(1.a. HH1.2 – Biết; 1.b. HH1.4 – Hiểu; 1.c. HH2.2 – Vận dụng; 1.d. HH3.2 – Hiểu)
Nội dung: Hữu cơ – Đại cương hoá hữu cơ; Hữu cơ – Ester.
Để điều chế methyl acetate trong phòng thí nghiệm, một nhóm học sinh đã lắp dụng cụ như hình vẽ sau:



Phương trình hóa học: CH${}_3$COOH + CH${}_3$OH $\stackrel{H_{2}S{O}_4,t^0}{\to }$ CH${}_3$COOCH${}_3$ + H${}_2$O
Biết methyl acetate sôi ở 56,9°C, methanol sôi ở 64,7°C và acid acetic ở 118°C. Các học sinh trong nhóm đưa ra những nhận định về thí nghiệm này như sau:

(AI giải đề cho tôi)
a) Đúng: Bộ dụng cụ gồm bình cầu đun nóng, nhiệt kế, ống sinh hàn và bình hứng — đây là chưng cất đơn giản. Methyl acetate sôi ở 56,9°C, thấp hơn methanol (64,7°C) và acid acetic (118°C), nên hơi methyl acetate bay ra và được ngưng tụ thu trước trong bình hứng.
b) Sai: Methyl acetate (CH3COOCH3) không có nguyên tử hydrogen gắn với O hoặc N nên không tự tạo liên kết hydrogen trong phân tử. Nhiệt độ sôi thấp hơn methanol là do methanol có liên kết hydrogen giữa các phân tử (mạnh), còn methyl acetate chỉ có lực van der Waals và lưỡng cực, dù khối lượng phân tử lớn hơn.
c) Đúng: H2SO4 đặc vừa làm xúc tác cho phản ứng este hóa, vừa có tính hút nước. Khi nước bị hút đi, nồng độ sản phẩm (nước) giảm nên cân bằng chuyển dịch theo chiều thuận, tăng hiệu suất este.
d) Sai: Vì methyl acetate có nhiệt độ sôi thấp nhất trong hỗn hợp nên nó chuyển thành hơi sớm hơn (không phải muộn hơn) và thu được nhiều hơn trong bình hứng, không phải ít hơn.
a) (AI giải đề cho tôi)
Đây là chưng cất đơn giản; methyl acetate sôi thấp nhất (56,9°C) nên được thu trước trong bình hứng.
b) (AI giải đề cho tôi)
Methyl acetate không có liên kết hydrogen trong phân tử; nhiệt độ sôi thấp hơn methanol là do methanol có liên kết hydrogen giữa các phân tử.
c) (AI giải đề cho tôi)
H2SO4 là chất xúc tác và có tính hút nước, làm cân bằng chuyển dịch theo chiều thuận.
d) (AI giải đề cho tôi)
Do nhiệt độ sôi thấp nhất, methyl acetate chuyển thành hơi sớm hơn và nhiều hơn, không phải muộn hơn và ít hơn.