Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Cân bằng Hardy Weinberg (Sinh học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng phát biểu:

I. Quần thể 1: P có lặn $aa=0,25\Rightarrow q=0,5,p=0,5$. Nếu giao phấn ngẫu nhiên và P ở trạng thái cân bằng Hard–Weinberg thì $AA=0,25;Aa=0,5;aa=0,25$, kiểu hình trội $0,75$ – lặn $0,25$, và F₁ giữ nguyên tỉ lệ này, đúng như bảng. → Đúng.

II. Quần thể 2: P lặn $0,5$. Nếu P là 100% thuần chủng thì $AA=0,5,aa=0,5$, tự thụ phấn cho F₁ toàn thuần: trội $0,5$ – lặn $0,5$, không phải $0,75$ – $0,25$ như bảng. → Sai.

III. Quần thể 3: P lặn $aa=0,2$. Nếu tự thụ phấn: $F_1$ lặn $=aa+\frac{1}{4}Aa=0,25\Rightarrow Aa=0,2,AA=0,6$. Tần số alen: $a=0,2+\frac{0,2}{2}=0,3$; $A=0,7$. Phù hợp phát biểu. → Đúng.

IV. Quần thể 2 chỉ cho biết tỉ lệ kiểu hình ở P và F₁, không xác định được cấu trúc kiểu gen và kiểu giao phối của P, do đó tần số alen A ở F₁ của quần thể 2 không xác định duy nhất, không thể kết luận 'luôn bằng' tần số alen A của quần thể 1. → Sai.

Vậy có 2 phát biểu đúng (I và III). Khớp với đáp án nguồn: C.

Ở một quần thể thực vật ngẫu phối,

a làm cây bị chết từ giai đoạn còn hai lá mầm; alen trội A quy định kiểu hình bình thường.

B quy định hoa màu đỏ trội hoàn toàn so với alen b quy định hoa màu trắng.

Hai cặp gen nằm trên hai cặp NST thường phân ly độc lập với nhau.

F1: 48,96\% A-B- : 47,04\% A-bb : 4\% aa

Do 2 gen phân li độc lập

⟹ Tỉ lệ A-B- : A-bb = tỉ lệ B- : bb

⇒ Vậy B- : bb = 51 : 49
⇒ Tỉ lệ bb = 49%
⇒ Tần số alen b là 0,7 và tần số alen B là 0,3
⇒ Cấu trúc qua các thế hệ là 0,09 BB : 0,42 Bb : 0,49 bb
Tỉ lệ aa = 4%
⇒ Tần số alen a ở đời P là 0,2
⇒ Tỉ lệ kiểu gen Aa ở P là 0,4
⇒ P: 0,6 AA : 0,4 Aa
Vật P: (0,6 AA : 0,4 Aa) × (0,09 BB : 0,42 Bb : 0,49 bb)
Tỉ lệ cây P thuần chủng về cả 2 cặp gen là 0,6 × (0,09 + 0,49) = 0,348 = 34,8%

(AI giải đề cho tôi)
Tần số alen $p=q=r=\frac{1}{3}$, quần thể cân bằng nên kiểu gen: $p^2=q^2=r^2=\frac{1}{9}$, $2pq=2pr=2qr=\frac{2}{9}$.
I. Đồng hợp: $3\times \frac{1}{9}=\frac{1}{3}\to 9000\times \frac{1}{3}=3000$ cây. Đúng.
II. Hoa đỏ ($A_1\_$): $1-(q+r{)}^2=1-\frac{4}{9}=\frac{5}{9}\to 5000$ cây. Đúng.
III. Nếu dị hợp không sinh sản, chỉ các đồng hợp $A_1{A}_1,A_2{A}_2,A_3{A}_3$ góp phần sinh sản; F1 toàn đồng hợp, F2 vẫn như F1 → quần thể đạt trạng thái cân bằng (không thay đổi qua các thế hệ). Đúng.
IV. Loại hết cây hoa đỏ, còn lại $A_2{A}_2:A_2{A}_3:A_3{A}_3=\frac{1}{9}:\frac{2}{9}:\frac{1}{9}=\frac{1}{4}:\frac{1}{2}:\frac{1}{4}$, tần số $A_2=A_3=\frac{1}{2}$. Sau 1 thế hệ ngẫu phối, hoa trắng $A_3{A}_3=\frac{1}{4}=25\%$. Đúng.
Cả 4 phát biểu đúng → đáp án A, khớp đáp án nguồn.

