Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Tương tác gene không allele (Sinh học Lớp 12)

Câu 32: Đáp án C.

- Sơ đồ phản ứng sinh hóa phản ánh sự hình thành tính trạng màu tóc được mô tả như sau:
Tiền chất P $\stackrel{E_1}{\to }$ tirozin $\stackrel{E_2}{\to }$ melanin.
- Cả hai người này đều bị bạch tạng chứng tỏ sẽ thiếu 2 loại enzim E${}_1$ và E${}_2$ hoặc chỉ thiếu 1 loại enzim trong 2 loại này.
- Người ta nhúng chân một số sợi tóc của A và B vào dung dịch có tirozin thì tóc của B có màu đen melanin còn của A thì không. Điều này chứng tỏ người B có enzim E${}_2$ (enzim E${}_2$ làm nhiệm vụ chuyển hóa tirozin $\to$ melanin), Người A không có enzim E${}_2$. $\to$ C đúng.

Có 3 phát biểu đúng, đó là I, II và III.
Theo bài ra ta có: A-B-D- quy định hoa đỏ; còn lại hoa trắng.
I đúng. Vì P dị hợp 3 cặp gen cho nên cây hoa trắng có tỉ lệ = 1 – cây hoa đỏ = 1 – 27/64 = 37/64.
→ Số cây hoa trắng = 37/64 × 1280 = 740.
II đúng. Vì cây hoa đỏ (A-B-D-) dị hợp 1 cặp gen chiếm tỉ lệ = $\frac{C_3^1\times 2^1}{64}$ = 3/32. (Có 3 cặp gen mà dị hợp 1 cặp gen thì 2 cặp gen còn lại đồng hợp. Vì vậy, trong 3 cặp có 1 cặp dị hợp thì C${}_3^1$ và cặp đồng hợp có hệ số 1; cặp dị hợp có hệ số 2).
→ Số cây = 3/32 × 1280 = 120 cây.
III đúng. Vì cây hoa đỏ (A-B-D-) dị hợp 2 cặp gen chiếm tỉ lệ = $\frac{C_3^2\times 2^2}{64}$ = 3/16. (Có 3 cặp gen mà dị hợp 2 cặp gen thì 1 cặp gen còn lại đồng hợp. Vì vậy, trong 3 cặp có 2 cặp dị hợp thì C${}_3^2$ và cặp đồng hợp có hệ số 1; cặp dị hợp có hệ số 2).
→ Số cây = 3/16 × 1280 = 240 cây.
IV sai. Vì cây hoa trắng đồng hợp tử đúng 1 cặp gen (cặp còn lại dị hợp) phải có cặp đồng hợp là gen lặn (nếu cặp đồng hợp là gen trội, ví dụ AABbDd, thì cây vẫn hoa đỏ). Tỉ lệ = $\frac{C_3^1\times 1\times 2^2}{64}$ = 12/64 = 3/16 (chọn 1 trong 3 cặp gen đồng hợp lặn, 2 cặp còn lại dị hợp với hệ số 2 mỗi cặp).
→ Số cây = 3/16 × 1280 = 240 cây ≠ 360 cây nên IV sai.
Vậy có 3 phát biểu đúng → chọn đáp án A.
(Ghi chú: lời giải in trong tài liệu gốc ở trang 38 ghi IV sai nhưng lại tính tỉ lệ $\frac{C_3^1\times 2^3-C_3^1\times 2^1}{64}$ = 9/32 → 360 cây, mâu thuẫn nội tại; cách tính đó đếm cả các cây hoa trắng đồng hợp 2 và 3 cặp gen, không đúng nghĩa 'đồng hợp tử 1 cặp gen'. Phần giải thích trên đã điều chỉnh lại phép tính cho nhất quán với đáp án A của tài liệu.)

Chọn đáp án B. F₁ tự thụ phấn: AaBb x AaBb = (Aa x Aa) (Bb x Bb) = (1AA : 2Aa : 1aa)(1BB : 2Bb : 1bb) → Tỉ lệ cây hoa trắng = 1/4 x 1/4 = 1/16 = 6,25%.

Cách giải:
Lai phân tích cho 4 tổ hợp → do nhiều hơn 1 gen quy định tính trạng → B,D sai
A sai, nếu do gen trong tế bào chất quy định thì đời con phải có kiểu hình giống nhau và giống cơ thể làm mẹ.
C đúng, có thể do 2 gen không alen tương tác theo kiểu 9:7 hoặc 13:3 (ở F2), khi lai phân tích cho tỉ lệ 3:1.
Ghi chú: lời giải in trong tài liệu gốc (trang 11) viết nhầm "D đúng" trong khi đáp án tô đỏ là C; đã sửa lại nhất quán theo đáp án gốc C.

