X, Y, Z là 3 este đều mạch hở và không chứa nhóm chức khác (trong đó X, Y đều đơn chức, Z hai chức). Đun nóng 19,28 gam hỗn hợp E chứa X, Y, Z với dung dịch NaOH vừa đủ thu được hỗn hợp F chỉ chứa 2 muối có tỉ lệ số mol 1:1 và hỗn hợp 2 ancol đều no, có cùng số nguyên tử cacbon. Dẫn toàn bộ hỗn hợp 2 ancol này qua bình đựng Na dư, thấy khối lượng bình tăng 8,1 gam. Đốt cháy toàn bộ F thu được CO${}_2$; 0,39 mol H${}_2$O và 0,13 mol Na${}_2$CO${}_3$. Phần trăm khối lượng của este có khối lượng phân tử nhỏ nhất trong E là

(AI giải đề cho tôi)
Từ đốt cháy F: $n_{N{a}_{2}C{O}_3}=0,13\Rightarrow n_{N{a}^{+}}=0,26$ mol; $n_{H_{2}O}=0,39\Rightarrow n_H(F)=0,78$ mol. Vì chỉ có 2 muối tỉ lệ 1:1 nên phải là 1 muối monocarboxylat (do X, Y) và 1 muối monocarboxylat (do Z là dieste của diol, mỗi nhóm este cho 1 muối). Gọi $n_X=n_Y=a$, $n_Z=c$. Muối 1: $a+c$; muối 2: $a+c$ (tỉ lệ 1:1 thỏa), bảo toàn Na: $2(a+c)=0,26\Rightarrow a+c=0,13$ (mỗi muối 0,13 mol). Bảo toàn H trong muối: $0,13(h_1+h_2)=0,78\Rightarrow h_1+h_2=6$, với các muối no đơn chức chỉ có cặp axit fomic (H=1) + propionic (H=5) khác nhau thỏa mãn. Vậy 2 muối là HCOONa và $C_2{H}_{5}COONa$, khối lượng F $=0,13\cdot 68+0,13\cdot 96=21,32$ g. Bảo toàn khối lượng: $m_{ancol}=19,28+0,26\cdot 40-21,32=8,36$ g (đúng bằng $8,1$ g tăng bình cộng $m_{H_2}=0,26$ g thoát ra, vì tổng nhóm OH $=0,26$ mol). Hai ancol cùng số C, đều no: ancol đơn chức $C_n{H}_{2n+2}O$ (2a mol) và ancol đuôi $C_n{H}_{2n+2}{O}_2$ (c mol). Các este: $X=HCOO-C_n{H}_{2n+1}$ ($M=14n+46$), $Y=C_2{H}_{5}COO-C_n{H}_{2n+1}$ ($M=14n+74$), $Z=HCOO-C_n{H}_{2n}-OOC-C_2{H}_5$ ($M=14n+118$). Phương trình khối lượng ancol: $2a(14n+18)+c(14n+34)=8,36$ và khối lượng E: $a(14n+46)+a(14n+74)+c(14n+118)=19,28$, với $c=0,13-a$. Cả hai đều dẫn về $a(14n+2)=3,94-1,82n$. Thử $n=2$: $a=0,01$, $c=0,12$ (thỏa $a+c=0,13$). Vậy X = etyl fomat ($M=74$, $m=0,74$ g), Y = etyl propionat ($M=102$, $m=1,02$ g), Z = fomat–propionat của etylene glycol ($M=146$, $m=17,52$ g); tổng $19,28$ g ✓. Este có $M$ nhỏ nhất là X: $\%m_X=\frac{0,74}{19,28}\cdot 100=3,84\%$. Kiểm tra: muối HCOONa : $C_2{H}_{5}COONa=0,13:0,13$; đốt F cho $n_{H_{2}O}=0,39$, $n_{N{a}_{2}C{O}_3}=0,13$ ✓; ancol etylic 0,02 mol + glycol 0,12 mol, qua Na bình tăng $8,36-0,26=8,1$ g ✓.