Chọn đáp án B
(Đối với quần thể ngẫu phối đang cân bằng di truyền, các em phải xác định được tần số alen và tỉ lệ kiểu gen của quần thể, sau đó mới tiến hành làm bài).
❖ Ở bài toán này, trước hết phải xác định tần số alen. Có 2 cách để xác định tần số alen.
Có 4% cá thể cánh trắng → Tần số A${}_4$ = √(0,04) = 0,2
Cánh trắng + cánh vàng = 4% + 12% = 16% → Tần số (A${}_3$ + A${}_4$) là √(0,16) = 0,4
→ Tần số A${}_3$ = 0,4 - 0,2 = 0,2.
Cánh trắng + cánh vàng + cánh xám = 4% + 12% + 33% = 49%
→ Tần số (A${}_2$ + A${}_3$ + A${}_4$) = √(0,49) = 0,7 → Tần số A${}_2$ = 0,7 - 0,2 - 0,2 = 0,3.
Sau khi tìm được A${}_4$, A${}_3$, A${}_2$ thì sẽ suy ra
A${}_1$ = 1 - (A${}_4$ + A${}_3$ + A${}_2$) = 1 - (0,2 + 0,2 + 0,3) = 0,3
❖ Sau khi tìm được tần số alen, chúng ta mới tiến hành đánh giá các phát biểu của đề:
I đúng.
II đúng vì cá thể cánh đen dị hợp = cá thể cánh đen - cá thể cánh đen đồng hợp
$$=0,51-(0,3{)}^2=0,42$$
III đúng vì tổng số cá thể có kiểu gen dị hợp = tổng số cá thể - tổng số cá thể có kiểu gen đồng hợp
$$=1-\left[(0,3{)}^2+(0,3{)}^2+(0,2{)}^2+(0,2{)}^2\right]=1-(0,26)=0,74=74\%$$
IV đúng vì cánh xám chiếm 33\%; trong đó cánh xám thuần chủng (A${}_2$A${}_2$) có tỉ lệ là $(0,3{)}^2\to$ Xác suất là $\frac{(0,3{)}^2}{0,33}=\frac{3}{11}$.

Chọn đáp án A
Giải thích:
Lấy ngẫu nhiên một cây quả đỏ, xác suất thu được cây thuần chủng
= $\frac{AABB}{A-B-}=\frac{0,36\times 0,04}{(1-0,16)\times (1-0,64)}=1/21$.

Bài toán cân bằng di truyền với alen trên NST giới tính.
Đặt p và q lần lượt là tần số alen A và a trong quần thể cân bằng di truyền. Cấu trúc của quần thể này có dạng:

Theo đề bài ta có $\frac{q^2}{2}+\frac{q}{2}=0,0208\iff q=0,04$ (nhận nghiệm) và q=-1,04 (loại).
Hai người bình thường không có quan hệ họ hàng kết hôn với nhau, xác suất hình thành cặp vợ chồng: $\frac{2pq}{1-q^2}{X}^A{X}^a\times X^{A}Y$, xác suất sinh con bị bệnh $=\frac{2pq}{1-q^2}\times 1\times \frac{1}{4}{X}^{a}Y=1,92\%$

QT ngẫu phối đạt CBDT có đầy đủ các loại kiểu gen và tần số alen A gấp đôi alen a: P: 4/9 AA + 4/9 Aa + 1/9 aa = 1.
I sai: Đột biến gen cần rất nhiều thế hệ mới làm tần số 1 alen giảm đi một nửa.
II sai: Nếu tần số alen A vẫn gấp đôi tần số alen a qua các thế hệ thì quần thể này có thể vẫn chịu tác động của nhân tố giao phối không ngẫu nhiên.
III sai: Chọn lọc tự nhiên không tác động trực tiếp lên alen.
IV đúng: cây dị hợp Aa đều không sinh sản thì quần thể còn lại là 4/5 AA + 1/5 aa => thế hệ sau sẽ có hoa trắng aa = 1/25 => hoa đỏ (A-) chiếm tỉ lệ = 1 - 1/25 = 24/25 = 0,96 = 96%.

