Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Cân bằng Hardy Weinberg (Sinh học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Quần thể ở trạng thái cân bằng di truyền (Hardy-Weinberg): p = 0,3, q = 0,7. Tần số kiểu gen dị hợp Aa = 2pq = 2 × 0,3 × 0,7 = 0,42. Đáp án C, khớp với bảng đáp án (Câu 84: C).

(AI giải đề cho tôi)
Quần thể cân bằng di truyền (Hardy-Weinberg) về gen A, a với A trội hoàn toàn. Tỉ lệ cá thể mang tính trạng trội (kiểu hình A_) là 64%, do đó tỉ lệ cá thể lặn aa = 100% - 64% = 36%. Theo phương trình cân bằng di truyền: $q^2=0,36\Rightarrow q_a=0,6$. Vì $p_A+q_a=1$ nên $p_A=1-0,6=0,4$. Kiểm tra: $p^2+2pq=0,16+0,48=0,64$ đúng với tỉ lệ trội 64%. Vậy tần số alen A là 0,4, khớp đáp án B của đề.

(AI giải đề cho tôi)
Quần thể cân bằng Hardy–Weinberg. Từ aa bb = 1,44% và A* bb = 14,56% suy ra bb = 16% → q_b = 0,4, p_B = 0,6; aa = 0,0144/0,16 = 9% → q_a = 0,3, p_A = 0,7.
Xét từng phát biểu:
1. Hoa đỏ, quả tròn = (1 − 0,09)(1 − 0,16) = 0,91 × 0,84 = 76,44% → ĐÚNG.
2. Hoa trắng, quả tròn = 0,09 × 0,84 = 7,56% ≠ 7,84% → SAI.
3. AaBb = 2(0,7)(0,3) × 2(0,6)(0,4) = 0,42 × 0,48 = 20,16% ≠ 5,04% → SAI.
4. Đồng hợp tử = (0,49 + 0,09)(0,36 + 0,16) = 0,58 × 0,52 = 30,16% → ĐÚNG.
Vậy có 2 phát biểu đúng (phát biểu 1 và 4), tương ứng đáp án B.

(AI giải đề cho tôi)
Quần thể ở trạng thái cân bằng di truyền nên kiểu gen Aa có tần số $2pq=0,42$, suy ra $pq=0,21$. Vì $p+q=1$, ta có $p$ và $q$ là nghiệm của phương trình $t^2-t+0,21=0$. Giải: $t=\frac{1\pm \sqrt{1-0,84}}{2}=\frac{1\pm 0,4}{2}$, cho $t=0,7$ hoặc $t=0,3$. Vậy tần số alen A có thể là $0,7$ hoặc $0,3$; trong các phương án chỉ có $0,3$ (phương án A) là phù hợp. Kết quả trùng với đáp án nguồn (11-A).

(AI giải đề cho tôi)
Tần số alen ban đầu: tổng 200 cá thể, p(A) = (2×60 + 40)/(2×200) = 160/400 = 0,4; q(a) = (2×100 + 40)/400 = 240/400 = 0,6. Sau một lần ngẫu phối, theo định luật Hardy–Weinberg: p² = 0,16 (AA); 2pq = 0,48 (Aa); q² = 0,36 (aa). Kết quả khớp đáp án D và trùng với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Tần số alen: p(A) = 0,36 + 0,5×0,48 = 0,6; q(a) = 0,4. Quần thể ngẫu phối nên ở F1 vẫn cân bằng Hardy - Weinberg: 0,36 AA : 0,48 Aa : 0,16 aa.
I. Tỉ lệ cá thể mang alen A = 1 - q² = 1 - 0,16 = 0,84 = 84% → đúng.
II. Đột biến là nguồn tạo ra alen mới, thường làm tăng (không chắc chắn làm giảm) đa dạng di truyền → sai.
III. Các yếu tố ngẫu nhiên (thả nổi di truyền, đặc biệt ở quần thể nhỏ) có thể khiến alen a bị loại bỏ hoàn toàn → đúng.
IV. Di - nhập gen đưa alen từ quần thể khác vào, có thể làm tăng tần số alen a → đúng.
Vậy có 3 phát biểu đúng → chọn C.

