Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Cấu trúc di truyền tự phối và cận huyết (Sinh học Lớp 12)

Gọi tỷ lệ dị hợp ở P là x. F1 có 1/16 aa= 1/4 *x => x= 0.25 => P: 0.75AA: 0.25Aa. Vậy tỷ lệ dị hợp ở F1 là 0.25*1/2= 0.125

Gọi quần thể ban đầu có thành phần kiểu gen là xAA : yAa : zaa (x + y + z = 1) thì khi trải qua n thế hệ tự thụ phấn, tỉ lệ kiểu gen Aa thu được là y.${\left(\frac{1}{2}\right)}^n$ ; tỉ lệ kiểu gen AA và aa thu được là: AA = x + $\frac{1-\frac{1}{2^n}}{2}$ ×y ; aa = z + $\frac{1-\frac{1}{2^n}}{2}$ ×y
→ theo bài, ta có AA = x + $\frac{1-\frac{1}{2^n}}{2}$ ×y = 0,4 + $\frac{1-\frac{1}{2^n}}{2}$ ×0,6 = 66,25% → n = 3
Đáp án C.

Đáp án C
Ý 1 đúng.
Ý 2 sai vì việc tự thụ phấn qua các thế hệ không làm thay tần số alen của quần thể mà chỉ làm thay đổi thành phần kiểu gen của quần thể.
Ý 3 sai vì với quần thể chỉ có thành phần kiểu gen đồng hợp thì tự thụ phấn không làm thoái hóa được.
Ý 4,5 đúng.
Lai các dòng khác nhau làm giàu vốn gen và tăng sự đa dạng về di truyền, giúp khắc phục hiện tượng thoái hóa giống. Ý 6 đúng.

Gọi cấu trúc di truyền của quần thể ở P là: xAA : yAa : zaa. Ở P, số cây hoa tím có tỉ lệ 70% = 0,7 → z = 1 – 0,7 = 0,3.
Ý I. Tự thụ phấn 2 thế hệ, tại F₂: Tần số KG
aa = $z+\frac{y(1-1/2^n)}{2}$ = 0,3 + $\frac{y(1-1/2^2)}{2}$ → y = 0,5; x = 0,2
Cấu trúc di truyền ở P là 0,2AA : 0,5Aa : 0,3aa → I đúng.
Ý II. Tần số alen A là p $=x+\frac{y}{2}$ = 0,45 → II sai.
Ý III. Tỉ lệ kiểu gen ở F₁ là 0,325AA : 0,25Aa : 0,425aa
→ Tỉ lệ kiểu hình là 0,575 tím : 0,425 trắng = 23 tím : 17 trắng → III đúng.
Hiệu số giữa tỉ lệ cây hoa trắng với tỉ lệ cây hoa tím đồng hợp tử không đổi qua các thế hệ tự thụ phấn (sau mỗi thế hệ tăng: $\frac{y(1-1/2^n)}{2}$) → IV sai.
Vậy có 2 ý đúng

Lời giải do AI solution agent cung cấp, đáp án D đối chiếu với bảng ĐÁP ÁN trang 19 (Câu 19 → D).

Gọi x = tỉ lệ aa (hoa trắng) ở P = 50% = 0,5; y = tỉ lệ Aa; z = tỉ lệ AA, với y + z = 0,5 (hoa tím).

Qua n thế hệ tự thụ phấn, tỉ lệ aa = x + y·(1 − 1/2ⁿ)/2. Ở F₃ (n = 3): aa = 0,5 + y·(7/8)/2 = 0,5 + 7y/16 = 0,675 → y = 0,4; suy ra z = 0,1.

• A đúng: quần thể P có 40% cây hoa tím dị hợp (Aa chiếm 0,4).
• B đúng: F₂ có aa = 0,5 + 0,4·(3/4)/2 = 0,5 + 0,15 = 65% cây hoa trắng.
• C đúng: F₃ có AA = 0,1 + 0,4·(7/8)/2 = 0,1 + 0,175 = 27,5% cây hoa tím đồng hợp.
• D sai: F₁ có aa = 0,5 + 0,4·(1/2)/2 = 0,6 → hoa tím chiếm 40%, không phải 0,45%.

