Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Hoán vị gene và tần số tái tổ hợp (Sinh học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Kiểu gen Ab/aB (các gen liên kết trên một NST, trạng thái cặp dị hợp). Tần số hoán vị gen f = 17% nên tổng tỷ lệ giao tử hoán vị (Ab và aB... thực chất các giao tử tái tổ hợp) là 17%, mỗi loại 8,5%; các giao tử liên kết (mỗi loại) chiếm (100% − 17%)/2 = 41,5%. Cụ thể: giao tử liên kết là Ab = aB = 41,5%; giao tử hoán vị là AB = ab = 8,5%. Đáp án A khớp: AB = ab = 8,5%; Ab = aB = 41,5%. Kiểm tra tổng: 8,5 + 8,5 + 41,5 + 41,5 = 100%. Đáp án A trùng với đáp án nguồn (Câu 20: A).

(AI giải đề cho tôi)
Kiểu gen Bd/bD là kiểu gen liên kết (cis): hai gen trội B và D nằm trên 2 NST khác nhau trong cặp (một NST mang Bd, NST kia mang bD). Khi có hoán vị gen, giảm phân tạo 4 loại giao tử: 2 loại giao tử bố mẹ là Bd và bD, 2 loại giao tử hoán vị là BD và bd. Tần số hoán vị gen (f) bằng tổng tỉ lệ các giao tử hoán vị, tức f = %BD + %bd. Vậy đáp án A, khớp với đáp án nguồn (Câu 94: A).

Phương pháp: Một tế bào sinh tinh giảm phân: + Không có HVG sẽ tạo 2 loại giao tử. + Có HVG tạo 4 loại giao tử với tỉ lệ bằng nhau.
Giải chi tiết:
A đúng.
B đúng, AB là giao tử liên kết.
C sai, nếu có HVG sẽ tạo 4 loại giao tử với tỉ lệ bằng nhau.
D đúng, chỉ tạo AB và ab.

(AI giải đề cho tôi)
Kiểu gen De/dE là hợp tử dị hợp tử về 2 cặp gen nằm trên cùng một NST (trạng thái liên kết). Giao tử mang gen hoán vị là giao tử tái tổ hợp, khác với 2 giao tử mang tổ hợp gen gốc (De và dE). Khi xảy ra trao đổi chéo giữa 2 crômatid không chị em trong cặp NST tương đồng ở kì giữa giảm phân I, các giao tử tái tổ hợp tạo ra là DE và de. Vậy 2 loại giao tử mang gen hoán vị là DE và de, khớp với đáp án B (đáp án của đề cũng là 12B).

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng ý về ý nghĩa của hiện tượng hoán vị gen (trao đổi chéo đoạn NST tương đồng giữa cặp NST tương đồng trong giảm phân I): (1) Đúng — hoán vị gen có thể tái tổ hợp các gen quý nằm trên các NST khác nhau của cặp tương đồng về cùng một NST, tạo thành nhóm gen liên kết, được ứng dụng trong chọn giống (ví dụ tạo giống lúa có nhiều gen kháng bệnh cùng di truyền). (2) Đúng — hoán vị gen làm tăng số lượng biến dị tổ hợp, cung cấp nguyên liệu cho chọn lọc tự nhiên và tiến hoá. (3) Đúng — tần số hoán vị gen tỉ lệ nghịch với khoảng cách giữa các gen trên NST, nên là cơ sở cho việc lập bản đồ gen. (4) Sai — chuyển đoạn tương hỗ là một dạng đột biến cấu trúc NST (đoạn NST đổi chỗ cho đoạn không tương đồng), không phải ý nghĩa của hoán vị gen. Vậy có 3 ý nghĩa đúng: (1), (2), (3) → đáp án C, khớp với đáp án nguồn (21C).

Cơ thể AB/ab giảm phân cho AB = ab = 41,5\%; Ab = aB = 8,5\%.

(AI giải đề cho tôi)
Cây mẹ $\frac{AB}{Ab}$ (dị hợp về A, liên kết gen) giảm phân có hoán vị gen nên tạo 4 loại giao tử: $AB$, $Ab$, $aB$, $ab$. Cây $\frac{ab}{ab}$ đồng hợp chỉ tạo 1 loại giao tử $ab$. Do đó F₁ có tối đa $4\times 1=4$ loại kiểu gen: $\frac{AB}{ab}$ (AaBb), $\frac{Ab}{ab}$ (Aabb), $\frac{aB}{ab}$ (aaBb), $\frac{ab}{ab}$ (aabb). Khớp với đáp án nguồn là D.

(AI giải đề cho tôi)
Hoán vị gene (trao đổi chéo) xảy ra ở kì đầu giảm phân I, khi các nhiễm sắc thể tương đồng tiếp hợp và trao đổi đoạn tương ứng giữa 2 chromatid khác nguồn gốc (thuộc 2 nhiễm sắc thể khác nhau trong cặp tương đồng). A, B sai vì là 2 chromatid cùng nguồn gốc (không tạo hoán vị); C chỉ là tiếp hợp, chưa phải trao đổi chéo. Đáp án D, khớp với đáp án được tô trong tài liệu nguồn.

