Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Đa bội và cơ chế hình thành (Sinh học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Bông trồng ở Mỹ (2n = 52) là loài đa bội (allotetraploid) hình thành từ lai xa giữa bông châu Âu (2n = 26, NST lớn) và bông hoang dại Mỹ (2n = 26, NST nhỏ), sau đó đa bội hoá. Bộ NST của loài này gồm 26 NST lớn (từ loài châu Âu) và 26 NST nhỏ (từ loài hoang dại), tồn tại thành các cặp tương đồng nên giảm phân bình thường, sinh sản hữu tính ổn định (C, D đúng). Loài mang vật chất di truyền của cả hai loài gốc (B đúng). Tuy nhiên, kiểu gene không nhất thiết đồng hợp tử về tất cả các cặp gene: các loài gốc có thể dị hợp và quá trình lai xa, đa bội hoá không tạo ra đồng hợp tử toàn bộ. Do đó A là đặc điểm không đúng. Khớp với đáp án nguồn (A).

Chọn đáp án A. Có 3 phát biểu đúng, đó là I, III và IV.
I đúng vì gây đột biến có thể không thành công nên giao tử đực sẽ có giao tử AA và giao tử A; Giao tử cái sẽ có giao tử aa và giao tử a → F₁ sẽ có kiểu gen:

→ F₁ có 4 loại kiểu gen là AAaa, AAa, Aaa, Aa → II sai. Nhưng I đúng.
Vì cây tam bội không có khả năng sinh sản, cho nên lai F₁ với nhau sẽ có 3 sơ đồ lai là AAaa × AAaa; AAaa × Aa; Aa × Aa
• AAaa × AAaa sẽ cho đời con có số loại kiểu gen = 5.
• AAaa × Aa sẽ cho đời con có số loại kiểu gen = 4.
• Aa × Aa sẽ cho đời con có số loại kiểu gen = 3.
→ Đời F₂ có số loại kiểu gen = 5 + 4 + 3 = 12 kiểu gen → III đúng.
F₂ có 9 loại kiểu gen quy định kiểu hình hoa đỏ; vì phép lai AAaa × AAaa sẽ cho đời con có 4 kiểu gen quy định hoa đỏ; phép lai AAaa × Aa sẽ cho đời con có 3 kiểu gen quy định hoa đỏ; phép lai Aa × Aa sẽ cho đời con có 2 kiểu gen quy định hoa đỏ → IV đúng.

Chọn đáp án C

Khi cho hai cây lưỡng bội có kiểu gen AA và aa lai với nhau được F₁ có kiểu gen là Aa. Trong lần nguyên phân đầu tiên của hợp tử F₁ đã xảy ra đột biến tứ bội hóa sẽ tạo ra cơ thể tứ bội có kiểu gen tăng gấp đôi so với dạng lưỡng bội là AAaa.

Chọn đáp án D.
Giải thích: Cây tứ bội là $3n=36$.

Đáp án B
Có 2 loại đột biến làm thay đổi số lượng NST trong tế bào là đột biến lệch bội và đột biến đa bội (tự đa bội và dị đa bội).

Trong các dạng đột biến trên, đột biến đảo đoạn và lặp đoạn là các dạng đột biến cấu trúc NST.

Đáp án D
Thể tam bội có bộ NST 3n = 3.12 = 36. → Đáp án D

Loài có 12 nhóm liên kết => n = 12.
Thể đột biến đa bội chẵn là 4n / 6n / 8n.
Ta có 2n = 24 / 4n = 48 / 6n = 72 / 8n = 96.
Vậy các thể đột biến chẵn là I và III.

Chọn C. $4n$. Loài ban đầu có bộ NST $2n$. Cây tứ bội là thể có số bộ NST gấp đôi thể lưỡng bội, nên bộ NST là $4n$.

Cônsixin là hóa chất thường được dùng để gây đột biến đa bội ở thực vật vì nó ức chế sự hình thành thoi vô sắc, khiến các nhiễm sắc thể không phân ly được về hai cực của tế bào.

Phương pháp:
Sử dụng sơ đồ hình chữ nhật: Cạnh và đường chéo của hình chữ nhật là giao tử lưỡng bội cần tìm.



Cách giải:
Đời con phân li kiểu hình 5:1 → cả 2 bên P phải cho giao tử aa → loại C.
$$AAaa\to \frac{1}{6}AA:\frac{4}{6}Aa:\frac{1}{6}aa$$
$$Aaaa\to \frac{1}{2}Aa:\frac{1}{2}aa$$
PL A: $AAaa\times Aaaa\to aaaa=\frac{1}{6}aa\times \frac{1}{2}aa=\frac{1}{2}\to$ Loại
PL B: $AAaa\times aaaa\to aaaa=\frac{1}{6}aa\times 1aa=\frac{1}{6}\to$ TM.
PL C: $Aaaa\times Aaaa\to aaaa=\frac{1}{2}aa\times \frac{1}{2}aa=\frac{1}{4}\to$ Loại
Chọn B.