Chọn B. Ở F₂ có 25% cây thân cao → 75% cây thân thấp.
Do cây Aa không có khả năng sinh sản nên tính trong số cây sinh sản ở F₁ thì cũng có 75% cây thân thấp: 25% cây thân cao và đều có kiểu gen thuần chủng: 25%AA:75%aa
→ tần số alen a ở F₁ là 0,75.

P: 0,5 AA : 0,4 Aa : 0,1 aa
Tần số alen A= 0,7 ; a = 0,3
I, nếu ngẫu phối quần thể có cấu trúc: 0,49AA:0,42Aa:0,09aa => I sai

II, sai, (5AA : 4Aa)× (5AA : 4Aa) →(7A:2a)× (7A:2a) => aa = 4/81 => Aa = 77/81

III: cho các cây hoa đỏ tự thụ phấn: tỷ lệ hoa trắng là $\frac{4}{9}\times \frac{1}{4}=\frac{1}{9}$ => III đúng

IV: nếu tự thụ phấn quần thể này sẽ có

$0,5+0,4\times \frac{1}{4}AA:0,4\times \frac{1}{2}Aa:0,1+0,4\times \frac{1}{4}aa$ => IV đúng

$0,6AA:0,2Aa:0,2aa$

Chọn C

Đáp án B
B: cao >> b : thấp
Tỉ lệ cây thân cao là 64% → tỉ lệ cây thân thấp là 100% - 64% = 36%
Gọi tỉ lệ kiểu gen Bb của quần thể ban đầu là x
Cấu trúc di truyền của quần thể ban đầu là: (0,64 – x)BB : xBb : 0,36bb = 1
Sau hai thế hệ tự thụ phân tỉ lệ kiểu gen thân thấp bb trong quần thể là:
$$0,36+\frac{1-{\left(\frac{1}{2}\right)}^2}{2}x=0,42$$
→ x = 0,16 → Cấu trúc di truyền của quần thể ở thế hệ P là: 0,48BB : 0,16Bb : 0,36bb

Trong quần thể có cấu trúc di truyền là: xAA : yAa : z aa (x + y + z =1). Gọi p và q lần lượt là tần số alen A và a, ta có: p = x + y/2; q = z + y/2 (p + q =1)

Gọi n là số thế hệ tự thụ phấn thì tỉ lệ cây hoa đỏ thuần chủng (AA) sau n thế hệ tự thụ phấn là: x + [1 - (1/2)^n]/2 · y = x + [1 - (1/2)^2]/2 · y = 0,3 ⟺ x + 3/8 y = 0,3 (1)

Theo bài ra, ta có: z = 0,2 → x + y = 0,8 (2)

Từ (1) và (2) → x = 0, y = 0,8 → tần số alen A = p = x + y/2 = 0,4; tần số alen a = q = z + y/2 = 0,6.