Đây là phép lai liên quan đến 2 cặp gen

Xét tỉ lệ phân li kiểu hình tính trạng chiều cao cây ở F1 : 9 cao : 7 thấp => P dị hợp hai cặp gen AaBb x AaBb

Xét tỉ lệ phân li kiểu hình màu sắc hoa ở F1 có : 3 vàng : 1 trắng => P dị hợp Dd x Dd

Xét tỉ lệ kiểu hình chung : 6 : 6 : 3 :1 ≠ ( 9 :7) ( 3 :1)

P dị hợp 3 cặp gen và có hai gen khác nhau cùng nằm trên 1 NST

Giả sử gen A và D cùng nằm trên 1 NST

Vì không có hoán vị gen nên ta các gen liên kết hoàn toàn với nhau

Xét phép lai (Aa, Dd)Bb x (Aa, Dd)Bb

Ta có : A-D- B = 3/8 => A- D = 3/8 : 3/4 = 1/2 => ab,ab = 0 => P không tạo ra giao tử ab => P có kiểu gen Ad/aD Bb

F1 có kiểu hình thân cao hoa vàng có kiểu gen Ad/aD Bb ; Ad/aD BB

Cây thân thấp hoa vàng ở F1 có dạng (aaD- B- ) bao gồm aaDD BB; 2 aaDD Bb : aaDD bb

Cây thân thấp hoa vàng thuần chủng là 1/2

Cây thân cao hoa vàng (A-B-D) bao gồm Ad/aD BB ; 2 Ad/aD BB

Tỉ lệ cây dị hợp về 3 cặp gen là 2/3

Đáp án D

Quy ước: A-B- : Hoa tím; A-bb; aaB-: Hoa vàng; aabb: Hoa trắng. P: Aabb × aaBB → F1: AaBb → F2: 9 A-B- : 3 A-bb: 3 aaB- : 1aabb
a) SAI. Hoa vàng ở F₂ gồm A-bb và aaB- (6/16), cây đồng hợp là AAbb và aaBB (2/16). Tỉ lệ cây đồng hợp trong số các cây hoa màu vàng F₂ là $\frac{2/16}{6/16}=\frac{2}{6}\approx 33,3\%\ne 50\%$.
b) ĐÚNG. 4 loại KG quy định KH hoa tím là: AABB, AABb, AaBB; AaBb
c) ĐÚNG. Tỉ lệ cây hoa trắng ở F2 là aabb = $\frac{1}{4}\times \frac{1}{4}=\frac{1}{16}=6,25\%$
d) SAI. Các gene không allele tạo ra các sản phẩm khác nhau, các sản phẩm này không tương tác trực tiếp với nhau mà tương tác gián tiếp cùng tham gia vào một chuỗi phản ứng nối tiếp nhau để tạo ra các sản phẩm trung gian và kết thúc tạo nên sản phẩm cuối cùng.

(AI giải đề cho tôi)
Cây quả dẹt dị hợp AaBb tự thụ → F₁: 9 A-B- (dẹt) : 3 A-bb (tròn) : 3 aaB- (tròn) : 1 aabb (dài). Các cây quả tròn F₁ gồm nhóm A-bb (AAbb : Aabb = 1 : 2) và nhóm aaB- (aaBB : aaBb = 1 : 2), hai nhóm chiếm tỉ lệ 1/2 : 1/2. Cho các cây tròn giao phấn ngẫu nhiên với nhau, xét theo cặp nhóm: (1) A-bb × A-bb (xác suất 1/4): trong nhóm này tần số alen A = 2/3 → con lai: 8/9 tròn, 1/9 dài. (2) aaB- × aaB- (1/4): 8/9 tròn, 1/9 dài. (3) A-bb × aaB- (1/2): giao tử Ab : ab = 2/3 : 1/3 và aB : ab = 2/3 : 1/3 → 4/9 AaBb (dẹt), 2/9 Aabb + 2/9 aaBb (tròn), 1/9 aabb (dài). Tổng hợp: dẹt = 1/2 × 4/9 = 2/9; tròn = 1/4×8/9 + 1/4×8/9 + 1/2×4/9 = 6/9; dài = 1/4×1/9 + 1/4×1/9 + 1/2×1/9 = 1/9. Vậy F₂ phân li theo tỉ lệ 2 dẹt : 6 tròn : 1 dài, khớp với đáp án C của đề.

