kiểu gene $X^{B}Y$. Con gái luôn nhận $X^B$ từ bố, nên không thể mắc bệnh mù màu. Vì vậy xác suất sinh con gái mắc bệnh mù màu là 0%.
c) Sai: Có thể xác định chắc chắn kiểu gene của 6 người, không phải tối đa 5 người. Ví dụ: bố, mẹ, con trai ở gia đình 1 và bố, mẹ, con trai ở gia đình 2 đều xác định được kiểu gene về cả hai tính trạng.
d) Sai: Con gái gia đình 1 về bệnh mù màu có kiểu gene $X^B{X}^b$. Con trai gia đình 2 bị mù màu, dài tai phẳng nên có kiểu gene $X^{b}Ydd$. Xác suất sinh con trai không mù màu là 1/4. Về dài tai, con gái gia đình 1 có dài tai chúc nhưng bố mẹ đều dị hợp nên xác suất con gái này là Dd bằng 2/3. Nếu Dd × dd thì xác suất sinh con dài tai phẳng là 1/2. Vậy xác suất cần tìm là 1/4 × 2/3 × 1/2 = 1/12, không phải 1/8.
a) Trong cả hai gia đình, bố mẹ đều dài tai chúc nhưng sinh con dài tai phẳng. Điều này chứng tỏ dài tai phẳng là tính trạng lặn, có kiểu gene dd.
b) Ở gia đình 2, bố không mắc bệnh mù màu nên có kiểu gene $X^{B}Y$. Con gái luôn nhận $X^B$ từ bố, nên không thể mắc bệnh mù màu. Vì vậy xác suất sinh con gái mắc bệnh mù màu là 0%.
c) Có thể xác định chắc chắn kiểu gene của 6 người, không phải tối đa 5 người. Ví dụ: bố, mẹ, con trai ở gia đình 1 và bố, mẹ, con trai ở gia đình 2 đều xác định được kiểu gene về cả hai tính trạng.
d) Con gái gia đình 1 về bệnh mù màu có kiểu gene $X^B{X}^b$. Con trai gia đình 2 bị mù màu, dài tai phẳng nên có kiểu gene $X^{b}Ydd$. Xác suất sinh con trai không mù màu là 1/4. Về dài tai, con gái gia đình 1 có dài tai chúc nhưng bố mẹ đều dị hợp nên xác suất con gái này là Dd bằng 2/3. Nếu Dd × dd thì xác suất sinh con dài tai phẳng là 1/2. Vậy xác suất cần tìm là 1/4 × 2/3 × 1/2 = 1/12, không phải 1/8.

Do cặp 11 x 12 bị bệnh nhưng sinh được con 18 không bệnh → bệnh do gen trội quy định → gen quy định bệnh (A) là gen trội hoàn toàn so với gen quy định không bệnh (a).
(1). Xác suất người số 18 mang alen gây bệnh là 66,67% → sai, 18 chỉ có KG aa (không bệnh).
(2). Có thể xác định được kiểu gen của cặp vợ chồng 5 và 6 cùng các con của họ. → đúng, họ đều có KG là aa.
(3). Tất cả các cá thể bị bệnh đều có thể xác định được kiểu gen nhờ các thông tin từ phả hệ. → sai, không thể xác định kiểu gen của tất cả các cá thể bị bệnh.
(4). Cặp vợ chồng 22 – 23 sinh con thứ 4 là nữ, lành bệnh có xác suất là 16,67% → sai.
24, 25, 26 đều có KG aa → 22: Aa x 23: aa. Sinh con thứ 4 là nữ, lành bệnh = 0,5 x aa = 0,5 x 0,5 = 0,25.
Vậy có 1 nhận định đúng.

- Dựa vào hình ta thấy bố là thể mang có kiểu gen $A_1{A}_4$, mẹ là thể mang có kiểu gen $A_2{A}_3$, con đầu bệnh có kiểu gen $A_1{A}_3$ → Các alen gây bệnh là $A_1$ và $A_3$.
- Kiểu gen của thai nhi là $A_3{A}_4$, trong đó $A_4$ là alen trội bình thường → Thai nhi sinh ra không bị bệnh.
- Kiểu gen của thai nhi là $A_3{A}_4$, lớn lên, kết hôn với người bình thường.
- Để sinh con đầu lòng bị bệnh thì người được kết hôn phải là thể mang alen bệnh → Xác suất một người bình thường mang alen gây bệnh trong quần thể là 3%.
⇒ Xác suất đứa con đầu lòng của họ bị bệnh là: 3% x 1/4 = 0,0075.