(AI giải đề cho tôi)
F₂ hoa trắng chiếm 56,25% = 9/16, nên với F₁ giao phấn ngẫu nhiên: q²(a) = 9/16 → q = 3/4, p(A) = 1/4. Hai cây P có kiểu hình khác nhau nên một cây hoa trắng (aa), một cây hoa đỏ (A_). Xét các trường hợp: nếu P là AA × aa thì F₁ toàn Aa, cho p = q = 1/2 → F₂ trắng 25% (loại); nếu P là Aa × aa thì F₁ gồm 1/2 Aa + 1/2 aa, cho giao tử A = 1/4, a = 3/4 → F₂ trắng = q² = 9/16 = 56,25% (thỏa mãn). Vậy P bắt buộc là Aa × aa. Xét các phát biểu: I. Cây hoa đỏ dị hợp (Aa) ở F₂ = 2pq = 2·(1/4)·(3/4) = 3/8 = 37,5% ≠ 12,5% → sai. II. F₁ từ Aa × aa chỉ có kiểu gen Aa và aa, không thể có AA → sai. III. Ở F₂: AA = p² = 1/16, Aa = 2pq = 6/16, tổng hoa đỏ = 7/16; tỉ lệ đồng hợp trong số cây hoa đỏ = (1/16)/(7/16) = 1/7 → đúng. IV. Kiểu gen P là AA × aa không thỏa mãn (F₁ toàn Aa, F₂ trắng 25%) → sai. Vậy chỉ có 1 phát biểu đúng.

Đáp án C. Quần thể cân bằng di truyền, ta có cánh trắng = 4\% $\to A_4=\sqrt{0,04}=0,2$. Cánh trắng + cánh vàng = $(A_3+A_4{)}^2=0,32+0,04=0,36=0,6^2\to A_3=0,4$. Cánh trắng + cánh vàng + cánh xám = $(A_2+A_3+A_4{)}^2=0,13+0,32+0,04=0,49=0,7^2\to A_4=0,1$ (nguyên văn nguồn; theo logic là $A_2=0,1$). Vậy $A_1=0,3$. Các con cánh xám có tỉ lệ kiểu gen: $0,01A_2{A}_2+0,08A_2{A}_3+0,04A_2{A}_4$. Tần số alen: $\frac{7}{13}{A}_2:\frac{4}{13}{A}_3:\frac{2}{13}{A}_3$ (nguyên văn nguồn; số hạng cuối theo logic là $A_4$). Tỉ lệ cánh trắng là ${\left(\frac{2}{13}\right)}^2=\frac{4}{169}\to$ D sai. Loại được B vì không có alen $A_1$ nên không có kiểu hình cánh đen. Tỉ lệ cánh vàng: ${\left(\frac{4}{13}+\frac{2}{13}\right)}^2-{\left(\frac{2}{13}\right)}^2=\frac{32}{169}\to$ A sai. Tỉ lệ cánh xám là: $1-\frac{32}{169}-\frac{4}{169}=\frac{133}{169}\to$ C đúng.

Có 3 phát biểu đúng, → Đáp án D
Tổng cá thể mang alen đột biến = 1 - AABBDD = 34,39%. Suy ra, AABBDD = 1 - 0,3439 = 0,6561.
Bài toán cho biết tần số các alen đột biến bằng nhau, có nghĩa là tần số a = tần số b. Do đó, suy ra tần số A = tần số B. Cho nên ta gọi x là tần số alen A thì kiểu gen AABB = x⁴ = 0,6561. Suy ra x = 0,9.
I đúng. Vì quần thể có 9 kiểu gen, trong đó có 1 kiểu gen không đột biến (AABBDD); nên số kiểu gen đột biến = 3² - 1 = 8 kiểu gen.
II sai. Vì cây thân thấp, hoa trắng, quả to (aabbDD) = 0,0001 = 0,01%.
III đúng. Trong quần thể, số cây dị hợp 1 cặp gen (Aa)(BB+bb)DD + (AA + aa)BbDD = Aa(1-Bb) + (1-Aa)Bb = 0,18x0,82 + 0,82x0,18 = 29,52%.
IV đúng. Lấy ngẫu nhiên 1 cây thân cao, hoa đỏ, qua to, xác suất thu được cây thuần chủng là = AABBDD / A-B-DD = 0,6561 / ((1- 0,01)(1- 0,01)) = 81/121