(AI giải đề cho tôi)
Quần thể tự thụ phấn, P có 2Aa = 0,9 nên AA + aa = 0,1. Tự thụ phấn không làm đổi tần số alen (chỉ đổi cấu trúc kiểu gen): dị hợp tử giảm đôi mỗi thế hệ, H_n = 0,9/2^n; hai loại đồng hợp tăng thêm mỗi thế hệ một lượng bằng nhau H_n/4. Xét từng dự đoán: (1) Sai. Tỉ lệ hoa trắng (aa) ở F5 là aa_0 + H_0(1 − 2^{-5})/2 = aa_0 + 0,45·31/32 ≈ aa_0 + 43,59%, tức tỉ lệ trắng tăng 43,59% (đơn vị phần trăm) chứ không phải 38,75%. (2) Đúng. Tự thụ phấn là giao phối không ngẫu nhiên nhưng không làm thay đổi tần số alen A và a qua các thế hệ. (3) Đúng. Hoa đỏ ở P chiếm 1 − aa_0 ≥ 90%, còn ở F5 chỉ còn 1 − (aa_0 + 0,4359) ≈ 51,4% (với aa_0 = 0,05), và tỉ lệ đỏ giảm dần qua các thế hệ nên luôn nhỏ hơn ở P. (4) Đúng. Vì AA và aa cùng tăng thêm H_0(1 − 2^{-n})/2 mỗi n thế hệ nên hiệu AA − aa = AA_0 − aa_0 không đổi qua các thế hệ. Vậy có 3 dự đoán đúng (2), (3), (4) → chọn A, khớp với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Quần thể tự thụ phấn: dị hợp tử Hh tự thụ cho tỉ lệ 1 HH : 2 Hh : 1 hh, nên tần số kiểu gene dị hợp giảm một nửa qua mỗi thế hệ (Hh → 50% Hh → 25% Hh → ...), do đó các cấu trúc có chứa Hh (A: 50% HH : 50% Hh; B: 25% Hh : 75% hh; C: 100% Hh) đều thay đổi qua các thế hệ. Chỉ khi quần thể đồng hợp thuần chủng thì tần số kiểu gene mới không đổi: 100% HH tự thụ cho 100% HH, và 100% hh tự thụ cho 100% hh. Trong các phương án, chỉ có D (100% hh) thỏa mãn. Khớp với đáp án nguồn (Câu 14 = D).

(AI giải đề cho tôi)
Sau n lần tự thụ phấn, tỉ lệ dị hợp tử giảm theo công thức H_n = H_0 · (1/2)^n. Với n = 3 và H_3 = 8%: H_0 = 8% × 2^3 = 64%. Ở thế hệ xuất phát, tỉ lệ đồng hợp tử trội (AA) là 20%, nên đồng hợp tử lặn (aa) = 100% − 64% − 20% = 16%. Hoa đỏ là tính trạng trội hoàn toàn nên kiểu hình hoa đỏ gồm AA + Aa = 20% + 64% = 84%; hoa trắng (aa) = 16%. Vậy trước khi tự thụ phấn, quần thể ban đầu có 84% cây hoa đỏ : 16% cây hoa trắng, tương ứng phương án B.

Hướng dẫn giải:
Cấu trúc di truyền quần thể ban đầu có dạng: x(AA) : 0,8(Aa) : y(aa).
1, đúng: Ti lệ cây hoa trắng ở $F_5$ tăng lên so với P là: $\frac{\left(1-\frac{1}{2^5}\right).0,8}{2}=38,75\%$.
2, đúng: Tự thụ phấn chỉ làm giảm kiểu gen dị hợp (Aa) và tăng kiểu gen đồng hợp (AA và aa) chứ không làm thay đổi tần số alen.
3, đúng: Vì thế hệ $F_5$ kiểu hình hoa trắng (aa) tăng → hoa đỏ phải giảm → Hoa đỏ $F_5$ luôn nhỏ hơn hoa đỏ ở P.
4, đúng: Kiểu gen AA và aa qua các thế hệ tăng như nhau.
→ Kí hiệu giữa chúng luôn bằng 0 và bằng hiệu của thế hệ P.

(AI giải đề cho tôi) Tự thụ phân: AA và aa cho kiểu gen không đổi; 0,50Aa tự thụ cho 0,125AA : 0,25Aa : 0,125aa. Vậy thế hệ sau: AA = 0,25 + 0,125 = 0,375; Aa = 0,25; aa = 0,25 + 0,125 = 0,375 → 0,375AA : 0,250Aa : 0,375aa.