(AI giải đề cho tôi)
F₂ hoa trắng chiếm 56,25% = 9/16, nên với F₁ giao phấn ngẫu nhiên: q²(a) = 9/16 → q = 3/4, p(A) = 1/4. Hai cây P có kiểu hình khác nhau nên một cây hoa trắng (aa), một cây hoa đỏ (A_). Xét các trường hợp: nếu P là AA × aa thì F₁ toàn Aa, cho p = q = 1/2 → F₂ trắng 25% (loại); nếu P là Aa × aa thì F₁ gồm 1/2 Aa + 1/2 aa, cho giao tử A = 1/4, a = 3/4 → F₂ trắng = q² = 9/16 = 56,25% (thỏa mãn). Vậy P bắt buộc là Aa × aa. Xét các phát biểu: I. Cây hoa đỏ dị hợp (Aa) ở F₂ = 2pq = 2·(1/4)·(3/4) = 3/8 = 37,5% ≠ 12,5% → sai. II. F₁ từ Aa × aa chỉ có kiểu gen Aa và aa, không thể có AA → sai. III. Ở F₂: AA = p² = 1/16, Aa = 2pq = 6/16, tổng hoa đỏ = 7/16; tỉ lệ đồng hợp trong số cây hoa đỏ = (1/16)/(7/16) = 1/7 → đúng. IV. Kiểu gen P là AA × aa không thỏa mãn (F₁ toàn Aa, F₂ trắng 25%) → sai. Vậy chỉ có 1 phát biểu đúng.

Đáp án C. Quần thể cân bằng di truyền, ta có cánh trắng = 4\% $\to A_4=\sqrt{0,04}=0,2$. Cánh trắng + cánh vàng = $(A_3+A_4{)}^2=0,32+0,04=0,36=0,6^2\to A_3=0,4$. Cánh trắng + cánh vàng + cánh xám = $(A_2+A_3+A_4{)}^2=0,13+0,32+0,04=0,49=0,7^2\to A_4=0,1$ (nguyên văn nguồn; theo logic là $A_2=0,1$). Vậy $A_1=0,3$. Các con cánh xám có tỉ lệ kiểu gen: $0,01A_2{A}_2+0,08A_2{A}_3+0,04A_2{A}_4$. Tần số alen: $\frac{7}{13}{A}_2:\frac{4}{13}{A}_3:\frac{2}{13}{A}_3$ (nguyên văn nguồn; số hạng cuối theo logic là $A_4$). Tỉ lệ cánh trắng là ${\left(\frac{2}{13}\right)}^2=\frac{4}{169}\to$ D sai. Loại được B vì không có alen $A_1$ nên không có kiểu hình cánh đen. Tỉ lệ cánh vàng: ${\left(\frac{4}{13}+\frac{2}{13}\right)}^2-{\left(\frac{2}{13}\right)}^2=\frac{32}{169}\to$ A sai. Tỉ lệ cánh xám là: $1-\frac{32}{169}-\frac{4}{169}=\frac{133}{169}\to$ C đúng.

Có 3 phát biểu đúng, → Đáp án D
Tổng cá thể mang alen đột biến = 1 - AABBDD = 34,39%. Suy ra, AABBDD = 1 - 0,3439 = 0,6561.
Bài toán cho biết tần số các alen đột biến bằng nhau, có nghĩa là tần số a = tần số b. Do đó, suy ra tần số A = tần số B. Cho nên ta gọi x là tần số alen A thì kiểu gen AABB = x⁴ = 0,6561. Suy ra x = 0,9.
I đúng. Vì quần thể có 9 kiểu gen, trong đó có 1 kiểu gen không đột biến (AABBDD); nên số kiểu gen đột biến = 3² - 1 = 8 kiểu gen.
II sai. Vì cây thân thấp, hoa trắng, quả to (aabbDD) = 0,0001 = 0,01%.
III đúng. Trong quần thể, số cây dị hợp 1 cặp gen (Aa)(BB+bb)DD + (AA + aa)BbDD = Aa(1-Bb) + (1-Aa)Bb = 0,18x0,82 + 0,82x0,18 = 29,52%.
IV đúng. Lấy ngẫu nhiên 1 cây thân cao, hoa đỏ, qua to, xác suất thu được cây thuần chủng là = AABBDD / A-B-DD = 0,6561 / ((1- 0,01)(1- 0,01)) = 81/121