(AI giải đề cho tôi)
Theo định luật Hardy-Weinberg, tần số kiểu gen không đổi qua các thế hệ khi quần thể ở trạng thái cân bằng di truyền: $p^{2}EE:2pqEe:q^{2}ee$. Trong 4 phương án, chỉ có cấu trúc 25%EE : 50%Ee : 25%ee tương ứng với $p=q=0,5$ (thỏa mãn $p^2+2pq+q^2=0,25+0,5+0,25=1$), nên khi giao phấn ngẫu nhiên, các giao tử E và e đều chiếm 50%, đời sau vẫn cho tỉ lệ 25%EE : 50%Ee : 25%ee không đổi. Các phương án A, B, D không cân bằng (ví dụ 100%Ee tự thụ phấn sẽ cho 25%EE : 50%Ee : 25%ee; 50%EE : 50%Ee cho giao tử E = 75%, e = 25%, đời sau là 56,25%EE : 37,5%Ee : 6,25%ee). Đáp án khớp với đáp án nguồn (Câu 87: C).

(AI giải đề cho tôi)
Quần thể ở trạng thái cân bằng di truyền (Hardy-Weinberg) phải thỏa: tần số alen p = f(A) = f(AA) + 1/2·f(Aa), q = f(a) = f(aa) + 1/2·f(Aa), và thành phần kiểu gen phải bằng p² : 2pq : q². Xét từng phương án: A: p = 0,30 + 0,20 = 0,50; q = 0,30 + 0,20 = 0,50; nếu cân bằng thì 2pq = 0,50 ≠ 0,40 → không cân bằng. B: p = 0,50 + 0,20 = 0,70; q = 0,10 + 0,20 = 0,30; 2pq = 0,42 ≠ 0,40 → không cân bằng. C: p = 0,25 + 0,25 = 0,50; q = 0,25 + 0,25 = 0,50; p² = 0,25; 2pq = 0,50; q² = 0,25, đúng bằng thành phần kiểu gen 0,25AA : 0,50Aa : 0,25aa → cân bằng di truyền. D: p = 0,10 + 0,20 = 0,30; q = 0,50 + 0,20 = 0,70; 2pq = 0,42 ≠ 0,40 → không cân bằng. Vậy đáp án là C, khớp với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Từ biểu đồ tần số allele B: Quần thể 1: p ≈ 0,3; Quần thể 2: p ≈ 0,5; Quần thể 3: p ≈ 0,6; Quần thể 4: p ≈ 0,2. Ở trạng thái cân bằng di truyền (Hardy–Weinberg), tần số kiểu gene dị hợp Bb là $2pq=2p(1-p)$. Tính: Quần thể 1: $2(0,3)(0,7)=0,42$; Quần thể 2: $2(0,5)(0,5)=0,5$; Quần thể 3: $2(0,6)(0,4)=0,48$; Quần thể 4: $2(0,2)(0,8)=0,32$. Tần số dị hợp thấp nhất là 0,32 thuộc quần thể 4, khớp đáp án nguồn (câu 27 → 4).