Chọn đáp án D

Đáp án B
Hai cặp tính trạng phân li độc lập, hình dạng quả di truyền theo quy luật tương tác bổ sung, vị quả di truyền theo quy luật phân li: AaBbDd x cá thể khác có kiểu hình: 12 : 9 : 4 : 3 : 3 : 1 → (3 : 4 : 1) (3 : 1)
• Dd x Dd → 3:1
• 3 : 4 : 1 → AaBb x Aabb hoặc AaBb x aaBb
• → 2 phép lai phù hợp.

Đáp án B
Xét riêng từng cặp tính trạng;
+ Ở F₁ có tỉ lệ mắt đỏ : mắt hồng : mắt trắng: 9 : 6 : 1 → tương tác bổ sung và kiểu gen P về tính trạng màu mắt là AaBb x AaBB. Mặt khác tính trạng này phân bố không đều ở 2 giới → 1 trong 2 cặp alen phải nằm trên nhiễm sắc thể X (không có alen tương ứng trên Y).

A-B-: hoa đỏ; còn lại các kiểu gen khác đều cho kiểu hình hoa trắng.
D: lá nguyên >> d: lá xẻ thùy
P: AaBbDd x aaBbDd
+ Aa x aa → 1/2 Aa : 1/2 aa
+ Bb x Bb → 1/4 BB : 2/4 Bb : 1/4 bb
+ Dd x Dd → 1/4 DD : 2/4 Dd : 1/4 dd
- F_1: hoa trắng, lá xẻ thùy đồng hợp tử có các kiểu gen sau: aaBBdd, aabbdd → A là phương án sai.
- B đúng, F_1 có 2 loại kiểu gen quy định kiểu hình hoa đỏ, lá xẻ thùy là: AaBBdd, AaBbdd
- C đúng, F_1 số cây hoa trắng, lá nguyên có tỉ lệ là: 1/2 AA.1/4 bB.3/4 D- + 1/2 AA.1(B,b).3/4 = 46,875%
- D đúng, ở F_1 số kiểu gen quy định kiểu hình hoa đỏ, lá nguyên là: AaBBDD, AaBbDD, AaBBDd, AaBbDd.

Kiểu kính của $F_2$ :15 đỏ : 1 trắng → ta nhận thấy tính trạng màu hạt lúa mì chịu sự chi phối của quy luật tương tác cộng gộp của các gen không alen : Khi trong kiểu gen có cả hai alen trội hoặc có một trong hai alen trội sẽ quy định kiểu hình hạt đỏ; khi trong kiểu gen không có alen trội nào sẽ quy định kiểu hình hạt trắng.

P : AAbb × aaBB

G : Ab — aB

Ta có sơ đồ lai: $F_1$ : AaBb × AaBb

G′ : AB, Ab, aB, aB — AB, Ab, aB, ab

$F_2$ : 9A- B- : 3A- bb : 3aaB- : 1aabb

→ Vậy kiểu gen quy định kiểu hình hạt trắng là: aabB.

A-B-: lông đen; A-bb và aaB-: lông xám; aabb: lông trắng; D: đuôi dài >> d: đuôi ngắn
Ở chim: chim trống (XX); chim mái là (XY).
Vì đề bài cho nói chim lông đen, đuôi dài thuần chủng (AA, BB, DD) → loại (1) và (2) vì không thuần chủng
- Xét phép lai (3) AAX^BD X^BD × aaX^bd Y → F₁ : AaX^BD X^bd : AaX^BD Y , tiếp tục cho con cái F₁ giao phối với con lông trắng, đuôi ngắn ta có sơ đồ lai như sau:

AaX^{BD}Y ×aaX^{bd}X^{bd} → 1AaX^{BD}X^{bd} :1AaX^{bd}Y :1aaX^{BD}X^{bd} :1aaX^{bd}Y → thỏa mãn

- Xét phép lai (4) X^A X^A $\frac{BD}{BD}$ × X^a Y $\frac{bd}{bd}$ → F_1 : X^A X^a $\frac{BD}{bd}$ : X^A Y $\frac{BD}{bd}$, tiếp tục cho con cái F_1 giao phối với con lông trắng, đuôi ngắn ta có sơ đồ lai như sau:

X^A Y $\frac{BD}{bd}$ × X^a X^a $\frac{bd}{bd}$ → 1X^A X^a $\frac{BD}{bd}$ :1X^A X^a $\frac{bd}{bd}$ :1X^a Y $\frac{BD}{bd}$ ;1X^a Y $\frac{bd}{bd}$ → thỏa mãn

Vậy có 2 phù hợp với P

AABb × aaBb → Aa(1BB:2Bb:1bb) → 3AaB-:1Aabb → KH: 75% cá thể lông màu vàng: 25% cá thể lông màu trắng. Chọn A.