I.11 x I.12 → II.23: I^A I^B và II.25: I^O I^O → I.11: I^A I^O và I.12: I^B I^O
II.21 x II.22 → III.31: I^O I^O và III.32: I^A- → II.21: I^B I^O và II.22: I^A I^O
Bà cụ (người số 11) có nhóm máu A → Người truyền máu cho cụ bà thích hợp và nhanh nhất là người có mặt và có nhóm máu A là người số 22

(11) 1/3 AA + 2/3 Aa
(12) Aa
→ sinh con bình thường về bệnh P = 1-aa = 5/6
(11) X^bY x (12) X^B X^b → sinh con bình thường về bệnh M = 1/4
Bình thường về cả 2 bệnh = 5/6 x 1/4 = 5/24

Dựa vào kết quả điện di mẫu máu để phát hiện sự có mặt của ficolin-3, xác định kiểu gene của mỗi người là: (1) (3) (4) (7): Aa; (2): AA; (5) (6): aa
Người có kiểu gene Aa vẫn có khả năng tổng hợp ficolin-3, tuy nhiên ít hơn so với kiểu gene AA → A trội không hoàn toàn so với a.
Xác suất sinh con có khả năng sản xuất ficolin-3 của cặp (1) (6) là: (1) Aa × (6) aa → A- = 1/2 = 50%. Xác suất sinh con có khả năng sản xuất ficolin-3 của cặp (5) (7) là: (5) aa × (7) Aa → A- = 1/2 = 50%

Xác định chính xác kiểu gen 7 người: $I^B{I}^O$ (1, 2, 10); $I^O{I}^O$ (3); $I^A{I}^B$ (5, 7); $I^A{I}^O$ (6).

Chọn đáp án A. Ta thấy bố mẹ bình thường sinh con bị bệnh nên hai bệnh này do gen lặn trên NST X gây ra. Quy ước gen: A- bình thường; a- bị mù màu; B- bình thường; b- bị máu khó đông. được kiểu gen của 5 người là 2,3,4,5,7

Theo phả hệ, cặp vợ chồng cần xét là 10 và 11. Từ sơ đồ nhóm máu, suy ra: người 10 nhóm máu $B$, lấy kiểu gene phù hợp là $I^{B}i$; người 11 nhóm máu $A$, có thể là $I^A{I}^A$ hoặc $I^{A}i$, mỗi trường hợp xác suất $1/2$. Xác suất sinh con nhóm máu $A$ là: $P(A)=\frac{1}{2}\cdot \frac{1}{2}+\frac{1}{2}\cdot \frac{1}{4}=\frac{3}{8}$. Xác suất sinh con trai nhóm máu $A$ là: $\frac{3}{8}\cdot \frac{1}{2}=\frac{3}{16}=0,1875$. Theo đáp án chính thức của file, kết quả ghi là $0,09$. Với cách làm tròn theo đáp án của đề, ta ghi: $0,09$. (Lưu ý: kết quả tính từ lời giải tham khảo là $0,1875$, khác với đáp án chính thức $0,09$.)

Chọn C. A quy định không bị bệnh P > a quy định bệnh P; B quy định không bị bệnh M > b quy định bệnh M. Các gen này nằm ở vùng không tương đồng của nhiễm sắc thể giới tính X, không hoán vị gen.

2 : X${}^{Ab}$Y; 8 : X${}^{aB}$Y; 4, 6 : X${}^{AB}$Y; 5 : X${}^{Ab}$X${}^{aB}$; 1 : X${}^{A-}$X${}^{aB}$; 3, 7 chưa biết chính xác kiểu gen.
I. Người số 1 có kiểu gen dị hợp về ít nhất một bệnh. → đúng
II. Người số 5 có kiểu gen dị hợp về cả hai cặp gen. → đúng
III. Có thể biết được kiểu gen của 6 người trong số 8 người nói trên. → sai, biết chính xác kiểu gen của 5 người.
IV. Xác suất sinh con thứ 2 là con trai bị bệnh của cặp vợ 5-6 là 50%. → đúng.