Hướng dẫn giải:
P: 0,5AA : 0,2Aa : 0,3aa.
TSAL A=0,6; a=0,4 ➔ F1: 0,36AA : 0,48Aa : 0,16aa.
I. Sai, hoa trắng 16\%.
II. Sai, $F_5$ không giống P vì P chưa cân bằng.
III. Đúng.
IV. Sai, nếu loài này thụ phấn nhờ côn trùng, kiểu hình hoa đỏ thu hút được nhiều côn trùng hơn thì a sẽ giảm.

(AI giải đề cho tôi)
Quần thể ở trạng thái cân bằng di truyền (Hardy–Weinberg) với tần số alen $p(I^A)=0,4$; $q(I^B)=0,3$; $r(I^O)=0,3$. Các kiểu gen đồng hợp về nhóm máu gồm $I^A{I}^A$, $I^B{I}^B$, $I^O{I}^O$ với tần số lần lượt $p^2$, $q^2$, $r^2$. Tỉ lệ người đồng hợp: $p^2+q^2+r^2=0,4^2+0,3^2+0,3^2=0,16+0,09+0,09=0,34$. Kết quả trùng với đáp án nguồn (Câu 40: D).

(AI giải đề cho tôi)
Định luật Hacdi - Vanbec phát biểu rằng: trong một quần thể lớn, giao phối ngẫu nhiên, không có các yếu tố tiến hóa (đột biến, chọn lọc, di - nhập gen), thì tần số alen và thành phần kiểu gen của quần thể được duy trì ổn định qua các thế hệ. Do đó nội dung định luật đề cập đến trạng thái ổn định về cấu trúc di truyền của quần thể qua các thế hệ. A sai vì trạng thái động của quần thể là do các yếu tố tiến hóa làm thay đổi tần số alen, không phải nội dung của định luật. B sai vì định luật nói về tần số alen và kiểu gen, không phải tỉ lệ kiểu hình. D sai vì sự thay đổi tần số alen qua các thế hệ là kết quả của tiến hóa, đi ngược lại nội dung định luật. Đáp án khớp với bảng đáp án của đề (Câu 85: C).

Câu 87: C.
- Tần số các kiểu gen không đổi qua các thế hệ, tức là quần thể cân bằng di truyền khi $p^2.q^2=(2pq/2{)}^2$
→ Quần thể C cân bằng di truyền.

Chọn đáp án A. A: đỏ; a: vàng; B: tròn; b: dài (phân li độc lập). P: 32,76% cây quả đỏ, tròn; 3,24% cây quả đỏ, dài; 58,24% cây quả vàng, tròn; 5,76% cây quả vàng, dài. 32,76% A-B- : 3.24% A-bb : 58,24% aaB- : 5,76% aabb. Quần thể cân bằng di truyền. Tần số alen: A = 0,2; a = 0,8; b = 0,3; B = 0,7. Nếu cho tất cả các cây quả đỏ, dài tự thụ phấn thì thu được F₁ có tỉ lệ cây quả vàng, dài. Ta có: AAbb = (0,2² x 0,3²)/3,24% = 1/9; Aabb = 8/9 tự thụ phấn → F1: vàng, dài = aabb = (4/9)² = 16/81.

Chọn đáp án D

Giải thích:

- I đúng, nếu không có tác động của nhân tố tiến hoá thì quần thể đạt trạng thái cân bằng di truyền nên F${}_1$ số cá thể mang alen A là: AA +Aa = 0,36 + 0,48 = 0,84
- II sai vì nếu tác động của nhân tố đột biến thì có thể làm tăng tính đa dạng di truyền của quần thể.
- III, IV đúng
Vậy có 3 phát biểu đúng

Tỉ lệ dị hợp (người bình thường mang allele bệnh): $2pq=2\times 0,98\times 0,02=0,0392=3,92\%$

(AI giải đề cho tôi)
Quần thể giao phấn ở trạng thái cân bằng di truyền (Hardy-Weinberg): p = 0,4 (alen A), q = 1 - 0,4 = 0,6 (alen a). Tần số kiểu gen aa = q^2 = 0,6^2 = 0,36. Đáp án D, khớp với đáp án nguồn (Câu 95: D).