Câu 11 (NB): Hoa đỏ phải mang cả alen A và B → hoa đỏ: A-B-. Chọn D.

Câu 12 (TH): Phương pháp: Bước 1: Từ tỉ lệ kiểu hình → biện luận quy luật di truyền. Bước 2: quy ước gen, viết sơ đồ lai từ P → F₂. Cách giải: Đời con phân li 9 đỏ : 7 trắng → tính trạng do 2 cặp gen tương tác bổ sung quy định. Quy ước: A-B-: đỏ; A-bb/aaB-/aabb: trắng. F₂ có 16 tổ hợp → F₁ dị hợp 2 cặp gen: AaBb × AaBb → (1AA:2Aa:1aa)(1BB:2Bb:1bb) → 1:2:1:2:4:2:1:2:1. Chọn A.

Câu 16 (TH): A-B-: tròn, A-bb/aaB-/aabb: dài. AaBb × aabb → 1AaBb:1Aabb:1aaBb:1aabb → KH: 1 tròn: 3 dài. Chọn B.

Phương pháp:
Tương tác gen là sự tác động qua lại giữa các gen trong quá trình hình thành một kiểu hình.
Cách giải:
Trong tương tác gen không alen, tính trạng do ít nhất 2 cặp gen quy định.
Chọn B.

Phương pháp:
Bước 1: Xét tỉ lệ kiểu hình → tìm quy luật di truyền chi phối, quy ước gen.
Bước 2: Viết sơ đồ lai
Bước 3: Xét các phát biểu
Cách giải:
F₁ toàn cánh đen.
Fₐ có tỷ lệ kiểu hình 3 trắng :1 đen → tính trạng tương tác theo kiểu tương tác bổ sung:
A-B-: cánh đen; A-bb/aaB-/aabb: cánh trắng
Tỉ lệ kiểu hình ở 2 giới khác nhau → 1 trong 2 gen quy định màu cánh nằm trên NST giới tính X
P: $AA{X}^B{X}^B\times aa{X}^{b}Y\to Aa{X}^B{X}^b:Aa{X}^{B}Y$
$Aa{X}^{B}Y\times aa{X}^b{X}^b\to F_a:(Aa:aa)(X^B{X}^b:X^{b}Y)\to$ 2 con đực cánh trắng :1 con cái cánh đen : 1 con cái cánh trắng
Cho $F_1\times F_1:Aa{X}^B{X}^b\times Aa{X}^{B}Y\to (1AA:2Aa:1aa)(X^B{X}^B:X^B{X}^b:X^{B}Y:X^{b}Y)$
$6A-X^{B}X-:3A-X^{B}Y:3A-X^{b}Y:1aa{X}^{B}X-:1aa{X}^{B}Y:1aa{X}^{b}Y$
Xét các phát biểu:
(1) đúng
(2) đúng, số con cánh trắng ở F₂: $1-\frac{3}{4}A-\times \frac{3}{4}{X}^B-=\frac{7}{16}$; số con đực cánh trắng:
$$\frac{1}{4}aa\times \frac{1}{4}{X}^{B}Y+\frac{3}{4}A-\times \frac{1}{4}{X}^{b}Y+\frac{1}{4}aa\times \frac{1}{4}{X}^{b}Y=\frac{5}{16}\to$$ tỉ lệ này là 5/7
(3) đúng, số con cánh đen ở F₂: $\frac{3}{4}A-\times \frac{3}{4}{X}^B-=\frac{9}{16}$; số con cái cánh đen: $\frac{3}{4}A-\times \frac{2}{4}{X}^B{X}^{-}=\frac{6}{16}\to$ tỷ lệ này là 2/3
(4) sai, số con đực là 1/2; số con đực cánh trắng: 5/16 (đã tính ở ý II) → tỷ lệ cần tính là 5/8.
Chọn D.