Một loài có 2n = 4 phát sinh đột biến tứ bội = 4n = 8

Giao tử có 2 alen trội gồm có AAbb, AaBb và aaBB có tỉ lệ = 1/6×1/6 + 4/6×4/6 + 1/6×1/6 = 1/2 = 50\%

(Nguồn: hướng dẫn giải chi tiết, trang 11) Câu 35: Chọn B. A: đỏ >> a: trắng. P: AA x aa → F₁: Aa, dùng cônsixin tác động vào các cây F₁ → F₁: AAaa. F₁ tự thụ phấn: AAaa x AAaa. GF₁: (1/6 AA : 4/6 Aa : 1/6 aa) x (1/6 AA : 4/6 Aa : 1/6 aa) → F₂: (1/36 AAAA : 8/36 AAAa : 18/36 AAaa : 8/36 Aaaa : 1/36 aaaa). GF₂: (2/9 AA : 5/9 Aa : 2/9 aa) x (2/9 AA : 5/9 Aa : 2/9 aa) → aaaa = 2/9 . 2/9 = 4/81 → A- = 1 - 4/81 = 77/81. → Tỉ lệ kiểu hình ở F₃ là 77 cây hoa đỏ : 4 cây hoa trắng. (Kiểm chứng: tần số giao tử lưỡng bội trong quần thể F₂: AAAA (1/36) cho AA = 1/36; AAAa (8/36) cho AA : Aa = 1 : 1 → AA 4/36, Aa 4/36; AAaa (18/36) cho AA : Aa : aa = 1 : 4 : 1 → AA 3/36, Aa 12/36, aa 3/36; Aaaa (8/36) cho Aa : aa = 1 : 1 → Aa 4/36, aa 4/36; aaaa (1/36) cho aa = 1/36. Tổng: AA = 8/36 = 2/9, Aa = 20/36 = 5/9, aa = 8/36 = 2/9, khớp GF₂ của nguồn. Hoa trắng ở F₃ chỉ khi cả hai giao tử đều aa: (2/9)² = 4/81 → hoa đỏ = 77/81.)

(AI giải đề cho tôi)
Consixin (cholizin) ức chế sự hình thành thoi phân, làm cho các NST không phân ly được ở kỳ nguyên phân, do đó bộ NST lưỡng bội được nhân đôi thành tứ bội mà không thay đổi thành phần alen. Vì vậy: AA → AAAA (1); Aa → AAaa (3); aa → aaaa (5). Các dạng AAAa (2) và Aaaa (4) không thể tạo ra trực tiếp từ việc nhân đôi bộ NST lưỡng bội vì chúng chứa số lượng alen A và a lẻ (3:1), không tương ứng với việc gấp đôi kiểu gen lưỡng bội ban đầu. Vậy các dạng tứ bội tạo được là (1), (3) và (5), tương ứng phương án A. Kết quả này trùng khớp với đáp án nguồn (Câu 111: A).

Đáp án D. Bộ NST của loài D là 2nA + 2nB = 26 + 24 = 50. Của loài E là 2nC + 2nD = 26 + 50 = 76.

(AI giải đề cho tôi)
Câu 95: Những giống cây ăn quả không hạt (như chuối không hạt, nho không hạt) thường là các thể tự đa bội lẻ (3n). Vì thể 3n giảm phân tạo giao tử lẻ, các nhiễm sắc thể không phân chia đồng đều về hai cực do không có cặp đồng dạng tương ứng đầy đủ, dẫn đến giao tử mất cân bằng, bất thụ, nên cây không tạo được hạt. Thể tự đa bội chẵn (4n) vẫn giảm phân bình thường tạo hạt được; thể lệch bội và dị đa bội không phải nguyên nhân phổ biến của tính không hạt ở cây ăn quả. Đáp án khớp với đáp án nguồn (95 - B).

(AI giải đề cho tôi)
Thể tứ bội AAaa có 4 alen, giảm phân tạo giao tử 2n chứa 2 trong 4 alen. Số cách chọn 2 alen từ 4: C(4,2)=6. Giao tử AA: chọn cả 2 alen A từ 2 alen A → C(2,2)=1 cách. Giao tử aa: C(2,2)=1 cách. Giao tử Aa: chọn 1 trong 2 alen A và 1 trong 2 alen a → 2×2=4 cách. Vậy tỉ lệ giao tử là 1AA : 4Aa : 1aa, tương ứng phương án D (khớp với đáp án được tô đỏ trong nguồn).

(AI giải đề cho tôi)
Cơ thể có tế bào sinh dưỡng thừa 2 nhiễm sắc thể trên mỗi cặp tương đồng, tức mỗi cặp có 4n = 4 nhiễm sắc thể (2n = 4n), được gọi là thể tứ bội. Thể ba chỉ thừa 1 nhiễm sắc thể ở một cặp (2n+1), thể ba kép thừa ở nhiều cặp, thể bốn là tên gọi không chính xác. Đáp án khớp với đáp án nguồn (D).

Cơ thể Aaaa giảm phân tạo 1/2Aa : 1/2aa. P: Aaaa × Aaaa. G: $\left(\frac{1}{2}\text{Aa}:\frac{1}{2}\text{aa}\right)\times \left(\frac{1}{2}\text{Aa}:\frac{1}{2}\text{aa}\right)$. F${}_1$: AAaa = $\frac{1}{2}\times \frac{1}{2}=\frac{1}{4}$.

Đáp án: D.