Ruồi giấm cái: Ab/aB ; f = 40%
Giao tử liên kết: Ab ; aB
Giao tử hoán vị: AB ; ab
→ ab = f/2 = 40%/2 = 20%
Đáp án: 20

Chọn đáp án A. $$\frac{1-f}{2}=0,4$$ Ab là giao tử liên kết, chiếm tỉ lệ $\frac{1-f}{2}$.

Đáp án: B. Giải thích: Hoán vị gen là hiện tượng các gen nằm trên các chromatit khác nguồn gốc của 1 cặp NST kép tương đồng xảy ra hiện tượng hoán đổi vị trí cho nhau ở kì đầu lần giảm phân I.
Xét các phát biểu của đề bài:
I sai vì Hoán vị gen xảy ra do hiện tượng trao đổi chéo giữa 2 chromatit khác nguồn gốc chứ không phải cùng nguồn gốc.
II đúng. Nhờ có hoán vị gen mà các gen trên NST có thể tổ hợp lại với nhau.
III đúng. Hoán vị gen làm xuất hiện nhiều loại giao tử → làm xuất hiện biến dị tổ hợp cung cấp nguyên liệu cho tiến hóa và chọn giống.
IV sai vì các gen càng xa nhau càng dễ xảy ra hoán vị. Tần số hoán vị gen tỉ lệ thuận với khoảng cách của các gen.
Vậy có 2 phát biểu đúng trong số những phát biểu trên.

Chọn đáp án C
Giải thích:
Hai tế bào sinh tinh đều có kiểu gen AB/ab X${}^D$X${}^d$
Các loại giao tử liên kết: AB X${}^D$; AB X${}^d$; ab X${}^D$; ab X${}^d$
Các loại giao tử hoán vị: Ab X${}^D$; Ab X${}^d$; aB X${}^D$; aB X${}^d$
Tế bào 1 không hoán vị: tạo tối đa 2 loại giao tử liên kết
Tế bào 2 có hoán vị gen tạo tối đa 4 loại giao tử (2 giao tử liên kết, 2 giao tử hoán vị)
→ vậy tối đa thu được 6 loại giao tử

Cơ thể $X^{AB}{X}^{ab}$ giảm phân (f = 20\%) cho các giao tử:
+ Giao tử liên kết: $X^{AB}=X^{ab}=40\%$
+ Giao tử hoán vị: $X^{Ab}=X^{aB}=10\%$

(AI giải đề cho tôi)
Khoảng cách tương đối giữa hai gen trên NST (tính bằng cM - centimorgan) chính bằng tần số hoán vị gen giữa hai gen đó, tính theo phần trăm. Vậy khoảng cách 20cM tương ứng tần số hoán vị 20%. Đáp án B, trùng với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Hoán vị gen (trao đổi chéo đoạn chromatid trong giảm phân) tạo ra biến dị tổ hợp (1), tạo điều kiện cho các gen tốt tổ hợp lại với nhau (2), và tần số hoán vị gen tỷ lệ nghịch với khoảng cách giữa các gen trên cùng một NST nên được dùng để lập bản đồ di truyền (3). Hoán vị gen không làm thay đổi cấu trúc NST (4 sai, đó là đột biến cấu trúc NST). Vậy các vai trò đúng là 1, 2, 3 → đáp án C, khớp với đáp án nguồn (40 = C).

Phương pháp:
1 tế bào giảm phân không có HVG tạo tối đa 2 loại giao tử, có HVG tạo tối đa 4 loại giao tử (2 loại giao tử liên kết, 2 loại giao tử hoán vị)
Cách giải:
Tế bào AaBb $\frac{DE}{de}$ giảm phân không có HVG tạo 2 loại giao tử.

Tế bào AaBb $\frac{DE}{de}$ giảm phân có HVG tạo 4 loại giao tử.

Vậy có thể tạo ra 6 loại giao tử (trong điều kiện sự phân li các NST kép của tế bào 1 và tế bào 2 là khác nhau)

Chọn C

(AI giải đề cho tôi)
Cơ thể dị hợp 2 cặp gen (AaBb) giảm phân sinh giao tử ab với tỉ lệ 10%. Giao tử ab là giao tử hoán vị gen, và mỗi loại giao tử hoán vị chiếm f/2 (f là tần số hoán vị gen). Do đó f/2 = 10% ⟹ f = 20%. Khớp với đáp án D trong bảng đáp án nguồn (Câu 81: D).

(AI giải đề cho tôi)
Tần số hoán vị gen tỉ lệ thuận với khoảng cách giữa hai gen trên nhiễm sắc thể và tỉ lệ nghịch với lực liên kết; tối đa 50% dù có bao nhiêu trao đổi chéo. Do đó các phát biểu A, B, C đều đúng. Phát biểu D sai vì gen càng gần tâm động thì lực liên kết càng chặt, trao đổi chéo càng khó xảy ra nên tần số hoán vị gen càng nhỏ (không phải càng lớn). Vậy phát biểu không đúng là D, khớp với đáp án được tô đỏ trong nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Kiểu gen AB/ab, hoán vị gen f = 24% nên mỗi loại giao tử hoán vị (Ab và aB) có tỉ lệ f/2 = 12%. Giao tử Ab là giao tử hoán vị, tỉ lệ 12%. Đáp án A, trùng với đáp án nguồn.

Chọn đáp án A. Ab là giao tử liên kết, chiếm tỉ lệ $\frac{1-f}{2}$ = 0,4