Chọn C. Quần thể ban đầu có 100%Aa. Khi tự thụ phấn bắt buộc, tỉ lệ dị hợp sau $n$ thế hệ là $(1/2{)}^n$, còn tỉ lệ mỗi loại đồng hợp là $\frac{1-(1/2{)}^n}{2}$. Ở đề này là thế hệ $F_3$, nên tỉ lệ kiểu gene $AA$ là $\frac{1-(1/2{)}^3}{2}=\frac{1-1/8}{2}=\frac{7}{16}$. Vậy chọn C.

(AI giải đề cho tôi)
Quần thể P tự thụ: 0,4 Aabb : 0,5 AaBb : 0,1 aaBb.

Xét từng nhóm tự thụ:
- Aabb (0,4) cho: 1/4 AAbb; 1/2 Aabb; 1/4 aabb.
- AaBb (0,5) cho 9 kiểu gen với tỉ lệ 1:2:1:2:4:2:1:2:1 (AABB, AABb, AAbb, AaBB, AaBb, Aabb, aaBB, aaBb, aabb).
- aaBb (0,1) cho: 1/4 aaBB; 1/2 aaBb; 1/4 aabb.

Phát biểu 1: Các loại kiểu gen xuất hiện ở F1: AAbb, Aabb, aabb, AABB, AABb, AaBB, AaBb, aaBB, aaBb → gộp lại chỉ có 9 loại kiểu gen (aabb trùng nhau), không phải 10 → sai.

Phát biểu 2: Dị hợp 2 cặp gen chỉ từ cây AaBb: 0,5 × 4/16 = 0,125 = 12,5% ≠ 25% → sai.

Phát biểu 3: Dị hợp 1 cặp gen:
- Từ Aabb: 0,4 × 1/2 (Aabb) = 0,2
- Từ AaBb: (AABb + AaBB + Aabb + aaBb) = 8/16 = 0,5 → 0,5 × 0,5 = 0,25
- Từ aaBb: 0,1 × 1/2 (aaBb) = 0,05
Tổng = 0,2 + 0,25 + 0,05 = 0,5 = 50% → đúng.

Phát biểu 4: Tỉ lệ đồng hợp lặn (aabb) ở F1 = 0,4 × 1/4 + 0,5 × 1/16 + 0,1 × 1/4 = 0,1 + 0,03125 + 0,025 = 0,15625 = 15,625% ≠ 37,5% → sai. (Tỉ lệ đồng hợp cả 2 cặp gen cũng chỉ là 0,1 + 0,125 + 0,025 + 0,025 = 27,5%.)

Vậy chỉ có 1 phát biểu đúng (phát biểu 3) → đáp án C, khớp với đáp án nguồn.

Quần thể tự thụ phấn có cấu trúc di truyền: xAA : yAa : zaa sau n thế hệ tự thụ phấn có cấu trúc di truyền $$x+\frac{y(1-1/2^n)}{2}AA:\frac{y}{2^n}Aa:z+\frac{y(1-1/2^n)}{2}aa$$ Cách giải: Sau hai thế hệ tự thụ phấn cấu trúc di truyền của quần thể là $$0,2+\frac{0,6(1-1/2^2)}{2}AA:\frac{0,6}{2^2}Aa:0,2+\frac{0,6(1-1/2^2)}{2}aa\to 0,425AA+0,15Aa+0,425aa=1$$

(AI giải đề cho tôi)
Khi tự thụ phấn, tỉ lệ dị hợp tử Aa giảm một nửa sau mỗi thế hệ: sau n thế hệ, Aa = (0,8)·(1/2)^n. Sau 3 thế hệ: Aa = 0,8/8 = 0,1. Phần còn lại chia đều cho hai kiểu đồng hợp: AA = 0,2 + (0,8 − 0,1)/2 = 0,2 + 0,35 = 0,55; aa = 0 + 0,35 = 0,35. Vậy cấu trúc di truyền là 0,55AA : 0,1Aa : 0,35aa, khớp với đáp án C (khớp bảng đáp án trang 6: câu 104 = C).