Adipic acid là hóa chất quan trọng được dùng trong sản xuất vải sợi và nhiều sản phẩm thông dụng khác như thảm, dây thừng hay lòng bàn chải đánh răng... Các nhà nghiên cứu thuộc Viện Công nghệ sinh học và Công nghệ Nano (IBN) của Singapore vừa phát hiện một sơ đồ hóa học mới có thể chuyển hóa đường glucose thành adipic acid (CHO) như sau:
Glucose –(enzyme, Giai đoạn 1, H = 80\%)–> HOOC-CH=CH-CH=CH-COOH –(H, xt, Giai đoạn 2, H = 95\%)–> adipic acid (1)
trong đó acid X là HOOC-CH=CH-CH=CH-COOH.
Trong công nghiệp adipic acid được dùng để sản xuất poly(hexamethylene adipamide) theo sơ đồ sau:
adipic acid + hexamethylenediamine –(trùng ngưng, H = 90\%)–> (NH[CH]NHCO[CH]CO) + HO (2)
Adipic acid là hóa chất quan trọng được dùng trong sản xuất vải sợi và nhiều sản phẩm thông dụng khác như thảm, dây thừng hay lòng bàn chải đánh răng... Các nhà nghiên cứu thuộc Viện Công nghệ sinh học và Công nghệ Nano (IBN) của Singapore vừa phát hiện một sơ đồ hóa học mới có thể chuyển hóa đường glucose thành adipic acid (CHO) như sau:
Glucose –(enzyme, Giai đoạn 1, H = 80\%)–> HOOC-CH=CH-CH=CH-COOH –(H, xt, Giai đoạn 2, H = 95\%)–> adipic acid (1)
trong đó acid X là HOOC-CH=CH-CH=CH-COOH.
Trong công nghiệp adipic acid được dùng để sản xuất poly(hexamethylene adipamide) theo sơ đồ sau:
adipic acid + hexamethylenediamine –(trùng ngưng, H = 90\%)–> (NH[CH]NHCO[CH]CO) + HO (2)
Glucose –(enzyme, Giai đoạn 1, H = 80\%)–> HOOC-CH=CH-CH=CH-COOH –(H, xt, Giai đoạn 2, H = 95\%)–> adipic acid (1)
trong đó acid X là HOOC-CH=CH-CH=CH-COOH.
Trong công nghiệp adipic acid được dùng để sản xuất poly(hexamethylene adipamide) theo sơ đồ sau:
adipic acid + hexamethylenediamine –(trùng ngưng, H = 90\%)–> (NH[CH]NHCO[CH]CO) + HO (2)
Các mệnh đề Đúng / Sai:
a)
Acid X thuộc loại carboxylic acid không no, đa chức.
b)
Hexamethylenediamine là amine bậc 2.
c)
Phân tử adipic acid có 4 nhóm methylene.
d)
Để sản xuất 206 kg chỉ nha khoa (chứa 90% poly(hexamethylene adipamide) về khối lượng) theo các quá trình (1), (2) thì cần 216 kg glucose (kết quả được làm tròn đến hàng đơn vị).
Đáp án chính thức: a:Đ,b:S,c:Đ,d:Đ
Hướng dẫn giải chi tiết
(AI giải đề cho tôi)
a) Đúng. Acid X là HOOC-CH=CH-CH=CH-COOH (acid muconic), có 2 nối đôi C=C và 2 nhóm -COOH nên là carboxylic acid không no, đa chức.
b) Sai. Hexamethylenediamine là H2N-[CH2]6-NH2, mỗi N chỉ gắn 1 nhóm alkyl nên là amine bậc 1, không phải bậc 2.
c) Đúng. Adipic acid HOOC-(CH2)4-COOH có đúng 4 nhóm methylene giữa hai nhóm carboxyl.
d) Đúng. Khối lượng polymer: m = 206 × 90% = 185,4 kg. Cấu tử lặp nylon-6,6 -NH[CH2]6NHCO[CH2]4CO- có M = 226 g/mol; adipic acid M(C6H10O4) = 146 g/mol. Số mol adipic acid cần: n = 185400/226 ≈ 820,35 mol → m_adipic = 820,35 × 146 ≈ 119,77 kg. Mỗi glucose (C6) cho 1 adipic (C6), hiệu suất toàn trình H = 0,8 × 0,95 × 0,9 = 0,684. n_glucose = 820,35/0,684 ≈ 1199,35 mol → m_glucose = 1199,35 × 180 ≈ 215 883 g ≈ 216 kg. Khẳng định đúng. Kết quả khớp đáp án nguồn (a Đ, b S, c Đ, d Đ).
a) (AI giải đề cho tôi)
Acid X (HOOC-CH=CH-CH=CH-COOH) có 2 nối đôi C=C và 2 nhóm -COOH: carboxylic acid không no, đa chức.
b) (AI giải đề cho tôi)
H2N-[CH2]6-NH2 có mỗi N gắn 1 nhóm alkyl, là amine bậc 1.
c) (AI giải đề cho tôi)
Adipic acid HOOC-(CH2)4-COOH có 4 nhóm methylene.
d) (AI giải đề cho tôi)
m_polymer = 185,4 kg → n_adipic = 185400/226 ≈ 820,35 mol → m_adipic ≈ 119,77 kg. H = 0,8×0,95×0,9 = 0,684; m_glucose = (820,35/0,684)×180 ≈ 215 883 g ≈ 216 kg.
a) Đúng. Acid X là HOOC-CH=CH-CH=CH-COOH (acid muconic), có 2 nối đôi C=C và 2 nhóm -COOH nên là carboxylic acid không no, đa chức.
b) Sai. Hexamethylenediamine là H2N-[CH2]6-NH2, mỗi N chỉ gắn 1 nhóm alkyl nên là amine bậc 1, không phải bậc 2.
c) Đúng. Adipic acid HOOC-(CH2)4-COOH có đúng 4 nhóm methylene giữa hai nhóm carboxyl.
d) Đúng. Khối lượng polymer: m = 206 × 90% = 185,4 kg. Cấu tử lặp nylon-6,6 -NH[CH2]6NHCO[CH2]4CO- có M = 226 g/mol; adipic acid M(C6H10O4) = 146 g/mol. Số mol adipic acid cần: n = 185400/226 ≈ 820,35 mol → m_adipic = 820,35 × 146 ≈ 119,77 kg. Mỗi glucose (C6) cho 1 adipic (C6), hiệu suất toàn trình H = 0,8 × 0,95 × 0,9 = 0,684. n_glucose = 820,35/0,684 ≈ 1199,35 mol → m_glucose = 1199,35 × 180 ≈ 215 883 g ≈ 216 kg. Khẳng định đúng. Kết quả khớp đáp án nguồn (a Đ, b S, c Đ, d Đ).
a) (AI giải đề cho tôi)
Acid X (HOOC-CH=CH-CH=CH-COOH) có 2 nối đôi C=C và 2 nhóm -COOH: carboxylic acid không no, đa chức.
b) (AI giải đề cho tôi)
H2N-[CH2]6-NH2 có mỗi N gắn 1 nhóm alkyl, là amine bậc 1.
c) (AI giải đề cho tôi)
Adipic acid HOOC-(CH2)4-COOH có 4 nhóm methylene.
d) (AI giải đề cho tôi)
m_polymer = 185,4 kg → n_adipic = 185400/226 ≈ 820,35 mol → m_adipic ≈ 119,77 kg. H = 0,8×0,95×0,9 = 0,684; m_glucose = (820,35/0,684)×180 ≈ 215 883 g ≈ 216 kg.